Александр Григоревич Рочегов (1917-йил 6-феврал, Боку – 1998-йил 2-декабр, Москва) – совет, рус меъмори. Улуғ Ватан уруши қатнашчиси. СССР халқ архитектори (1991). СССР Давлат мукофоти лауреати (1990)[1].

Александр Григоревич Рочегов
Таваллуди 19-феврал 1917-йил
Боку, Россия империяси
Вафоти 12-феврал 1998-йил(1998-02-12)
(80 ёшда)
Москва, Россия
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР → Rossiya bayrogʻi Россия
Касби архитектор
Иш жойлари Москва
Таълими Иля Репин номидаги Санкт-Петербург Бадиий Академияси
Мукофотлари

Ҳаёти

Александр Григоревич Рочегов 1917-йил 6-февралда Бокуда (ҳозирги Озарбайжонда) туғилган.

1941-йилда у кўнгилли равишда фронтга жўнади, у ерда ярадор бўлиб, демобилизация қилинди[2].

1943-йилда Ленинград рассомлик, ҳайкалтарошлик ва архитектура институтини, 1944-йилда эса аспирантурани тамомлаган.

1944—1949-йилларда Л. М. Поляков бошчилигидаги СССР Вазирлар Кенгашининг Архитектура ишлари қўмитаси Давлат архитектура устахонасида катта меъмор, гуруҳ раҳбари, 1949—1950-йилларда шаҳар қурилишни лойиҳалаш бюросида ишлаган. Москвадаги Комсомолская майдонидаги СССР Қурилиш вазирлигининг 2-сонли лойиҳа институтида, 1951—1960-йилларда СССР Энергетика вазирлигининг „Гидролойиҳа“ институтида фаолият юритган. 1949—1959-йилларда у Москвада „Ленинградская“ меҳмонхонаси биносининг лойиҳалаш гуруҳининг раҳбари бўлган.

1960—1963-йилларда Москва шаҳар Ижроия қўмитасининг „Моспроеcт-И“ Бош архитектура ва режалаштириш бошқармасининг 20-сонли комплекс устахонаси бошлиғи, 1963—1982-йилларда „Моспроеcт-2“ Бош АПУ Бош бошқармаси бошлиғи бўлди. Москва шаҳар ижроия қўмитасида қисқа муддат фаолият юритган.

1968-йилда у „Уй-жой“ халқаро ишчи гуруҳини бошқарган. Унинг раҳбарлигида бир қатор муҳим ҳужжатлар, хусусан, „Уй-жой устави“ нашр этилди[3].

1979—1982-йилларда композит космик режалаштириш элементларидан (КОПЕ) йирик панелли уй-жой қурилиши тизимини яратди ва амалиётга татбиқ қилди.

СССР архитекторлар уюшмаси аъзоси (1946). 1982-йилдан бошлаб у 10 йил давомида РСФСР архитекторлар уюшмасини бошқарган. Россия архитектура ва қурилиш фанлари академиясининг академиги, 1992—1998-йилларда унинг президенти. СССР Бадиий академиясининг ҳақиқий аъзоси (1988-йилдан).

Москвадаги Халқаро архитектура академиясининг фахрий аъзоси, Украина архитектура академиясининг фахрий аъзоси бўлган.

Франсия архитектура академиясининг аъзоси (1988), Россия қурувчилар уюшмаси ва бир қатор бошқа ташкилотлар бошқаруви аъзоси.

1998-йил 2-декабрда Москвада вафот этган. У Янги Донской қабристонига дафн қилинган.

Оиласи

  • Хотини – Мария Энгелке (1918—2011), рассом[4].
  • Қизлари:
    • Анна Рочегова, рассом.
    • Наталя Рочегова, Москва архитектура институти профессори[5].

Мукофотлари

  • РСФСРда хизмат кўрсатган меъмор (1976)
  • СССР халқ архитектори (1991)
  • СССР Давлат мукофоти (1990) – космик режалаштириш элементларидан катта панелли уй-жой қурилиши тизимини яратгани ва амалга оширгани учун.
  • Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти (1970)
  • Россия Федерацияси ҳукуматининг фан ва технология соҳасидаги мукофоти
  • СССР Вазирлар Кенгаши мукофоти (1972)
  • Икки Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1966, 1971)
  • ИИ даражали Ватан уруши ордени (1986)
  • Қизил юлдуз ордени (1952)
  • Халқлар дўстлиги ордени (1978)
  • „Шон-шараф белгиси“ ордени (1986)
  • ИИИ даражали „Ватанга хизматлари учун“ ордени (1997)
  • „Шон-шараф“ ордени (1996)
  • 10 та медал

Лойиҳалари

  • Волга-Дон юк ташиш канали ва Цимлянский гидроэлектр мажмуасининг ерусти бинолари ва иншоотлари мажмуаси (Л. М. Поляков бошчилигидаги муаллифлар жамоаси таркибида, 1950—1953)
  • Лойиҳа ташкилотларининг бинолари (Москва, Волоколамское шоссеси), 1952—1955-йиллар.
  • „Ленинградская“ меҳмонхонаси (Москва, 1949—1959-йилларда дизайн гуруҳи раҳбари).
  • Турар-жой биноси (Москва, Проспект Мира, 74; меъмор Н. И. Хлйнов билан бирга).
  • Марказий Москва автовокзалининг биноси (Шчелковскоэ шоссеси, 75, В.Нестеров ва В.Гинзбург билан биргаликда), 1971-йил.
  • 1966-илги зилзиладан кейин Тошкент шаҳри марказининг бир қисмини лойиҳалаш ва реконструксия қилиш ишларини бошқарган.
  • „Московский“ универсал дўкони (Москва, Комсомолская майдони).
  • Россиянинг Гаванадаги элчихонаси (Куба, 1985).

Манбалар

  1. ↑ „Память народа“. 2022-йил 17-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-май.
  2. ↑ „Память народа“. 2022-йил 17-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-май.
  3. ↑ Творческая лаборатория. Александр Рочегов // Архитектура СССР. — 1984. — Май (№ 3). — С. 70. — ИССН 0004-1939.
  4. ↑ „Мария Александровна Энгельке. Живопись. Выставка к 90-летию художницы“. Московский союз художников. 2020-йил 6-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 24-сентябр.
  5. ↑ „Художественная Династия“. Московский союз художников (2019-йил 4-март). 2021-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 24-сентябр.