Aleksandr Soluyanov
Александр Петрович Солуянов (1953-йил 19-декабрда туғилган) — совет ва ўзбек ҳарбий қўмондони. Афғон уруши қатнашчиси. Генерал-маёр. Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1984).
| Александр Петрович Солуянов | |
|---|---|
| Таваллуди |
1953-йил 19-декабр (68 ёшда) Пономаревка, Чкалов вилояти, Россия СФСР, СССР |
| Фуқаролиги |
|
| Қўшин турлари | Ҳаво-десант қўшини |
| Хизматдаги йиллари | 1975-1995-йиллар |
| Унвони | Генерал-маёр |
| Ҳарбий қисм | 105-гвардия ҳаво-десант дивизияси |
| Лавозими | Дивизия командири |
| Жанг/уруш | Афғон уруши (1978-1989) |
| Мукофотлари |
|

Майкоп қўнишининг 75 йиллиги.
2017-йил 23-октябр
Таржимаи ҳоли
1953-йил 19-декабрда Оренбург вилоятининг Пономаревский тумани Пономаревка қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Рус миллатига мансуб. КПСС аъзоси.
Туғилиб ўсган қишлоғидаги саккиз йиллик ўрта мактабни тугатган, сўнгра Қозон Суворов ҳарбий билим юртида ўқишни давом эттирган ва уни 1971-йилда тугатган.
1971-йилдан 1975-йилгача — Рязан олий ҳаво-десант қўмондонлик мактабида ўқиган (1975).
1975-йилдан 1977-йилгача — Болтиқбўйи ҳарбий округидаги 332-прапоратив мактабда ўқув взвод командири бўлиб хизмат қилган.
1977-йилдан 1980-йилгача — Рязан Олий ҳаво-десант қўмондонлик билим юртида курсантлар ротаси командири бўлган.
1980-йилдан 1982-йилгача — Закавқазия ҳарбий округидаги 104-гвардия ҳаво-десант дивизиясида парашютчилар баталони командири бўлган.
Афғон уруши
1982-йил январ — 1984-йил июн давомида — Афғонистондаги Совет қўшинларининг чекланган контингенти таркибида 103-гвардия ҳаво-десант дивизияси 350-гвардия парашют-десант полкининг парашютчилар баталони командири.
1982-йил 17-май — 10-июн давомида Солуянов баталёни Парвон вилояти, Дидак аҳоли пункти ҳудудида исёнчиларнинг катта гуруҳларини йўқ қилиш бўйича ҳарбий операцияда қатнашган. Жанг пайтида капитан А.П.Солуянов тўғри қарор қабул қилган, авиация ва артиллерия билан ўзаро ҳамкорликни моҳирона ташкил этган. Вазифа шахсий таркиб ва ҳарбий техникани йўқотмасдан бажарилган. 320 нафар мужоҳид, 260 та қурол, озиқ-овқат ва ўқ-дорилар сақланадиган 3 та омбор қўлга олинган.
1983-йил 12-январ — 20-январ давомида маёр Солуянов йирик тўдаларни йўқ қилиш бўйича ҳарбий операцияда бевосита иштирок этган. 1984-йил феврал ойида Нижбар дарасида ўтказилган операция пайтида маёр Солуянов қўмондонлигидаги баталён душман томонидан босиб олинган ҳукмрон баландликларга бостириб кирган. Жанглар пайтида Солуянов энг хавфли ҳудудларда бўлинмаларни маҳорат билан бошқарган. Душманнинг кучли қаршилиги ва зич оташига қарамай, душман баландликдан мағлубиятга учраган.
Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони Александр Петрович Солуяновга 1984-йил 23-ноябрда Совет қўшинларининг Афғонистондаги чекланган контингенти таркибида халқаро бурчни бажаришда кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун берилган (11521-сонли „Олтин юлдуз медали“).
1987-йилда М.В.Фрунзе номидаги ҳарбий академияни тамомлаган.
Кейинги хизмати
1987-1991-йиллар давомида — Ўзбекистон ССР Фарғона шаҳридаги 387-алоҳида ўқув парашют-десант полки командири.
1989-йил ёзида Фарғона водийсида бўлиб ўтган миллатлараро тўқнашувларда Солуянов ва унга бўйсунувчи полк ҳуқуқ-тартиботни сақлашда иштирок этган.
1991-1992-йиллар давомида — Фарғона шаҳридаги 105-ҳаво-десант дивизияси штаб бошлиғи.
1992-1993-йиллар давомида — Ўзбекистон Қуролли Кучлари 105-ҳаво-десант дивизияси қўмондони ва Фарғона шаҳридаги гарнизон бошлиғи[1].
1992-йилда Солуяновга генерал-маёр унвони берилган.
1990-1995-йилларда — Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши депутати, Мудофаа, давлат хавфсизлиги ва ҳарбий сиёсат қўмитаси раисининг ўринбосари.
Архангел Майкл иттифоқини — православликни қўллаб-қувватлаш жамиятини бошқаради. Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари, Россия Федерацияси Қаҳрамонлари ва „Шон-шараф“ ордени тўлиқ кавалериларининг Рязан вилояти ҳудудий жамоат ташкилотига раҳбарлик қилади.
2004-йил март ойидан — Рязан вилояти губернатори маслаҳатчиси[2][3][4].
Мукофотлари
- Совет Иттифоқи Қаҳрамони (1984);
- Ленин ордени (1984);
- Қизил Байроқ ордени (1983);
- Қизил юлдуз ордени (1984);
- 3-даражали "СССР Қуролли Кучларида Ватанга хизматлари учун" ордени (1990);
- 1-даражали „Ҳарбий хизматлари учун“ медали (1980);
- медаллар.
Манбалар
- ↑ „Неизвестная дивизия. 105-я гвардейская воздушно-десантная Краснознамённая дивизия (горно-пустынная)“. 2016-йил 16-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 27-июн.
- ↑ Александр Тихонов, Виктор Худолеев, Юлия Козак. „«Афганский опыт остаётся востребованным»“. www.редстар.ру (2018-йил 14-феврал). 2019-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Генерал-майор Александр Петрович Солуянов на официальной странице Рязанского высшего воздушно-десантного командного училища“. 2019-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Генерал-майор Александр Петрович Солуянов на официальной странице Центра военно-политических исследований“. 2021-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
Адабиёт
- Герои Совецкого Союза: Краткий биографический словар / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воэниздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — ИСБН 5-203-00536-2.
- Оренбуржси — Герои Совецкого Союза: библиографический указател / Библиогр. отд.; сост. Н. А. Кузнесова. — 1. — Оренбург: Областная научная библиотека имени Н. К. Крупской, 1987. — С. 112. — 155 с.
- Золотиэ звёзди Оренбуржя: биографический справочник / В. П. Россовский; ред. Е. А. Урбанович; рес. У. А. Батиров, Н. М. Румянсев. — изд. 2-э, перераб. и доп. — Оренбург: ИПК „Южний Урал“, 2005. — С. 446—447. — 595 с. — ИСБН 5-94461-009-3.
Видео тасвирлар
Ҳаволалар
Александр Петрович Солуянов (рус.). Сайт „Герои страни“.