Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Al-Mahdiy Ibrohim (1284-yil iyun/iyul oylarida vafot etgan) Yaman zaydiy imomi. 1272-yildan 1276-yilgacha davom etgan.

Imomlikning eʼlon qilinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

XIII asrning oxiri Yamandagi Rasuliylar sulolasi hukmronligining eng yuqori choʻqqisi edi. Shimoliy togʻli hududlarda zaydiy zodagonlari imom sifatidagi mavqeini turli darajada muvaffaqiyat bilan saqlab qolishga harakat qilishardi. 1272-yil iyul oyida, avvalgi imom al-Mansur al-Hasanning jiyani Ibrohim bin Ahmad Tojiddin bin Badriddin al-Mahdiy Ibrohim nomi bilan imomga daʼvogarligini eʼlon qildi. Uning daʼvatiga Hadur, Banu r-Raʼiy, Banu Shihab va boshqa joylar aholisi javob qaytardi. U Banu Raʼiy va Banu Shihabga yetti nafar hamrohi bilan kirdi va soʻngra 7 000 kishi orasida juma namoziga imomlik qilgan. Koʻp oʻtmay zaydiylar va rasuliylar hokimiyati oʻrtasida urush harakatlari alanga oldi. Sanodagi rasuliy qoʻmondoni Alam ad-Din Sinjar ash-Shaʼbiy 1273-yilda zaydiylarni magʻlub etdi va keyingi yili al-Mahdiy Ibrohim sulton al-Muzaffar Yusuf bilan sulh tuzdi[1].

Sanoni qoʻlga kiritish urinishining barbod boʻlishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Biroq, 1275-yil avgust oyida isyonchi qul askarlar korpusi Sanoni egallab oldi va imom hamda zaydiy qudratli arbobi Sarim ad-Din Dovudni shaharda istiqomat qilishga taklif qildi[2]. Al-Mahdiy Ibrohim taklifni qabul qildi va Sanoning Jomeʼ (Katedral) masjidiga olib kelindi. Zaydiy yetakchilar yanada olgʻa borib, Zamarga yurish qilish rejasini tuzdilar. Shunga qaramay, al-Muzaffar Yusuf tezda javob qaytarib, qoʻshin bilan Sanoga qarshi yoʻl oldi. Sarim ad-Din Dovud bir choʻqqida joylashib oldi, ammo uning qoʻshini qattiq magʻlubiyatga uchradi va u zoʻrgʻa qochib qutuldi. Imom bir qalʼada qamalda qoldi. Oxir-oqibat, koʻplab tarafdorlari oʻldirilganidan soʻng, u asir olindi. Rasuliy sultoni asiriga katta ehtirom bilan munosabatda boʻldi va unga Taizda yashash uchun uy berdi. U u yerda 1284-yilda vafot etguniga qadar yashadi. Shaxsiy jihatdan, siyosiy ishlarda umuman olganda muvaffaqiyatsiz boʻlganiga qaramay, al-Mahdiy Ibrohim jasur jangchi, mashhur chavandoz va yaxshi shoir sifatida eʼtirof etilgan[3].

  1. ↑ El-Khazreji, The Pearl-Strings; A History of the Resuli Dynasty, Vol. I. Leiden 1906, pp. 177-80.
  2. ↑ R. B. Serjeant & R. Lewcock, Sanʼaʼ; An Arabian Islamic City. London 1983, p. 65.
  3. ↑ El-Khazreji, 1906, pp. 182-8, 210.
Oʻtmishdoshi:
al-Mansur al-Hasan
Zaydiy Yaman imomi
1272–1276
Vorisi:
al-Mutavakkil al-Mutahhar bin Yahyo