Подушкин Александр Николаевич (1953-йил 19-март, Тошкент вилояти, Бекобод) – қозоқ археологи, тарих фанлари доктори. Таниқли қозоқ олими археолог Николай Павлович Подушкиннинг ўғли[1][2][3].

Подушкин Александр Николаевич
Таваллуди 1953-йил 19-март (1953-03-19) (73 ёш)
Тошкент вилояти, Бекобод
Истиқомат жойлари Qozogʻiston bayrogʻi Қозоғистон
Миллати қозоқ

Илмий фаолияти

Подушкин Александр Николаевич 1953-йил 19-мартда Тошкент вилояти, Бекобод шаҳрида туғилган. „Жанубий Қозоғистоннинг Арс маданияти милоддан аввалги ИВ асрда“ мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. Ўтрорда кўплаб обидаларни очган ҳамда ўрганган[4].

1975–1977-йилларда институтда стажёр-тадқиқотчи бўлиб, археолог мутахассислигини олган. 1977–1979-йилларда Совет Армияси сафида хизмат қилган. 1979-йилдан бошлаб Чимкент педагогика институти ҳамда Халқаро қозоқ-турк университетининг Чимкент филиалида лаборант, кафедра мудири, ўқитувчи, катта ўқитувчи, доцент, СССР тарихи ва Қозоғистон ССР тарихи кафедралари профессори бўлган[5]. 1986–1987-йилларда М.Ломоносов номидаги Москва давлат университетининг аспирантурасида таҳсил олган[6]. Александр Подушкин Қозоғистон ва Жанубий Қозоғистон археологияси, тарихи ва маданиятига оид 4 та монография ва 20 дан ортиқ илмий мақолалар муаллифи ҳисобланади. „Қозоғистон Республикаси мустақиллигига 10 йил“ медали билан тақдирланган[7].

Илмий изланишлари

Подушкин Александр Николаевич Қозоғистон жанубида археологик қазишмалар олиб борган ва у ерда Култўбе манзилгоҳи ва Оқ-Булоқ манзилгоҳидаги қазишмаларни топган. Бу экспедициялар натижасида кангюй сивилизациясига мансуб ноёб осори-атиқалар, хусусан, эрамиздан аввалги ИИ–И асрлар даврига оид ёзувлар бўлган[8][9]. Ҳали тўлиқ очилмаган гил ғишт лавҳалар топилган. Қадимги кангю халқининг этник келиб чиқиши ва тили ҳақида археологлар ўртасида ҳозиргача бир тўхтамга келинмаган. Бу топилма эса тилнинг келиб чиқиши ва ўзига хослигини ёритиши мумкин. Топилманинг ўзига хослиги шундаки, Ўрта ва Шимоли-Шарқий Осиё ҳудудида (Ўрта Осиё: Қозоғистон, Қирғизистон, Ўзбекистон, Мўғулистон) ҳозиргача қадимги туркий ва қадимги уйғур тилига асосланган манбалар мавжуд[10][11]. Бу топилмаларга европалик олимлар ҳам қизиқиш билдиришган, хусусан, Лондон университети қошидаги Шарқшунослик ва Африкашунослик мактаби профессори доктор Николас Симс-Уилямс ҳам[12][13][14]. Бир йил давомида матнларни шифрлаш билан шуғулланган инглиз олими бу жаҳон миқёсидаги кашфиёт эканлигига ишонч ҳосил қилган.

Мукофотлари

Мустақил Ҳамдўстликка аъзо давлатларнинг умумий маданий маконини шакллантириш ва ривожлантиришга қўшган улкан ҳиссаси учун „Маданият ва санъатни ривожлантиришдаги хизматлари учун“ фахрий кўкрак нишони (2019-йил 21-ноябр, МДҲ Парламентлараро Ассамблеяси) билан тақдирланган.

Манбалар

  1. ↑ А. Н. Подушкин. Арисская култура Южного Казахстана: ИВ в. до н. э.—-ВИ в. н. э. Туркестан, Изд-во МКТУ имени Х. А. Ясави 2000
  2. ↑ Н. П. Подушкин. Очерки по истории и културе Казахстана. Алмати Казакпарат, 2003.
  3. ↑ ҳттп://www.уcл.аc.ук/либрарй/аccс0704.штмл (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-05-15 санасида архивланган) вишеупомянутиэ книги в списке библиотеки Университецкого колледжа Лондонского университета(инглизча: УоЛ).
  4. ↑ "Қазақ энсиклопедияси"
  5. ↑ ҳттп://www.туркистан.кз (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-08-10 санасида архивланган) Международний Казахско-Туреский университет имени Х. А. Ясави – г. Туркестан Южно-Казахстанской обл.
  6. ↑ "Орбаси" энсиклопедияси,2008.
  7. ↑ "Оңтүстік Қазақстан Энсиклопедияси"
  8. ↑ Берлизов Н. Е., Каминский В. И. Алани, Кангюй и Даван. //Петербургский археологический вестник (С.-Петербург), 7, 1993, с. 94-112.
  9. ↑ Босwортҳ, А. Арриан анд тҳе Алани. //Ҳарвард Студиэс ин Cлассиcал Пҳилологй, 81, 1977, пп. 218—229.*
  10. ↑ Малов С. Е. Памятники древнетюркской писменности Монголии и Киргизии. – М.-Л., 1959.
  11. ↑ Кляшторний С. Г. Древнетюркскиэ руническиэ памятники как источник по истории Средней Азии. – М., 1979.
  12. ↑ „Бритиш Аcадемй | Тҳе Феллоwшип – Сеcтион Ҳ4: Лингуистиcс анд Пҳилологй“ (деадлинк). 2006-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 20-июн.
  13. ↑ ҳттп://www.соас.аc.ук/департменц/департментинфо.cфм?навид=523 (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-09-30 санасида архивланган) Подушкин, Алехандер. Арчаэологиcал анд wриттен монуменц оф тҳе стате оф Канцзжуж (Кангжуж), фром тҳе 2нд cентурй БC то 4тҳ cентурй АД. Институте оф Арчаэологй, 31-34 Гордон Сқуаре WC1. Расписаниэ лексий в Лондонском Университете, Школи ориэнталистики и африканских исследований
  14. ↑ ҳттп://www.соас.аc.ук/стафф/стаффинфо.cфм?cонтаcтид=34 (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-09-06 санасида архивланган) профил профессора Н. Симс-Вилямса на сайте Лондонского Университета, Школи ориэнталистики и африканских исследований

Ҳаволалар