Ziyosfera

Al-Umar masjidi

Busro al-Umar masjidi (arabcha: الْمَسْجِد الْعُمَرِي‎‎) – Suriyaning Busro shahrida joylashgan Rim davriga oid masjid[1]. Butunjahon merosi obyekti. Milodiy 636-yilda Suriyaning musulmonlar tomonidan zabt etilishi yurishiga boshchilik qilgan xalifa Umar tomonidan barpo etilgan va 721-yilda xalifa Yazid II tomonidan qurilish ishlari yakuniga yetkazilgan. XII–XIII asrlarda Ayyubiylar sulolasi tomonidan taʼmirlangan[1]. 2012–2014-yillar oraligʻida Suriya fuqarolar urushi paytida zarar koʻrgan. Masjid qayta taʼmirlangan va hozirgi kunda faoliyat koʻrsatmoqda[2].

Masjid
Al-Umar masjidi
الْمَسْجِد الْعُمَرِي
Masjidning vayron boʻlishidan oldingi holati, 2004-yil
Mamlakat  Suriya
Hudud Dara gubernatorligi
Shahar Busro
Koordinatalar 32°31′18″N 36°28′58″E / 32.52153°N 36.48275°E / 32.52153; 36.48275 (Al-Omari Mosque of Bosra)
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
  • Umaviylar meʼmorchiligi
Asoschi Umar
Yazid II
Binokorlik sanasi milodiy 721-yil
Minoralar soni 1 (vayron qilingan)
Minoralar soni 1 (vayron qilingan)
Holati faol

Tarixi

Masjid dunyodagi bugungi kunga qadar saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biri hisoblanadi. U sayohatchilar, Suriya orqali oʻtuvchi savdo yoʻllaridagi arab karvonlari va Makka sari yoʻl olgan hojilar uchun dam olish maskani boʻlib xizmat qilgan. Sayohatchilar masjidning markaziy hovlisidan bozor, shuningdek, tunash joyi sifatida foydalanganlar. Masjidning sharqiy va gʻarbiy tomonlaridagi ravoqlar ushbu markaziy hovlini oʻrab turgan. Masjidning janubiy tomonida esa masjidning ibodatxonasi tomon olib boruvchi ikki qatorli ravoq boʻlgan[3].

Masjidning kvadrat shaklli minorasi Umaviylar meʼmorchiligi uslubidagi minoralarning eng dastlabki namunalaridan biri edi. Damashq va Halabdagi masjidlarda ham xuddi shu sulolaga mansub oʻxshash uslubdagi minoralar mavjud[manba kerak].

Busrodagi vayronagarchilik 2012-yilda boshlanib, snaryadlar va tanklar Suriya fuqarolar urushi chogʻida koʻplab zararlar yetkazgan. 2014-yilda snaryad krateri natijasida masjid tomida teshik paydo boʻlgan[4]. Masjiddan toʻkilib tushgan gʻisht va boʻlaklar vayrona hudud boʻylab sochilib yotibdi, atrof-muhit ham snaryad zararlari izlarini oʻzida saqlab qolgan.

Galereya

  • J. L. Porterning 1865-yildagi „The Giant Cities of Bashan“ asarida koʻrsatilgan Al-Umar masjidi
    J. L. Porterning 1865-yildagi „The Giant Cities of Bashan“ asarida koʻrsatilgan Al-Umar masjidi
  • Masjidning kvadrat shaklli minorasi, 2009-yil
    Masjidning kvadrat shaklli minorasi, 2009-yil

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Jami' al-'Umari“. ArchNet.org (3-noyabr). 2021-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ المسجد العمري في بصرى الشام | مآذن الشام.
  3. ↑ „Jami' al-'Umari: Inauguration of the restored prayer hall“ (photograph). ArchNet.org. 2016-yil 6-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 30-iyun.
  4. ↑ „Ancient History, Modern Destruction: Assessing the Current Status of Syria’s World Heritage Sites Using High-Resolution Satellite Imagery“. aaas.org (2014-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2016-yil 30-iyun.

Havolalar

Vikiomborda „Al-Umar masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Al-Umar_masjidi" dan olindi