Al - Qatif

Ал — Қатиф Ал-Қатиф (арабча: القطيف‎) — Саудия Арабистонининг шарқий вилоятидаги шаҳар. Форс кўрфазининг ғарбий соҳилида, денгиз сатҳидан 8 м баландликда жойлашга. Ал-Қатиф шимолида Рас Танура ва Ал Жубайл шаҳарлари, жанубда Даммам, шарқда Форс кўрфази ва ғарбда Қирол Фаҳд халқаро аэропорти жойлашган. Шаҳар округига Ал-Қатифнинг ўзи, шунингдек, бир қатор кичик шаҳар ва қишлоқлар киради. Шаҳар аҳолиси 97 765 киши (2010 йил ҳисоби).

Тарих

Археологик қазишмалар маълумотларига кўра, Эл-Катиф воҳасида милоддан аввалги 3500-йилларда одамлар яшаган. Асрлар давомида шаҳар Эл-Хатт деб номланган, бу ном билан Антара ибн Шаддод, Тарафа, Башшар ибн Бурд ва бошқалар каби араб шоирлари томонидан куйланган. Қадимги юнонлар шаҳарни Катус деб аташган.

Ал-Қатиф Ал — Қатиф узоқ вақтдан бери Форс кўрфазидаги савдо порти сифатида ривожланган.899-йилда Эл-Қатиф ва Эл-Ҳасу қарматийларни қўлга киритди. Бу ерда улар маҳаллий ҳукмдорлардан мустақилликларини эълон қилдилар.988 йилда буйидлар шаҳарга бостириб киришди. 1071-1253-йилларда шаҳар қўшни Ал-Ҳаса шаҳри (ҳозирги ўрнида Эл-Хуфуф) ҳукмдорлари тасарруфида эди. Тахминан 13-асрнинг ўрталарида Эл-Қатиф Форс кўрфазининг ғарбий қирғоғидаги энг йирик ва энг муҳим портга айланди ва аҳамияти бўйича Уқаир (инглизча) рус портидан ўзиб кетди. ва Усфурийлар сулоласининг (инглизча) русларнинг пойтахтига айланиши. 1331-йилда машҳур сайёҳ Ибн Баттута бу эрга ташриф буюриб, Эл-Катифни араб қабилалари яшайдиган, унинг фикрича, жангари шиалар (исломдаги оқимлардан бири) бўлган катта ва обод шаҳар деб таърифлаган.

1440-йилда ҳокимият бадавий Жабридлар сулоласи қўлига ўтди. 1515-йилда португаллар Ормузни эгаллаб олишди ва беш йилдан сўнг Эл-Қатифни талон-торож қилишди ва маҳаллий ҳукмдор Мукриб ибн Зомилни ўлдиришди. Португаллар Баҳрайнга бостириб кириб, у ерда 80 йил давом этган ўз ҳукмронлигини ўрнатдилар. Кейин, 1524 йилда Басра ҳукмдорлари ўз ҳокимиятларини Эл-Қатифгача кенгайтирдилар, аммо охир-оқибат, 1549 йилда бутун минтақа Усмонли империяси назоратига ўтди. Турклар Эл-Қатиф ва Эл-Хасда қалъалар қурдилар, лекин португалларни Баҳрайн оролидан қувиб чиқара олмадилар. 1680-йилда бу ҳудуд Бани Холид (Марказий ва Шарқий Арабистондаги араб қабилаларининг конфедерацияси) ҳумаидлари томонидан босиб олинди; аммо 1790 йилда Ал-Қатиф жанубида бўлиб ўтган жангда улар ўз ҳокимиятларини Биринчи Саудия давлатига топширдилар. Бироқ 1818-йилда Усмонли-Саудия уруши натижасида Биринчи Саудия давлати ўз фаолиятини тўхтатди, Ал-Хуфуф ва унинг атрофидаги ерларни Иброҳим Пошо қўмондонлиги остидаги Миср қўшинлари эгаллаб олди. Ҳумайдлар иккинчи Саудия давлати кучлари томонидан ниҳоят мағлуб бўлгунларича Ал-Қатиф устидан ўз ҳокимиятини тикладилар, бунинг асосида замонавий Саудия Арабистони яратилган. Тўғри, турклар 1871-йилда бу ҳудуд устидан назоратни тикладилар, аммо 1913-йилда Шарқий вилоят ниҳоят саудлар қўлига ўтди.

Шаҳар аҳолисининг мутлақ кўпчилиги шиалар бўлганлиги сабабли, 2005 йилда бўлиб ўтган биринчи муниципал сайловларда улар мумкин бўлган 6 та ўриндан 6 тасини олишган.

2016-йил 2-январ куни шиа даъватчиси Нимр ан-Нимрнинг қатл этилиши муносабати билан маҳаллий шиалар ўртасида бошланган оммавий норозиликларни бостириш учун шаҳарга қўшинлар киритилди.