Алексей Октабринович Балабанов (1959-йил 25-феврал, Свердловск, РСФСР, СССР — 2013-йил 18-май, Сестрорецк, Санкт-Петербург, Россия) — совет ва рус кинорежиссори, ссенарийнавис ва продусер, Европа киноакадемиясининг аъзоси[1] СТВ кинокомпанияси асосчиларидан бири. Ака (Брат) туркум филмлари ва бошқа машҳур асарлар, жумладан “Уруш”, “Кўрнинг буффи”, “Юк 200”, “Морфин”, “Стокер” ва “Мен ҳам хоҳлайман” филмлари муаллифи. "Тасқаралар ва одамлар ҳақида" филмидаги режиссорлик иши учун Ника мукофоти совриндори.

Алексей Балабанов
Таваллуди 25-феврал 1959-йил
Вафоти 2013-йил 18-май
Санкт-Петербург, Россия
Фуқаролиги СССР, Россия
Касби кинорежиссор, ссенарист, продюссер
Мукофотлари Ника, Кинотавр (1997, 1998, 2002, 2007)

Биографияси

1959-йил 25-февралда Свердловскда туғилган. Отаси - Октабрин Сергеэвич (1930-2008), журналист, ссенарист, Свердловск киностудиясининг илмий-оммабоп филмлари бош муҳаррири. Онаси - Инга Александровна, тиббиёт фанлари доктори, профессор, Свердловск курорцҳуношлик ва физиотерапия илмий-тадқиқот институти директори. 1966-1976-йилларда у ерда ўрта мактабда ўқиган. Горкий номидаги чет тиллар педагогика институтининг таржимонлик факултетини тамомлаган.

1981-1983-йилларда Совет Армиясида офицер бўлиб хизмат қилган (Ҳарбий транспорт авиацияси Ҳарбий ҳаво кучларининг 339-ҳарбий транспорт авиация полкида Витебскдаги парвоз таржимони сифатида)[2], Африка ва Осиё мамлакатларига парвоз қилган. Ушбу тажриба Юк 200 (Груз 200) картинасида ўз аксини топган. Афғонистонда жанг қилган. Хизмат муддати тугашига оз вақт қолганда у денгиз флотига ўтказилди. Шундан бери унинг энг севимли кийими денгизчи кўйлаги эди.

Тўрт йил давомида у Свердловск киностудиясида режиссор ёрдамчиси бўлиб ишлади[3] 1990-йилда ссенарий муаллифлари ва режиссорлар олий курсларининг режиссорлик бўлимини (Л. Николаэв, Б. Галантернинг “Муаллиф киноси” экспериментал устахонаси) тамомлаган.

Вафоти

Алексей Балабанов қабри

2002-йилда содир бўлган фожиадан сўнг, Алексей Балабанов ўзи яқин дўст деб билган кичик Сергей Бодровнинг ҳамда суратга олиш гуруҳининг ўлимидан тушкунликда эди. Воқеадан кейин у унинг учун ҳаёт тугаганини айтди. Ўша фожиали кунда, Бодров гуруҳи музлик остида кўмилганида, Балабанов ҳам суратга олиш ишларида иштирок этиши керак эди, аммо нома'лум сабабларга кўра у гуруҳдан қолиб кетди. Балабанов ўзини Бодров гуруҳи билан бирга ўлганига ишонган. Унинг ҳаётининг сўнгги беш йили айниқса у учун оғир эди[4][5]

2013-йил 18-май куни соат 16:00 атрофида Сестрорецк шаҳридаги (Санкт-Петербургнинг Курортний тумани) Дунес санаторийсида ссенарий устида ишлаётган Алексей Балабанов 55 ёшида оғир касаллик туфайли ўткир юрак этишмовчилигидан вафот этди[6][7] Дафн маросими ўша куни Санкт-Петербургдаги Смоленск қабристонида бўлиб ўтди[3][8]

Хотира

Екатеринбург шаҳридаги гимназия биносига ўрнатилган тахтача

2014-йилда режиссор Юрий Биков "Аҳмоқ" филмини суратга олди ва уни Алексей Балабанов хотирасига бағишлади. Филмда рок мусиқаси жўрлигида Балабановнинг ба'зи асарларига хос бўлган кўча бўйлаб бош қаҳрамоннинг узоқ юриши мавжуд. Бунда Кино гуруҳининг “Сокин тун” қўшиғидан фойдаланилган.

2016-йил 18-ноябр куни ўзи таҳсил олган 2-сонли гимназия биносида Алексей Балабанов мемориал лавҳасининг тантанали очилиши бўлиб ўтди. Ғоя муаллифи ва ҳомийси Екатеринбурглик шифокор – Артём Бершадский эди. Лойиҳа Олег Раковичнинг ёрдами билан амалга оширилган, тахтачанинг эскизини Александр Коротич қилган.

2018-йилнинг 15-май куни, режиссор вафотининг беш йиллигига уч кун қолганида, ЁуТубе платформасида “Балабанов – ажойиб рус режиссори” номли 130 дақиқалик ҳужжатли интервю чиқди. Филм видеоблогер ва журналист Юрий Дуд ва ВДудь канали жамоаси томонидан яратилган.

Культура телеканали Даря Иванкованинг “Алексей Октабринович” диплом иши филмини намойиш этади.

2020-йилда Биринчи каналда "Алексей Балабанов. Ўзиникини топиш ва тинчланиш" номли ҳужжатли филми эфирга чиқди.

2021-йилда Добролюбов номидаги Нижний Новгород давлат лингвистик университетида Балабановга ёдгорлик лавҳаси ўрнатилди.

Шунингдек, 2021-йилда Алексей Балабанов иштирокидаги кадрлар билан актёр кичик Сергей Бодров хотирасига бағишланган "Биздан бошқа ҳеч ким бўлмайди" ҳужжатли филмига эфирга чиқди.

Манбалар

  1. ↑ Карташов А. «Да нет никакой концепции»: Алексей Балабанов о своих фильмах и их зрителях // Бумага. — 2013. — 17 1. Архивировано 8 май 2021 года.
  2. ↑ „«Сила — в правде»: Биография Алексея Балабанова“ (деадлинк). РБК (2013-йил 18-май). 2013-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 20-май.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Прощание с кинорежиссёром Алексеем Балабановым в Петербурге прошло тихо и скромно — Первый канал“. 2013-йил 2-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 21-май.
  4. ↑ „Алексей Балабанов считал, что погиб вместе с группой Сергея Бодрова“. 2014-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 10-ноябр.
  5. ↑ „«После гибели Сережи Балабанов сломался»“ (деадлинк). 2014-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 19-сентябр.
  6. ↑ „В Сестрорецке умер Алексей Балабанов // НеwСестрореcк“. 2014-йил 31-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 20-май.
  7. ↑ „Умер Алексей Балабанов“. Лента.ру (2013-йил 18-май). 2013-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 18-май.
  8. ↑ Васильев, Алексей. „Балабанов умер от сердечной недостаточности“. Российская газета (2013-йил 20-май). 2020-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 19-январ.