Ala ad-Din Ali Dulkadir
Ала ад-Дин Али Бег (1426-йил июн ойида вафот этган) Дулкадир бейлиги шаҳзодаси бўлиб, Миср ва Суриянинг Мамлук султонлигига хизмат қилган.
Отаси Халил (ҳ. 1353–86) ҳукмронлиги даврида Али Мамлук султони Барқуқдан (ҳ. 1382–89, 1390–99) Ҳалаб атрофида ерлар олган, бироқ бу фақат фахрий унвон бўлганми ёки қандайдир хизмат эвазига берилганми, номаълум[1]. Мамлук султони ан-Носир Фараж (ҳ. 1399–1412) Алийни 1402-йил июл ойида Газиантеп ҳокими этиб тайинлади, лекин у бу лавозимни номаълум бир санада йўқотди. Янги султон Ал-Муайяд Шайх (ҳ. 1412–21) эса шаҳар бошқарувини 1411-йил ноябр ойида Алийнинг укаси, Дулкадиридлар етакчиси Носир ад-Дин Меҳмедга, унинг тахтга чиқишидаги ёрдамини қадрлаб, топширди[2].
Бироқ 1417-йил баҳорида ал-Муайяд Шайх Дулкадирийларга қарши икки юришга бошчилик қилди, уларнинг биринчисида Айнтаб ва (кейин яна йўқотилган) Доранда қайтариб олинди ва Ала ад-Дин Али иккинчи юришга қўшилди. Шундан сўнг мамлуклар Али ва унинг ўғли Ҳамзога тегишли равишда Элбистон ва Мараш бошқарувини ишониб топширдилар. Бу қисқа муддат давом этди, чунки Меҳмед Элбистонда Дулкадирид ҳукмронлигини қайта тиклади. Шундан кейин Меҳмед қариндошлари ва мамлуклар билан янада дўстона муносабатларни излаб, Алийни Мараш ҳокими этиб тайинлади. Мамлук султони Барсбай (ҳ. 1422–38) фармони билан Меҳмед Айнтаб ва Дорандани қайтариб олди, бу шаҳарлар Али аввалги мамлук ҳукмдори Сайфиддин Татар (ҳ. 1421) томонидан ҳоким этиб тайинланган жойлар эди. Али Марашни ўзида сақлаб қолган бўлса-да, 1426-йил июн ойида Барсбай томонидан қатл этилди. Унинг ўғли Ҳамза қисқа муддат Марашни бошқарди, сўнгра унинг ўрнини Меҳмеднинг ўғли Файяз эгаллади[3].
Манбалар
- ↑ Вензке 2000, с. 412.
- ↑ Йинанç 1989, с. 35.
- ↑ Вензке 2017.
Адабиётлар
- Вензке, Маргарет Л. (2000). "Тҳе Cасе оф а Дулгадир-Мамлук Иқṭāʿ: А Ре-Ассессмент оф тҳе Дулгадир Принcипалитй анд Иц Поситион wитҳин тҳе Оттоман-Мамлук Ривалрй". Жоурнал оф тҳе Эcономиc анд Соcиал Ҳисторй оф тҳе Ориэнт 43 (3): 399–474. ИССН 0022-4995. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/3632448. Қаралди: 22 Марч 2023.Ала ад-Дин Али Дулкадир]]
- Вензке, Маргарет Л. (2017). "Дулкадир". ин Флеэт, Кате; Крäмер, Гудрун; Матринге, Денис эт ал.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам (3- нашри). Брилл Онлине. ИССН 1873-9830. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-3/дулкадир-CОМ_27743.
- Йинанç, Рефет. Дулкадир Бейлиğи (тр). Анкара: Туркиш Ҳисториcал Соcиэтй Пресс, 1989. ИСБН 9751601711. ОCЛC 21676736.