Aleksey Popov
Алексей Василевич Попов (1856 — 1909-йил 9 (22) — ноябр) — Қозон диний академиясининг адабиёт назарияси ва чет эл адабиёти тарихи кафедраси профессори, акафистлар ҳақидаги фундаментал тадқиқот муаллифи.
| Алексей Василевич Попов | |
|---|---|
 А.В.Поповнинг „Муқаддас Синоднинг марҳамати билан нашр этилган православ рус акатистлари“ китобининг сарлавҳа саҳифаси, 1903-йил | |
| Таваллуди |
1856-йил Яранский уезди, Вяцкая губернаторлиги |
| Вафоти |
1909-йил 22 (9)-ноябр Қозон |
| Фуқаролиги |
 Россия империяси |
| Соҳаси | филология, литургия |
| Иш жойлари | Қозон диний академияси |
| Таълими | Қозон диний академияси |
| Илмий даражаси | илоҳиёт фанлари доктори |
| Илмий унвони | Профессор |
| Академик раҳбарлари | Иван Яковлевич Порфирев |
Таржимаи ҳоли
Алексей Василевич Попов 1856-йилда Вятка епархияси руҳонийси оиласида туғилган. Ўн ёшида Яранск илоҳиёт мактабига юборилди, кейин Вятка диний семинариясига ўқишга кирди, у ердан 1878-йилда Қозон диний академиясига юборилди ва черков-амалий бўлимида академик курсда ўқиди, ватандоши профессор Иван Яковлевич Порфирев (1823—1890) раҳбарлигида адабиётни ўрганди. Академияни тугатгандан сўнг, Попов ўзининг „Китоб адабиётининг, асосан, черков адабиётининг, умуман рус халқининг дунёқарашига ва хусусан, қадимги Петрин давридаги рус халқ адабиётига таъсири“ номзодлик иншосини тақдим этди. 1882-йил 1-сентябрда ўзининг туғилган Вятка семинариясига лотин тили ўқитувчиси этиб тайинланди. Бир йил ўтгач, Қозон диний академиясининг Кенгаши сайлангандан сўнг, Алексей Василевич академия инспекторининг ёрдамчиси бўлди. Ушбу лавозимда ишлаётган пайтда, 1883-йилда „Черков таълимоти ва қадимги рус маънавий ёзувининг рус халқи дунёқарашига, хусусан, қадимги Петрин давридаги халқ адабиётига таъсири“ асари учун илоҳиёт магистри даражасини олди.
1884-йилда академияда янги кадрлар киритилиши билан пасторал илоҳиёт ва педагогика кафедраси очилди, илмий кенгаш қарорига биноан Алексей Василевич доцент унвонини олди, 1890-йилда эса адабиёт назарияси ва хорижий адабиётлар тарихи кафедрасига ўтди. 1895-йилда А.В.Попов фавқулодда профессор сифатида тасдиқланган.
1903-йилда Попов „Муқаддас Синоднинг марҳамати билан нашр этилган православ рус акафистлари, уларнинг келиб чиқиш тарихи ва цензураси, мазмуни ва тузилиши хусусиятлари. Черков адабий тадқиқотлари“ номли докторлик диссертациясини ҳимоя қилди. Поповнинг ишлари ХХ аср бошларида нашр этилган барча акафистлар тарихини тасвирлашнинг биринчи тажрибаси ҳисобланади. Ушбу ишнинг янгилиги шундаки, Попов синодал бюрократиянинг ўзига хос хусусиятларидан илмий мақсадларда фойдаланишга қарор қилган: ёзишмалар билан бирга келган ибодат билан боғлиқ бўлган матнни тасдиқлаш (ёки тасдиқламаслик), бу орқали тарихчи кўп нарсаларни ўрганиши мумкин: бу ерда матн муаллифининг исми бўлиши мумкин, ушбу матнни Синодга тақдим этган эпископнинг исми, шарҳловчиларнинг шарҳлари ва уларга жавоблар, цензорларнинг номлари ва уларнинг матнга муносабати ва бошқалар бўлиши мумкин[1].
1904-йилда А.В.Попов штатдаги профессор унвонини олди.
Қайд этилган диссертация ёзувларидан ташқари, Попов турли адабий ва педагогик мавзуларда бир қатор нашрлар муаллифи бўлган.
Асарлари
- Император Александр ИИ ҳақидаги достонлар // Саёҳатчи. 1880-йил, май.
- Қадимги Россиядаги рус халқининг тарбиячилари // Вятка епархияси журналлари, 1883-йил.
- Черков таълимоти ва қадимги рус маънавий ёзувининг рус халқининг дунёқарашига ва хусусан, қадимги Петрингача бўлган халқ адабиётига таъсири. Қозон, 1883-йил. (Магистрлик диссертацияси)
- Авлиёлар ҳақидаги халқ фикрлари // Православ суҳбатдоши (Православний собеседник), 1883-йил.
- Сўнги 12 йил ичида рус бадиий адабиётида руҳонийларнинг турлари // Православ суҳбатдоши (Православний собеседник), 1884-йил ва бошқа йиллар.
- Халқ дунёқарашида насроний ва бутпараст унсурларнинг ўзаро алоқалари // Православ суҳбатдоши (Православний собеседник), 1884-йил.
- Авлиёлар Метюс ва Кирил, славянларнинг биринчи ҳаворийларга тенг ўқитувчилари / Шеър // Православ суҳбатдоши (Православний собеседник), 1885-йил.
- Г. Песталозсининг педагогик ғоялари ва уларнинг тарбиявий аҳамияти // Православ суҳбатдоши (Православний собеседник), 1897-йил; Православ шарҳида (1897-йил, ноябр ва декабр).
- Муқаддас Синоднинг марҳамати билан нашр этилган православ рус акафистлари. Уларнинг келиб чиқиш тарихи ва цензура, мазмуни ва қурилиш хусусиятлари. Черков адабий тадқиқотлари. Қозон: Қозон университетининг типографияси, 1903-йил (докторлик диссертацияси); иккинчи нашр: М.: Москва Патриархати нашриёти, 2013-йил.
Манбалар
- ↑ Кравецкий А. Г. Неизвестный церковно-исторический проект иеромонаха Германа (Вейнберга), будущего епископа Алма-Атинского // Вестник ПСТГУ. Серия ИИ: История. История Русской Православной Церкви. — 2021. — Вып. 98. — С. 96.
Адабиётлар
- Попов, Алексей Василевич // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Людоговский Ф., свящ. Профессор Казанской духовной академии Алексей Василевич Попов и эго „Православниэ русскиэ акафисти“ // Попов А. В. Православниэ русскиэ акафисти. — М.: Изд-во Московской Патриархии, 2013. — С. 3—4. — ИСБН 978-5-88017-345-7