Александр Иванович Урсати (1848-йил — 1918-йилдан кейин) – темир йўл муҳандиси, темир йўлларни ўрганиш бўйича тадқиқот экспедициясининг биринчи раҳбари (1887—1889) ва Уссури йўли қурилишининг биринчи раҳбари (1891—1892).

Александр Иванович Урсати
Таваллуди 1848-йил
Вафоти 1918-йилдан кейин
Таълими Санкт-Петербург темир йўл муҳандислари институти
Касби Муҳандис

Ҳаёти

Александр Иванович Урсати 1848-йилда туғилган. Қозон классик гимназиясини ва Санкт-Петербург темир йўл муҳандислари институтини (1873) тугатган. У қурилиш ишларини олиб бориш ҳуқуқига эга бўлиш ва давлат хизматига кириш, коллегиал котиб унвонини олиш учун институда ўқиган.

Александр Урсати Темир йўллар вазирлигида маошсиз муҳандис бўлиб ишлаган. 1874-йил 8-январда унинг шахсий илтимосига биноан у „Ростов-Владикавказ темир йўли“ қурилишига жўнатилади. 1875-йил август ойида у вазирликка қайтиб келди ва „темир йўл қўмитасининг техник ва назорат бўлими“га ишга киради. Кейин у Донецк, Кривой Рог ва Баскунчак магистралларида ишлаган. 1884-йил 4-сентябрда у давлат темир йўллари муваққат бошқармасига махсус лавозимга тайинланган.

1887-йил 7-июнда у Жанубий Уссури темир йўлининг тадқиқотларини ўтказиш учун экспедиция бошлиғи этиб тайинланди. Икки йилдан камроқ вақт ичида янги магистрал йўлнинг маршрутлаш ишлари якунланиб, материаллар Вазирликка тақдим этилди. 1889-йил 1-майда у Темир йўллар қўмитасининг Муваққат бошқармаси ихтиёрига қайтарилди. 1891-йил 17-мартда Буюк Сибир йўли ва унинг бошланғич қисми Жанубий Уссури темир йўли (Владивосток – Николское – Спасский – Графская) қурилишининг бошланиши тўғрисида қарор қабул қилинди. 1892-йил октябргача йўл қурилиши бошлиғи А.И.Урсати эди[1].

Кейинчалик у Ғарбий Сибир темир йўли қурилиши бошлиғининг ёрдамчиси бўлган[2]. Транс-Каспий темир йўлини (Самарқанддан Андижонга, ундан Тошкентгача бўлган йўналиши) қуришда иштирок этган[3], Урсатиэвская стансияси унинг номи билан аталган. У бир нечта соҳаларда тадқиқот ишларини олиб борди.

1899-йилда темир йўл қурилишини муваффақиятли якунлаганлиги учун А.И.Урсати муддатидан олдин давлат маслаҳатчиси лавозимига кўтарилди. У Тошкентдаги Благовешченскй черкови лойиҳаси муаллифи ҳисобланади.

Оиласи

Хотини – Юлиана Михайловна Свенчетти[4].

Манбалар

  1. ↑ Сергеĭ Николаэвич И︠У︡зҳаков. Доброволец Петербург: дважды вокруг Азіи: путевыя впечатлѣнія. Типолит. Б.М. Вольфа, 1894. 
  2. ↑ „Сергей Николаевич Южаков (Короленко)/ПСС 1914 (ДО) — Викитека“ (ру). ру.wикисоурcе.орг. Қаралди: 2022-йил 22-октябр.
  3. ↑ „На Памирах (Головнина) — Викитека“ (ру). ру.wикисоурcе.орг. Қаралди: 2022-йил 22-октябр.
  4. ↑ К моменту их знакомства Юлиана Михайловна была замужем, как указывают краеведческие источники, — за высокопоставленным столичным чиновником. М. А. Свечин в «Записках старого генерала о былом» указывал, что после окончания офицерской кавалерийской школы он ездил к матери, «которая, в это время, жила со своим мужем А. И. Урсати в гор. Оренбурге».

Ҳаволалар