Ал-Маҳди институти (АМИ) мустақил олий таълим институти ва тадқиқот ташкилоти бўлиб, Бирлашган Қиролликнинг Бирмингем Селлй Оак ҳудудида жойлашган[1]. 1993-йилда ташкил этилган АМИ хайрия ташкилоти[2] бўлиб, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Иқтисодий ва Ижтимоий Кенгаши (ЭCОСОC) ҳузуридаги Махсус маслаҳат ҳуқуқидаги ННТ мақомига эга[3].

Ал-Маҳди институти
Ал-Маҳди Институте
Шиори

Ан Опен Платформ фор Cритиcал Муслим Счоларшип

таржимаси: Муҳим мусулмонлар стипендиялари учун очиқ платформа
Асос солинган санаси 1993-йил
Манзили
60 Wеолей Парк Роад, Б29 6РБ
,
Бирмингем
,
Бирлашган Қироллик
Кампуси 4.5 акр
Веб-сайти алмаҳди.эду

Тарихи

1993-йилда Шайх Ориф Абдулҳусайн томонидан асос солинган[4] Ал-Маҳди институти анъанавий семинария стипендияларини замонавий академик таълим ёндашувлари билан уйғунлаштириш мақсадида ислом таълим институти (ҳавза) сифатида бошланган[5][6]. Шайх Ориф АМИ ташкил этилишидан олдин Лондон ва Қумдаги Мадраса ас-Саййид ал-Ху’ийда семинарияни тамомлаган, оятуллоҳ Ҳусайн Аминий ва оятуллоҳ профессор Саййид Мустафо Моҳаги Дамоддан ижтиҳод ижозатини олган.

Ўзининг дастлабки йилларида АМИ ўсиб бораётган талабалар таркибини, фаолият турларини ва кутубхона ресурсларини кенгайтириш учун бир неча марта турли биноларга кўчиб ўтган. Ушбу ҳаракатлар кўпроқ жой ва молиявий масалаларга бўлган эҳтиёждан келиб чиққан. 2011-йилда АМИ 1923-йилга бориб тақаладиган ва илгари Англикан миссионерлик коллежи сифатида фойдаланилган Wеолей Парк Роаддаги собиқ Асcенсион коллежи[7] биносини сотиб олган. Ўшандан бери ушбу ҳудуд АМИнинг доимий биносига айланган, бу унинг таълим ва тадқиқот фаолиятини кенгайтиришга ёрдам беради.

Таълим тизими

Ҳавза дастури АМИ таълим таклифларининг асосини ташкил этади. Қум ва Нажафдаги анъанавий шиа семинарияларининг ўқув дастурлари асосида яратилган. У танқидий ва академик ёндашувдан фойдаланган ҳолда классик ислом фанлари бўйича таълим беради. Курслар асосан араб ва инглиз тилларида олиб борилади[1][6][8].

Дастлаб АМИ кампусларида ўтказилган дастур 2020-йилда CОВИД-19 пандемияси даврида олдиндан ёзиб олинган маърузалар ва жонли дарслар билан тўлиқ онлайн етказиб беришга ўтган. Ўшандан кейин таълим онлайн формат давом этган ва 2022-йил сентябр ойида дастур тўртта ўқиш даражаси учун қайта тузилган[9]. Биринчи босқич талабалари Қур’он тафсири, ҳадисшунослик, ислом ҳуқуқи, ҳуқуқ назарияси, илоҳиёт, фалсафа ва тасаввуф каби асосий фанлар билан таништирилади. Бу дастур давомида фалсафа, ҳуқуқшунослик, ҳуқуқ назарияси ва тасаввуф бўйича илғор тадқиқотларга ўтилади. Талабалар дастур давомида араб тилини ҳам ривожлантирадилар ва асосий исломий матнларни ўрганиш билан шуғулланадилар.

Дастур Бирмингем университетида исломшунослик бўйича магистрлик даражасини олиш ҳуқуқи билан якунланади[6][10]. Бундан ташқари, АМИнинг „Талабаларни кўчириш схемаси“ бошқа исломий институтлар талабаларига дастурга қўшилиш ва магистр даражасини олиш имконини беради.

Тадқиқотлар

АМИнинг тадқиқот ҳаракатлари Ғарбда яшовчи мусулмонлар дуч келадиган амалий муаммоларни ҳал қилишга, шунингдек, ислом тафаккуридаги назарий ва теологик масалалар атрофидаги танқидий мунозараларга йўналтирилган[6]. Унинг тадқиқотлари анъанавий семинария таълимотларини Ислом ва мусулмон жамиятларини ўрганишни замонавий академик ёндашувлар билан бирлаштиради. Бу семинария муҳити, академик доиралар ва кенгроқ жамият учун тегишли бўлган тадқиқотларни ишлаб чиқариш имкониятини беради. АМИ тадқиқотлари олтита бўлим бўйича йўналтирилган: ислом ҳуқуқишунослиги, ислом фалсафаси ва илоҳиёцҳунослиги, Қур’оншунослик, ҳадис ва тарих, тасаввуф ва маънавият ҳамда қиёсий диншунослик.

Нашрлари

2013-йилда ташкил этилган АМИ Пресс Ал-Маҳди институтининг нашриёти сифатида хизмат қилади. У ислом динига оид илмий асарларни нашр этишга қаратилган бўлиб, шиашуносликка алоҳида урғу беради. АМИ Пресснинг мақсади шиа мусулмонларининг турли тарихий даврлардаги маданий, ижтимоий ва интеллектуал тарихи ҳақида маълумот беришликдир. Унинг нашрлари ал-Аллама ал-Ҳиллий каби таниқли шиа олимлари асарларини таржима қилишдан тортиб, АМИ томонидан ташкил этилган семинарлар ва конференсиялар тўпламларигача бўлган ҳужжатларни ўзида қамраб олади[6][11].

Алоқалари

АМИ мусулмон жамоалари учун ресурслар ишлаб чиқаришга қаратилган асосий тадқиқот марказлари билан боғланган. Ушбу манбалар Ғарбдаги мусулмонлар дуч келадиган замонавий муаммоларни ҳал қилиш ва турли мусулмон тафаккур мактаблари ўртасидаги мулоқотни ривожлантиришга қаратилган[12]. АМИ Халқаро Жамоавий Ижтиҳод Маркази (ИCCИ)[13], Ислом Фармонлари ва Таълимотлари Маркази (Дар ал-ифтāʾ ва-л ақāʾид)[14] ва Мусулмон ичидаги тадқиқотлар маркази (CИМС) билан ҳамкорликни йўлга қўйган[15].

Шунингдек, АМИ Бирмингем университети билан ҳам ҳамкорлик қилади[16][10].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Сcотт-Бауманн, Алисон; Макадам, Моҳамед (2010), Тҳе Траининг анд Девелопмент оф Муслим Фаитҳ Леадерс: Cуррент Праcтиcе анд Футуре Поссибилитиэс (ПДФ), Cоммунитиэс анд Лоcал Говернмент Публиcатионс, 45-бет, қаралди: 2023-11-23
  2. ↑ „АЛ-МАҲДИ ИНСТИТУТЕ - Чаритй 1191746“ (эн-ГБ). регистер-оф-чаритиэс.чаритйcоммиссион.гов.ук. Қаралди: 2023-йил 5-декабр.
  3. ↑ „Унитед Натионс Cивил Соcиэтй Партиcипатион – Генерал“. эсанго.ун.орг. Қаралди: 2023-йил 23-ноябр.
  4. ↑ „Шайкҳ Ариф“ (эн). Шайкҳ Ариф. Қаралди: 2023-йил 5-декабр.
  5. ↑ Ван Ден Бос, Маттҳижс (2015). "'Wестерн семинарй': Он транснатионал Шиите ҳигҳер эдуcатион ин Бритаин". Соcиал Cомпасс 62 (2): 241. дои:10.1177/0037768615571693. ИССН 0037-7686. ҳттпс://cитесеэрх.ист.псу.эду/доcумент?репид=реп1&тйпе=пдф&дои=67фд0135485ф2ф070690дc4бд3588066д3459cе7. 
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Счарбродт, Оливер (2020). "Тҳе Студй оф Шиа Ислам ин Бритиш Аcадемиа: Соме Прелиминарй Рефлеcтионс". Ал-Амеэд Жоурнал 9 (4): 78. Арчивед фром тҳе оригинал он 2023-11-23. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20231123150415/ҳттпс://www.иасж.нет/иасж/доwнлоад/фд4ф416ф0а296д85. Қаралди: 2024-03-25. Ал-Маҳди институти]]
  7. ↑ „Алл чанге ат Селлй Оак“. чурчтимес.cо.ук. 2023-йил 13-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 13-ноябр.
  8. ↑ „Ҳаwза Программе“ (эн-УС). Ал-Маҳди Институте. Қаралди: 2023-йил 13-ноябр.
  9. ↑ „Ал-Маҳди Институте“. ами.эу-wест.cаталог.cанваслмс.cом. Қаралди: 2023-йил 13-ноябр.
  10. ↑ 10,0 10,1 Шаҳ, Жаwад (2019-11-11). "Ассессинг Муслим Ҳигҳер Эдуcатион анд Траининг Институтионс (МЕТИс) анд Исламиc Студиэс Провисион ин Университиэс ин Бритаин: Ан Аналйсис оф Траининг Провисион фор Муслим Религиоус Леадершип афтер 9/11". Религионс 10 (11): 623. дои:10.3390/рел10110623. ИССН 2077-1444. 
  11. ↑ „АМИ Пресс“ (эн-УС). Ал-Маҳди Институте. Қаралди: 2023-йил 23-ноябр.
  12. ↑ Счарбродт, Оливер (2020). "Тҳе Студй оф Шиа Ислам ин Бритиш Аcадемиа: Соме Прелиминарй Рефлеcтионс". Ал-Амеэд Жоурнал 9 (4): 79. Арчивед фром тҳе оригинал он 2023-11-23. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20231123150415/ҳттпс://www.иасж.нет/иасж/доwнлоад/фд4ф416ф0а296д85. Қаралди: 2024-03-25. Ал-Маҳди институти]]
  13. ↑ „Интернатионал Cентре фор Cоллеcтиве Ижтиҳад“ (эн). Интернатионал Cентре фор Cоллеcтиве Ижтиҳад. Қаралди: 2023-йил 5-декабр.
  14. ↑ „Тҳе Cентре фор Исламиc Деcреэс & Доcтринес“ (эн). Тҳе Cентре фор Исламиc Деcреэс & Доcтринес. Қаралди: 2023-йил 5-декабр.
  15. ↑ „Ҳоме“ (эн-УС). CИМС: Тҳе Cентре фор Интра-Муслим Студиэс. Қаралди: 2023-йил 13-ноябр.
  16. ↑ Сcотт-Бауманн, Алисон; Эббиарй, Аляа; Ад Дуҳа Моҳаммад, Шамс; Дҳорат, Сафийя; Бегум, Шаҳаназ; Пандор, Ҳасан; Столяр, Жулиа (2019-12-05). "Тоwардс Cонтехтуализед Исламиc Леадершип: Парагуидинг анд тҳе Университиэс анд Муслим Семинариэс Прожеcт (УМСЕП)". Религионс 10 (12): 662. дои:10.3390/рел10120662. ИССН 2077-1444.