Ал-Мутаваккил ИИИ (арабча:المتوكل على الله الثالث) 1508-йилдан 1516-йилгача, сўнгра яна 1517-йилда Мамлуклар султонлиги тасарруфидаги Қоҳиранинг ўн еттинчи Аббосий халифаси бўлиб хизмат қилган.

Ал-Мутаваккил ИИИ
Аббосий халифа (Амир ал-Му'минин)
1-даври 1508–1516-йиллар
Ўтмишдоши Ал-Мустамсик
Давомчиси Ал-Мустамсик
2-даври 22-янвай 1517-йил
Ўтмишдоши ал-Мустамсик
Давомчиси Салим И Ёвуз (Усмонлилар давлати)
Отаси Ал-Мустамсик
Дини Сунни Ислом

Ҳаёти

У кейинчалик Мисрда ҳукмронлик қилган халифаликнинг охирги халифаси эди. Мўғуллар Бағдодни талон-тарож қилишлари ва 1258-йилда халифа Ал-Мустаъсим қатл этилганидан буён, Қоҳирадаги бу халифалар мамлук султонларининг ҳақиқий ҳокимиятини қонунийлаштириш учун фойдаланиладиган расмий ҳукмдорлар сифатида Қоҳирада истиқомат қилиб келишган.

Ал-Мутаваккил ИИИ 1516-йилда ўзидан олдинги Ал-Мустамсик томонидан қисқа муддатга тахтдан ағдарилган, аммо кейинги йили лавозимига тикланган. 1517-йилда Усмонли султони Салим И Мамлуклар султонлигини мағлуб этишга муваффақ бўлди ва Мисрни Усмонлилар империясининг бир қисмига айлантирди. Ал-Мутаваккил ИИИ оиласи билан қўлга олинди ва Константинополга олиб кетилди.

Анъанавий тарихий манбаларга кўра, ўша пайтда у халифалик унвонини, шунингдек унинг ташқи рамзлари – Муҳаммад пайғамбарнинг қиличи ва ридосини Усмонли султони Салим И га расман топширган[1]. Бу ривоят 1780-йилларгача манбаларда учрамайди ва 1774-йилги Кучук Қайнаржа шартномасида таъкидланганидек, империядан ташқаридаги мусулмонлар устидан халифа ҳукмронлигини асослаш учун кейинчалик манбаларга қўшилган[2].

Манбалар

  1. ↑ Дреwс, Роберт „Чаптер Тҳиртй – Тҳе Оттоман Эмпире, Жудаисм, анд Эастерн Эуропе то 1648“, . Cоурсебоок: Жудаисм, Чристианитй анд Ислам, то тҳе Бегиннингс оф Модерн Cивилизатион. Вандербилт Университй, Аугуст 2011. Қаралди: 2025-йил 10-феврал (2015-йил 4-январда асл нусхадан архивланган). 
  2. ↑ Леwис, Бернард. Тҳе Эмергенcе оф Модерн Туркей. Охфорд Университй Пресс. п. 324, 1961. 

Ҳаволалар