Aleksandr Suvorov

Александр Василевич Суворов (1729.13.11, Москва 1800.6.5, Петербург) — рус саркардаси, генералиссимус (1799). Дворян оиласида туғилган. Отаси — Василий Иванович (1705—75) генерал, сенатор ва генералгубернатор л бўлган. Ҳарбий хизматни капралликдан бошлаган (1748). 1774-йил августда у Е. И. Пугачёв бошчилигидаги қўзғолонни бостириш учун Уралга юборилган. Етти йиялик уруш қатнашчиси, рус турк урушлари (1768 —74 ва 1787—91) да бир неча ғалабага эришган ва Измаил қалъасини қаттиқ ҳужум билан эгаллаган (1790). Полша қўзғолони (1794)ни бостирган қўшинларга қўмондонлик қилган. Павел И тахтга чиққандан сўнг армияда С. назариясига зид бўлган прусс ҳарбий уставлари, формаси ва тартиби жорий қилинган. 1797Й. С. истеъфога чиқарилган. 1798-йил Россия франсузларга қарши иттифоққа қўшилади. Австрия ҳукумати Павел И олдига С.ни Италиядаги иттифоқчи қўшинларга бош қўмондон этиб тайинлаш масаласини қўяди. Павел И ноилож рози бўлади. 1799-йилда Адда ва Треббия дарёлари бўйида ва Нови ш. яқинида франсуз қўшинларини тормор келтириб, Италия ва Швейсарияга қилинган ҳарбий юришларни муваффақият билан якунлаган, сўнгра Швейсария Алпидан ошиб ўтиб, қуршовдан чиқиб кетган. С. "Полктузиш", "Ғалаба илми" каби ҳарбийназарий асарлар муаллифи. Уруш олиб бориш, жанг қилиш усуллари, қўшинни тарбиялаш ва ўқитиш масалалари ҳақида ўз даврига нисбатан анча оригинал ва илғор фикрлар системасини яратган. С. стратегияси ҳужумкор ҳарактерда бўлиб, душманни жанг майдонида бутунлай тормор қилишни асосий мақсад қилиб кўйган. Колонналар ва ёйиқ саф тактикасини ривожлантирган, ақидапарастлик ва эскиликка қарши курашган. Собиқ СССРда 1942-йил 29 июлда Суворов ордени таъсис этилган ва 1943-йил 21 августда Суворов билим юртлари ташкил этилган. Москва, Санкт-Петербург, Очаков, Измаил, Киев ва бошқа шаҳарларда музейлар очилган ва ҳайкаллари ўрнатилган. Бир қанча аҳоли пунктлари С. номи билан аталган.