Александр Борисович Градский (русча: Александр Борисович Градский, 1949 – йил 3-ноябр, Копейск, Челябинск вилояти, РСФСР, СССР – 2021 – йил 28-ноябр, Москва, Россия) – совет ва рус хонандаси, мулти-инструменталчи, шоир, бастакор; Россия Федерацияси халқ артисти (1999), Молдавия Республикаси халқ артисти (2014), Россия Федерацияси Давлат мукофоти лауреати (1999). Рус роки асосчиларидан бири. 2014-йилдан 2021-йилгача – Градский Ҳалл театрининг бадиий раҳбари[1][2][3][4][5][6].

Александр Градский
Александр Градский
Gradskiy 2019-yilda
Градский 2019-йилда
Умумий маълумот
Таваллуди Александр Борисович Фрадкин
3-ноябр 1949-йил
Вафоти 28-ноябр 2021-йил(2021-11-28)
(72 ёшда)
Касби
  • Хонанда
  • Мусиқачи
  • Вокал ўқитувчиси
  • Мулти-инструменталист
  • Бастакор
  • Гитарачи
  • Актёр
Фаолият йиллари 1963-2021
Гуруҳлари
  • Скифи (1964)
  • Славяне (1965)
  • Скоморохи (1966-1979; 1989)
  • Лос Панчос (1966-1969)
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР Rossiya bayrogʻi Россия
Турмуш ўртоғи
  • Наталя Михайловна Градская
  • Анастасия Вертинская
  • Олга Семёновна Градская
  • Марина Коташенко

Биография

Болалик

1949-йил 3-ноябрда Челябинск вилояти Копейск шаҳрида туғилган. Отаси – Борис Абрамович Фрадкин (1926-2013)[7][1], муҳандис-механик, Харковда туғилган, ота-онаси билан 1941-йилда Челябинскга эвакуация қилинган[8]. 1957-йилда оила Москвага кўчиб ўтди. Бўлажак мусиқачининг ривожланишига унинг онаси, ГИТИС битирувчиси Тамара Павловна Градская (1928-1963) катта таъсир кўрсатган[9]. 14 ёшга тўлгунга қадар у отасининг фамилиясини билан юрган (Фрадкин), „Градский“ фамилияси 1963-йилда онаси вафотидан сўнг унинг хотирасига олинган. Бир неча йил давомида у бувиси Градская Мария Ивановна билан Москва вилояти, Ленинский тумани, Расторгуэво қишлоғида яшади. Ёшлигидан Элвис Пресли, Билл Хейли, Тҳе Беатлес, Чеслав Немен[10], Клавдия Шулженко[11], Тҳе Доорс, Жетҳро Тулл, Пинк Флойд, Гратефул Деад, Тҳе Полиция каби ижрочилар қўшиқларини тинглаб улғайган[12].

Совет даври

Дунаэвский номидаги болалар мусиқа мактабини скрипка бўйича тамомлаган (1967) . ГМПИ Академик хонандалик факултети битирувчиси (1974). Москва консерваториясида Т. Н. Хренниковдан композиция сирларини ўрганган (1976-1977).

1971-йилда " Кумуш торлар " фестивалида қатнашган[13]. Шунингдек, у Лос-Панчос, Скифлар[14] гуруҳларида, Москва давлат университетининг полшалик талабалардан иборат „Твист“[9] гуруҳида иштирок этди. Уларда Элвис Пресли қўшиқлари ва Арно Бабажаняннинг „Энг яхши шаҳар“ қўшиқларини ижро этди. 1967-йилда ВИА „Современник“ ташкил этилиши муносабати билан 2 ой давомида Донецк филармониясида вақтинча саксофончи бўлиб ишлади[15][16][17][18]. Кейинчалик бастакор Давид Тухманов билан ҳамкорлик қилиб 1972-йилда чиқарилган Как прекрасен мир албоми учун бир нечта қўшиқларни куйлаш таклифини олди[19].

1970-йилларнинг бошларида режиссёр Андрей Михалков-Кончаловский „Романс о влюблённих“ филми устида иш бошлади. „Романс о влюблённих“нинг бастакори Мурод Кажлаэв бўлиши керак эди, лекин у бу таклифни рад этди. Кейинчалик Аркадий Петров Градскийнинг номзодини таклиф қилди. Градский бу филмда нафақат мусиқа басталаган, балки вокал қисмларини ҳам ижро этган[19]. 1974-йилда чиқарилган филм муваффақиятга эришди ва филм бастакорига шуҳрат келтирди[20].

1976-йилда режиссёр Юрий Борецкий томонидан суратга олинган „Менинг севгим учинчи йил“ филми учун Александра Пахмутова ва Николай Добронравовнинг „Как молоди ми били“ композициясини ёзди. Қўшиқ „Сонг-77“ фестивали лауреати бўлди ва охирги кунгача қўшиқчининг „ташриф қоғози“ бўлиб қолди[21].

1980-йилда Владимир Висоцкий вафотидан сўнг унга „Дўст қўшиғи“ композициясини бағишлади ва шеър ёзишга ва ижтимоий мавзуда қўшиқлар яратишга киришди[22]. 1980-йилларнинг ўрталарига келиб Градский ўзининг сатирик асарлари („Қайта қуришга қарши блюз“, „Телевидения қўшиғи“, „Жанубий видолашув“) билан „муаллиф-ижрочи“ услубида яккахон дастурлар тузди [20][23] . 1983-йил декабр ойида Маданият саройидаги концертдан кейин қўшиқчи КГБ зобитлари билан суҳбатлашиш учун чақирилиб давлат сиёсатига зид қўшиқлари учун огоҳлантирилди[24][25].

Градский „Рок Панорама“[26] каби бир қатор совет рок фестивалларини ташкил этишда иштирок этган. Шунингдек Чернобил АЭСдаги аварияни бартараф этганларни қўллаб-қувватлашга бағишланган концертларда ҳам иштирок этди[27][28].

1990-йилда Японияда Жоҳн Денвер билан қўшма концертлардан биридан сўнг Градский Япониянинг етакчи компанияси Виcтор Энтертаинмент билан шартнома имзолади. У ўз номи остида иккита диск чиқарди. Японияда рус тилидаги қўшиқларидан тортиб ғарбий хитлар ва турли репертуарга эга бўлган бир нечта концертлар берди.

Унинг СССРдаги биринчи рок-балетларидан учтаси („Одам“, „Распутин“ ва „Яҳудий балладаси“) Киэв балет театри томонидан саҳналаштирилган.

Россия президенти Владимир Путин Александр Градскийга Россия халқ артисти унвони топширмоқда. 2000-йил.

Градский 40 дан ортиқ бадиий, ўнлаб ҳужжатли ва анимацион филмлар мусиқаси муаллифи. 18 дан ортиқ узоқ вақт давомида сотувда бўган дисклар, бир нечта рок опералар ва рок-балетлар, кўплаб қўшиқлар муаллифи.

Голос телевизион лойиҳаси

2012-2014-йилларда у Дима Билан, Пелагея ва Леонид Агутин билан биргаликда Биринчи каналдаги „ Голос“ лойиҳасида мураббий[14][29] сифатида иштирок этди. Шу билан бирга, дастурнинг дастлабки уч мавсумида унинг жамоаси аъзолари – Дина Гарипова, Сергей Волчков ва Александра Воробёва[30] ғалаба қозонишди. 2015-йилда у тўртинчи мавсумда ҳам мураббий ўрнини эгаллади. Унинг шогирди Михаил Озеров финалда иккинчи ўринни олди.

2017-йилда у яна " Голос " да мураббий бўлди. „Олтин композиция“ (Градский, Билан, Пелагея, Агутин) лойиҳага қайтди. Унинг ушбу мавсумдаги шогирди Селим Алахяров лойиҳада биринчи ўринни эгаллади. 2021-йилда у Дима Билан, Пелагея ва Леонид Агутин[31] билан бирга „Голос“ нинг юбилей мавсумига қайтди. Градский иштирокидаги сўнгги трансляция 10 декабр куни чиқарилди[32] . Унинг жамоаси аъзоси Алишер Каримов финалда иккинчи ўринни эгаллади[33].

Ўлим

2021-йил 26-ноябрда у инсулт билан Москва клиникаларидан бирига зудлик билан ётқизилди[34][35] ва 28-ноябр куни Москва вақти билан соат 02:10 да 73 ёшида вафот этди[36][37][38]. Видолашув маросими 2021-йил 1-декабрда Градский Ҳалл театрида бўлиб ўтди[39]. У Москвадаги Ваганковский қабристонига дафн этилган[40].

Оила

Онаси – Тамара Павловна Градская (1928-1963)[41], ГИТИСни тугатган, актриса, „Театр ҳаёти“ журналининг адабий ходими[41].

Отаси – Борис Абрамович Фрадкин (1926-2013)[41], Москва автомобил институтини тамомлаган, муҳандис-механик.

Александр Градский Марина Коташенко билан (2005)

Александр Градский тўрт марта уйланган:

  • Биринчи хотини – Наталя Михайловна Градская[42].
  • Иккинчи хотини – Анастасия Вертинская (1944-йилда туғилган), актриса. Улар 1976-йилда турмуш қуриб 1978-йилда ажралишган.
  • Учинчи рафиқаси – Олга Семёновна Градская. Улар 1980-йилдан 2001-йилгача никоҳда бўлган. Икки фарзанд: ўғли Даниил Градский (1981-йил 30-мартда туғилган), бизнесмен, мусиқачи; қизи Мария Градская (1986-йил 14-январда туғилган) , Москва давлат университетини тамомлаган, телебошловчи ва бадиий менежер.
  • Тўртинчи хотини – Марина Коташенко (1984-йил 22-ноябрда туғилган), 2021-йилда турмуш қуришган[43] (2003- йилдан 2021 -йилгача улар никоҳсиз яшашган). Ўғиллари Александр (2014-йилда туғилган) , Иван (2018-йилда туғилган)[44].

Дискография

Александр Градский 2014-йилда Тирасполдаги концертда

Рок опера

Русча номи Ўзбекча таржимаси Йил
Стадион Стадион (рок опера) 1985
Мастер и Маргарита Уста ва Маргарита 2009
Русча номи Ўзбекча таржимаси Чиқарилган Ёзилган
Давид Тухманов. Как прекрасен мир Давид Тукманов. Қандай гўзал бу олам
(Александр Градский мусиқаси)
1972 1971
Поёт Александр Градский Александр Градский куйлайди 1973 (ЭП) 1969-1972
Романс о влюблённих Севишганлар романтикаси 1974 1973
Солнсе, снова солнсе Қуёш, яна қуёш 1976 (ЭП) 1976
Александр Градский и ансамбл „Скоморохи“ Александр Градский ва ансамбл Скоморохи 1976 (ЭП) 1976
Александр Градский и Элтон Джон
(Толко ти вер мне)
Алехандер Градскй анд Элтон Жоҳн
(Сен фақат менга ишон)
1979 (ЭП) 1972
Русскиэ песни Русча қўшиқлар 1980 1976-1978
Александра Пахмутова. Птица счастя Александра Пахмутова. Бахт қуши 1980 (ЭП)
Сама жизн
Вокалная сюита на стихи Поля Элюара
Бу ҳаёт. Пол Элуард шерлари бўйича вокал сюитаси 1984 1981
Звезда полей
Вокалная сюита на стихи Николая Рубсова
Юлдузлар майдони Николай Рубцов шерлари бўйича вокал сюитаси 1986 1982
Сатири
Вокалная сюита на стихи Саши Черного
Сатиралар. Саша Чернининг шерлари бўйича вокал тўплами 1987 1980
Давайте начнём Бошлайлик 1987 (ЭП) 1985-1986
Утопия АГ Утопия АГ 1987 1979
Размишления шута
Вокалная сюита
Ҳазил мулоҳазалари.

Вокал тўплами

1987 1971-1974
Флейта и роял
Вокалная сюита на стихи Бориса Пастернака и Владимира Маяковского
Флейта ва пианино

Борис Пастернак ва Владимир Маяковский шеърлари бўйича вокал сюитаси

1988 1983
Носталгия
Вокалная сюита на стихи Владимира Набокова
Носталжи

Владимир Набоков шерлари бўйича вокал сюитаси

1988 1984
Человек
Балет
Инсон
Балет
1988 1986
Монте-Кристо
Узник замка Иф
Монте Кристо

Иф қал’аси маҳбуси

1989 1987
Консерт-сюита Cонcерт Суите 1989 1979-1987
Экспедиция Экспедиция 1990 1990
(н/а) Метаморфозлар 1991 1991
Несвоэвременниэ песни Вақциз қўшиқлар 1994 1990
Фрукти с кладбища Қабристондан олинган мевалар 1995 1991
ЖИВЁМ в России Россияда яшовчи 1996 17-март , 1995
Золотоэ старё Олтин ахлат 1996
Коллексия АГ (13CД) АГ коллексияси (13 CД) 1996
Легенди русского рока
Градский и группа „Скоморохи“
Рус рок афсоналари

Градский ва „Скоморохи“ гуруҳи

1997
ЖИВЁМ в России 2 Россияда яшовчилар 2 2000 3-ноябр, 1999
Хрестоматия Ўқувчи 2003 2003
Песни для Ири Ира учун қўшиқлар 2003 2003
Неформат Форматланмаган 2011 2010-2011

Филмография

Кинодаги роллари

Видео клиплар

Йил Исм
1986-йил „Я уже ни во что не верю“
1987-йил „Южная прошалная“
1987-йил „ Замикая круг“
2007-йил " Замикая круг"

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Смирнов, Виктор. „Градский юбилей : - © Газета «Музыкальная правда» - 24 - Издательский Дом «Новый Взгляд» - Издательский Дом «Новый Взгляд» -“ (ру-РУ). Издательский Дом «Новый Взгляд». 2013-йил 21-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  2. ↑ „«Пионер рок-н-ролла» в СССР. Творческий путь Александра Градского“ (ру). РБК. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  3. ↑ „Александр Градский - знаковый певец, поэт и композитор, отец русского рока“. ИсраЛове. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  4. ↑ „Умер Александр Градский. Певец и композитор стоял у истоков советской и российской рок-музыки“ (ру). Лента.РУ. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  5. ↑ „«Он лежал, тяжело дышал, но разговаривал с нами»: участница «Голоса» о последних днях Александра Градского“ (ру). БИЗНЕС Онлине. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  6. ↑ „13 важных песен в исполнении Александра Градского. Каким мы запомним этого ярчайшего музыканта Высоцкий, Стинг, «Карузо» и концептуальный рок“ (ру). Медуза. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  7. ↑ „Что общего между Марксом, Жириновским и Градским? | Блог Ботинок“ (2010-йил 27-октябр). 2010-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  8. ↑ „Борис Фрадкин в эвакуационных списках“. 2021-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 30-октябр.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Насравший в Вечность : - © Газета «Музыкальная правда» - 23 - Евгений Ю. Додолев - Издательский Дом «Новый Взгляд» -“ (ру-РУ). Издательский Дом «Новый Взгляд». 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  10. ↑ „Александр Градский: «Музыка существует для выражения главного и необъяснимого»“. 2022-йил 17-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-март.
  11. ↑ „Александр Градский. Сладкоголосая птица нашей юности“. 2022-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 8-сентябр.
  12. ↑ YouTube logotipi Композитор и исполнитель Александр Градский. Шоу досье ЁуТубеда, 73-я минута
  13. ↑ „Игорь Саульский: Каждая песня Градского — стихотворение…“. 2022-йил 2-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-сентябр.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Пионер подпольного русского рока, композитор, певец и наставник. Памяти Александра Градского“. 2021-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 9-декабр.
  15. ↑ „Градский работал саксофонистом в Донецкой филармонии — журналисты вспомнили малоизвестные факты биографии музыканта“ (ру). новоросинформ.орг. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  16. ↑ „Виктор Дегтярев.“. виа-эра.народ.ру. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  17. ↑ „Музыкант Виктор Дегтярев: Александр Градский был незаурядным человеком во всем - Аргументы Недели“. аргументи.ру. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  18. ↑ „История. Донецкое начало Александра Градского“ (ру-РУ). Донецкая государственная академическая филармония (2021-йил 12-феврал). 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  19. ↑ 19,0 19,1 Программа „По волне моэй памяти“: Гост – А. Градский
  20. ↑ 20,0 20,1 „Классик первого тайма. Умер Александр Градский“. 2021-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-декабр.
  21. ↑ „«Солнечный удар» Михалкова покажут на ТВ“. Российская газета (2014-йил 3-ноябр). 2015-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 16-апрел.
  22. ↑ „О Владимире Высоцком - Александр Градский“. www.градскй.cом. 2022-йил 20-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 20-феврал.
  23. ↑ Бояринов Денис. „Утопия А.Г.“ (ру). Cолта.ру (2021-йил 22-декабр). 2022-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-феврал.
  24. ↑ „Необыкновенный концерт“. 2022-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-октябр.
  25. ↑ „Александр Градский: Я зарабатываю больше других самых известных людей!“. 2022-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-октябр.
  26. ↑ „Фестиваль «Рок-Панорама-86» — пластинки («Мелодия», разные выпуски) | Архив | Наш НеФормат“. www.ннеформат.ру. 2013-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  27. ↑ „Снова в СССР — www.градскй.cом“. www.градскй.cом. 2021-йил 17-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  28. ↑ „Рок в помощь: как прошёл первый концерт в поддержку чернобыльцев“ (ру). м24.ру. 2021-йил 17-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  29. ↑ „Градский обречённый: Большой ребёнок, ворчливый идеалист, лишний на празднике жизни“. 2021-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-октябр.
  30. ↑ „Заслуги мэтра: 4 талантливых ученика Градского, которые стали победителями шоу «Голос»“. 2021-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-апрел.
  31. ↑ Градский – душа „Голоса“: незабиваэмиэ моменти шоу с участиэм маэстро
  32. ↑ „Последний эфир с участием Градского вышел 10 декабря 2021 года“. 2022-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-январ.
  33. ↑ „Участник команды покойного Александра Градского занял второе место в 10-м сезоне шоу «Голос»“. 2022-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 5-январ.
  34. ↑ „СМИ: Александра Градского госпитализировали с подозрением на инсульт.“. 2021-йил 26-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-ноябр.
  35. ↑ „Заметно поплохевший после коронавируса Александр Градский прямо из дома был доставлен в одну из московских клиник с подозрением на инсульт“. 2021-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-ноябр.
  36. ↑ „Умер певец и композитор Александр Градский“. Известия (2021-йил 28-ноябр). 2021-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-ноябр.
  37. ↑ „Умер Александр Градский“ (ру). РИА Новости (20211128т0603). 2021-йил 30-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  38. ↑ Варвара Кошечкина. „Стала известна причина смерти Александра Градского“. лента.ру (2021-йил 28-ноябр). 2021-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-ноябр.
  39. ↑ „В Москве простились с музыкантом Александром Градским“. 2022-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-сентябр.
  40. ↑ „Градского похоронили на Ваганьковском кладбище участок 43.4 в Москве“ (ру). РТ на русском. 2021-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  41. ↑ 41,0 41,1 41,2 „Градский, Александр Борисович“ (ру). Энциклопедия. ТАСС. 2021-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  42. ↑ „Без цензуры :: Самый неполиткорректный сайт рунета“ (2011-йил 14-июн). 2011-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  43. ↑ „Александр Градский женился на Марине Коташенко за месяц до смерти“ (ру). www.мк.ру. 2021-йил 29-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-декабр.
  44. ↑ Мария Калегина. „Градский накануне 69-летия стал отцом в четвёртый раз“ (ру). Л!ФЕ Новости (1 ноября 2018 года). 2021-йил 28-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 11-ноябр.

Адабиёт

Ҳаволалар