Aleksandr Morozov
Александр Андреэвич Морозов — совет футболчиси, ярим ҳимоячи, совет ва рус футбол мураббийи. РСФСР (1968) ва Ўзбекистон ССРда (1965) хизмат кўрсатган мураббий, Улуғ Ватан уруши қатнашчиси, тиббий хизмат катта лейтенанти.
Биографияси
1924-йил 12-июлда Қўрғон шаҳрида туғилган. Свердловскнинг „Спартак“ ва „Динамо“ футбол бўлимлари тарбияланувчиси.
Мактабни тугатгач, 1942-йил 16-апрелда Свердловск шаҳар Ленин РВК томонидан Ишчилар ва Деҳқонлар Қизил Армияси сафига чақирилди. Урал ҳарбий округидаги пиёдалар мактабини тамомлаган, лейтенант унвонига эга. Фронтга 1943-йил 17-июлдан Шимолий-Ғарбий фронтнинг 34-армиясининг 370-ўқотар дивизиясининг 1230-ўқотар полкининг тиббий взвод командири, кейин эса 2-Болтиқ фронтига юборилган. 1943-йил 18-декабрда Невел шаҳри яқинида немис мудофаасини ютиш пайтида чап елка бўғимидан жароҳат олди ва 1944-йил 6-февралгача Ярославл шаҳридаги 1780-сонли эвакуация касалхонасида даволанди. Кейинчалик, НКВД қўшинларининг муҳим саноат корхоналарини ва Нижний Тагилшаҳридаги 18-дивизион темир йўлларини қўриқлаш 166-ўқчи полкининг 1-баталёни катта фелдшери бўлиб хизмат қилди. НКВД қўшинларида хизмат қилаётганда, ушбу бўлимнинг футбол жамоасига киритилган.
1945-йилда „Динамо“ Свердловск вилоят кенгаши раиси Т. Н. Свиклич Динамонинг тўлиқ жамоаси яратилаётган Свердловскка таклиф қилди. 1946-йил ИИИ гуруҳ зона турнири ғолиби бўлди.
1947-1950-йилларда футболдан ташқари „Динамо“ таркибида Премер-лигада хоккей ўйнаган.
1948-йилда „Авангард“га (Свердловск) кўчиб ўтди, мавсум бошида „А“ гуруҳида иккита ўйин ўтказди, аммо тез орада турнир формати ўзгартирилди ва клуб „Б“ гуруҳига юборилди. 1950-йилдан „Свердловск“ учун ўйнади, жисмоний тарбия жамоалари ўртасида РСФСР кубоги (1950) ва РСФСР чемпионати (1951) ғолиби бўлди.
1953-йил 30-июлда армиядан нафақага чиқди. „Авангард“да ўйнай бошлади.
Лесгафт жисмоний тарбия институтини сиртдан тамомлаган.
1954-йилги мавсумда Свердловск-Авангард жамоасига бош мураббий вазифасини бажарувчи этиб тайинланди (тез орада жамоа Машиностроител, кейинроқ Уралмаш, Урал деб ўзгартирилди). Кейинги мавсум бошида мураббийликка тасдиқланди ва футболчилик фаолиятини якунлади. Беш йил давомида ўзгаришсиз бош мураббий бўлиб ишлади, кейин эса жамоа раҳбари лавозимига ўтказилди.
1961-йилда (бошқа маълумотларга кўра, 1962-йил) Фарғонанинг „Нефтяник“ жамоасига бош мураббий этиб тайинланган. 1965-йилда унинг раҳбарлигида жамоа „Б“ тоифасидаги турнирида иккинчи ўринни эгаллаб, финал турниридан юқори дивизионга йўл олди. Ушбу муваффақияти учун мураббий Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган мураббий унвони билан тақдирланди.
1966-1969-йилларда Свердловск „Калинец“га раҳбарлик қилган. Икки марта, 1966-1968-йилларда у жамоани „Б“ тоифали зона турнирида ғалаба қозонди ва 1968-йилда финал турнирининг кумуш медали совриндори бўлди. Бунинг учун РСФСРда хизмат кўрсатган мураббий унвонига сазовор бўлди.
1970-1971 ва 1985-йилнинг иккинчи ярмида „Уралмаш“га раҳбарлик қилди. 15 йилдан ортиқ „Уралмаш“да жамоа раҳбари ва мураббий сифатида ишлаган. Шунингдек, 1970-йилларнинг ўрталарида „Уралец-Нижний Тагил“да бошлиқ ва бош мураббий бўлиб ишлаган.
Свердловск вилояти футбол федерацияси раиси бўлган.
2010-йил 7-январда Екатеринбургда вафот этди[1][2].
Мукофотлар ва унвонлари
- Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган мураббий, 1965-йил.
- РСФСРда хизмат кўрсатган мураббий, 1968-йил.
- 1-даражали Ватан уруши ордени, 1985-йил.
- Қизил юлдуз ордени
- Ҳарбий хизматлари учун медали, 1947-йил 6-ноябр.
Манбалар
- ↑ „Ушел из жизни легендарный свердловский тренер Александр Морозов“. 2018-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 23-сентябр.
- ↑ „Морозов Александр Андреевич.“. 2021-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 16-май.
- 2010-yilda vafot etganlar
- 7-yanvarda vafot etganlar
- 1924-yilda tugʻilganlar
- 12-iyulda tugʻilganlar
- Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 40 yilligi medali sohiblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Jangovar xizmatlari uchun medali sohiblari
- Qizil Yulduz ordeni sohiblari
- 1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
- Neftchi futbol klubi murabbiylari