Al-Muʼayyad Yahyo
Ал-Му’айяд Яҳё (1270-йил 15-октябр – 1346) Ямандаги Зайдий давлатининг имоми бўлган; унинг имомлик даври 1328-йилдан 1346-йилгача давом этган.
Яҳё ибн Ҳамза Зайдий зодагонларига мансуб эди, аммо одатда имомларни етказиб берадиган Рассидлар сулоласидан эмасди. У имом Али ар-Ризонинг (вафоти 818-йилда) 13-авлод авлоди эди[1]. Қарийиб яманлик имом ал-Маҳди Муҳаммад ибн ал-Мутаҳҳар Расулийлар сулоласидан йирик тоғли ҳудудларни, жумладан тижорат ва сиёсий жиҳатдан муҳим бўлган Сано шаҳрини забт этган эди. У 1328-йилда вафот этгач, имоматга камида тўрт нафар даъвогар пайдо бўлди. Яҳёдан ташқари уларга ан-Носир Али ибн Солаҳ, Аҳмад ибн Али ал-Фатий ва вафот этган имомнинг ўғли ал-Восиқ ал-Мутаҳҳар кирарди. Яҳё олий шахс сифатида ажралиб чиқиб, тез орада Санони қўлга киритди. Шаҳарни ўзига таянч қилиб, кейинги йилларда у Вади Даҳр ҳудудида Ҳамдан қабиласининг Тойибий Исмоилий гуруҳларига қарши уруш олиб борди. Расулийлар Яман тоғли ҳудудларидаги йўқотилган ерларини қайтариб олиш ҳолатида эмас эдилар, шунинг учун Зайдий позициялари таҳдидсиз қолди. Имом йирик олим бўлиб, энг мукаммал Зайдия фиқҳ китоби ҳисобланган ал-Интисор ҳамда ҳақиқий эътиқод йўлида курашни рағбатлантирувчи ад-Даъва ал-амма асарларини ёзган[2]. У ёзган саҳифалар сони унинг яшаган кунларига тенг экани ҳақида халқ орасида ривоят юрарди[3]. Ал-Му’айяд Яҳё 1346-йилда (ёки бошқа бир ривоятга кўра, 1349-йилда) вафот этган ва Зоморда дафн қилинган. Вафотидан сўнг Санони икки Зайди ака-ука, Иброҳим ибн Абдуллоҳ ва Довуд ибн Абдуллоҳ эгаллаб, имом унвонига даъво қилмай, амир сифатида ҳукмронлик қилдилар. Оиласи Санани 1381-йилгача назорат қилди[4].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Энзйклопäдиэ дес Ислам, Вол. ИВ. Леиден 1934, п. 1296; ҳттпс://www.ҳамидаддин.нет/фтреэ/Заин13_АлҲадиШарафаддин.ҳтм (ин Арабиc). Ҳис педигреэ ис тҳе Cалипҳ Али – ал-Ҳусайн – Али – Заин ал-Абидин – Муҳаммад ал-Бақир – Жаъфар ас-Садиқ – Муса ал-Казим – Али ар-Ридҳа – Муҳаммад Жаwад – Али аз-Заки – Жаъфар – Идрис – Аҳмад – Муҳаммад – Ибраҳим – Али – Юсуф – Ибраҳим – Али – Ҳамзаҳ – ал-Му’айяд Яҳя.
- ↑ Cарл Броcкелманн, Гесчичте дер арабисчен Литтератур, Вол. И. Леиден 1943, п. 237.
- ↑ Энзйклопäдиэ дес Ислам, Вол. ИВ. Леиден 1934, п. 1296.
- ↑ Р. Б. Сержеант & Р. Леwcоcк, Санъаъ; Ан Арабиан Исламиc Cитй. Лондон 1983, п. 66.
| Ўтмишдоши: ал-Маҳди Муҳаммад ибн ал-Мутаҳҳар |
Зайди Яман имоми 1328-1346 |
Вориси: ал-Восиқ ал-Мутаҳҳар |