Al-Isfizariy
Абу Ҳотим ал-Музаффар ал-Исфазарий (форсча: ابوحاتم مظفر اسفزاری; фаолият даври: 11-аср охири ёки 12-аср бошларида) Хуросонлик математик, астроном ва муҳандис бўлган. Тарихчи ва географлар Ибн ал-Асир ҳамда энсиклопедик олим Қутбиддин аш-Шерозийнинг маълумотларига кўра, у Исфаҳондаги Салжуқийлар расадхонасида ишлаган. Форс ёзувчиси Низомий Арузий у билан 1112 ёки 1113-йилда (ҳозирги Афғонистондаги) Балх шаҳрида учрашган.[1]
Ал-Исфазарий энсиклопедик олим Умар Хайём ва форс астрономи Ал-Хазинийнинг замондоши бўлган. Ал-Исфазарийнинг бизгача етиб келган асосий асари Иршāд дҳавī ал-кирфāн илā ṣинāкат ал-қаффāн (Консулларга қаратилган қўл тарозиси санъати бўйича қўлланма) бўлиб, унда нотекис елкали қўл тарозиси назарияси баён этилади. Унинг бошқа сақланиб қолган асарлари қаторига Евклиднинг Негизларининг қисқача баёни, геометрик ўлчовлар ҳақида матн ва форс тилидаги метеорологияга оид рисола киради[1].
Ал-Исфазорийнинг механика соҳасига оид асарлари икки гуруҳ матндан иборат. Ушбу матнлар Ал-Фурқон Исломий Мерос Жамғармаси томонидан Матн ал-Муẓаффар ал-Исфазāрī фī килмай ал-аṯқāл ва’л-ḥиял (Ал-Музаффар ал-Исфазорийнинг оғирликлар ва механик қурилмалар ҳақидаги илмларга оид матни) номи билан нашр этилган[2].