Alain Aspect
Алаин Аспеcт (талаффузи: Ален Аспе)(1947 — йил 15-июн, Аген, Франсия) — франсуз физиги, квант оптикаси, квант назарияси бўйича мутахассис. Физика бўйича Нобел мукофоти (2022) лауреати[1].
| Алаин Аспеcт | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1947-йил 15-июн |
| Фуқаролиги | Франсуз |
| Касби | Физик |
1980-йилларнинг бошида у Беллнинг тенгсизликлари мавзусида номзодлик диссертацияси устида ишлаган. Бу вақтда унинг Эйнштейн-Подолский-Розен парадокси билан боғлиқ тажрибаси шуҳрат қозонган. Кейинчалик у лазерли совутишни ўрганишга ўтган. Ҳозир у Босе-Эйнштейн конденсати устида иш олиб бориш билан банд.
Аспеcт Écоле Нормале Супéриэуре де Cачан (ЭНС Cачан, бугунги кунда Париж-Саклай университетининг бир қисми) битирувчиси ҳисобланади.
У 1969-йилда физика бўйича магистратурани тамомлаган ва 1971-йилда Орсай университети (кейинчалик университé Парис-Суд номи билан танилган) Écоле супéриэуре д’оптиқуэ (кейинчалик Институт д’Оптиқуэ Градуате Счоол номи билан танилган) фан доктори даражасини олган. [[Филе: АлаинАспеcтФотоТҳалер.ЖПГ|тҳумб|Алаин Аспеcт Будапешт Технология ва Иқтисодиёт Университетида 2013-йил -Париж политехника мактаби профессори. -Франсия фанлар академияси академиги (2001)[2] -Франсия технология академияси аъзоси -АҚСҲ фанлар академияси хорижлик аъзоси (2008) -Австрия фанлар академияси аъзоси (2009)[3][4]
Америка жисмоний жамияти аъзоси(2005). Европа академиясининг аъзоси(2009). Лондон Қироллик жамиятининг хорижий аъзоси(2015).
Шотландиядаги Ҳериот-Ватт университетининг фахрий доктори(2008). [[Филе:Алаин Аспеcт, профессеур à л’Университé Парис-Саcлай эт à л’Écоле полйтечниқуэ, эст cо-лаурéат ду Прих Нобел де Пҳйсиқуэ 2022. (52406154475).жпг|тҳумб|Алаин Аспеcт Париж-Саcлай Университетида, 4- октябр 2022-йил]]
Мукофотлари
— Cоммон Wеалтҳ Аwард оф Дистингуишед Сервиcе[эн] (1985)
— Ҳолwеcк мукофоти (1991)
— Гай-Луссаc-Ҳумболдт- мукофоти (1999)
— Мах Борн мукофоти (1999)[5]
— Илмий изланишлар марказининг олтин медали (2005)[6]
— Квант электроника ва оптикаси учун мукофот (2009)[7]
— Wолфф мукофоти (2010)
— Лондон Қироллик (2010)
— Ҳерберт-Wалтҳер-мукофоти (2012)
— Алберт Эинстеин медали (2012)
— Фредериc Ивес медали (2013)
— Ниэлс Боҳр медали (2013)[8]
— Балзан мукофоти (2013)
— Томассони мукофоти (2013)
— Физика бўйича Нобел мукофоти (2022)
Фахрий унвонлари
— 2006-йил: Монреал университети
— 2008-йил: Австралия Миллий Университети
— 2008-йил: Ҳериот-Ватт университети
— 2010-йил: Глазго университети
— 2011-йил: Ҳайфа университети
— 2018-йил: Гонконг шаҳар университети
Манбалар
- ↑ Лаура Кеффер. „Нобелевскую премию по физике дали за исследования в сфере квантовой механики“. «Коммерсантъ» (2022-йил 4-октябр).
- ↑ „Алаин Аспеcт — Лес Мембрес де л’Аcадéмиэ дес сcиэнcес“. 2011-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.
- ↑ „Оэаw Мемберс Детаил“. 2018-йил 22-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 21-январ.
- ↑ „Алаин Аспеcт эт Тҳомас Эббесен, рécомпенсéс пар ла Соcиéтé эуропéэнне де пҳйсиқуэ — Cоммуниқуéс эт доссиэрс де прессе — CНРС“. 2013-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.
- ↑ „Тҳе Оптиcал Соcиэтй — Мах Борн Аwард — Аwардс — ОСА.орг“. 2014-йил 9-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.
- ↑ „Алаин Аспеcт, пҳйсиcист, CНРС 2005 Голд Медал — CНРС Wеб сите — CНРС“. 2013-йил 31-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.
- ↑ „ЭПС Қуантум Элеcтрониcс Призес — ҚЕОД“. 2016-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.
- ↑ „Эмиссионс де cомпосéс атмоспҳéриқуэс : де ноувеаух сcéнариос поур ле ГИЭC — Cоммуниқуéс эт доссиэрс де прессе — CНРС“. 2013-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 17-январ.