Alfonso Ceron
Алфонсо Cерон (испанча: Алфонсо Cерóн бошқа версияларда — Зероне, Хероне ёки Гирóн [1], 1535-йилда Испаниянинг Гранадасида туғилган, — 1575-йилдан кейин, Испаниянинг Гирона шаҳрида (?), вафот этган. Испан руҳонийси, шахматчи ва шахмат назариётчиси.
| Алфонсо Серон | |
| Алфонсо Cерóн (Хероне, Гирóн) | |
| Туғилган санаси: | 1535-йил |
| Туғилган жойи: | Гранада |
| Вафот санаси: | 1535-йил ? |
| Вафот жойи: | Гирона |
| Яшаш жойи: | |
Биография
Шахматчининг ҳаёти ҳақида жуда кам ма'лумот сақланиб қолган. Алфонсо Cерон 1535-йилда Гранадада туғилган, у ёзган шахмат рисоласининг номидан ма'лум. Серон католик руҳонийси унвонини олган. У Канон эди[2]. Алфонсо Cерон ХВИ асрда Испаниянинг энг кучли шахматчиларидан бири ҳисобланган. У Италия ва Испаниядан тўрт нафар энг кучли шахматчи иштирок этган , ҳозирда халқаро ҳисобланган турнирда иштирок этади. Иштирок этган барча шахматчилар Испания қиролига тегишли эди, чунки иккала италиялик шахматчи ҳам Испания қиролига тегишли Жанубий Италия Жанубий Италия ерларидан келишган эди[3][4].

Турнир испаниялик Алфонсо Серон ва Руй Лопес де Сегура ҳамда "Сиракузалик" лақабли Паоло Бои ва италиялик "Болакай" лақабли Жованни Леонардо ди Бона томонидан турли вақтларда бир-бирига қарши ўйналган бир қатор партиялардан иборат эди[5]. Турнир 1575-йилда Мадрид яқинидаги Эсcориал саройида бўлиб ўтган. Унда қирол Филипп ИИ иштирок этади. Иштирокчилар орасида энг ёмон натижани Алфонсо Серон кўрсатган[4][6].
Мадриддаги турнирнинг ба'зи тафсилотлари ва Алфонсо Серонанинг таржимаи ҳоли ҳақида италиялик шахматчи ва шахмат тарихчиси Алессандро Салвионинг (тахминан 1570-1640-йиллар) Жованни Леонардога бағишланган "Путтино ёки рицар" биографик битикларида хабар берилади. Ёши катта бўлганлиги сабабли, Серон турнир пайтида аллақачон шахматни тарк этган ва Мадрид яқинидаги қишлоқда яшаган. Шунга қарамай, у кучли шахматчининг шон-шуҳратидан баҳраманд бўлишда давом этди, ҳеч қандай ҳолатда Лопесдан кам эмасди. Леонардо Лопесни мағлуб этганини эшитиб, Леонардони дуэлга чорлади. Бироқ, бу дуэл Серон учун муваффақияциз якунланди, у барча ўйинларда мағлуб бўлди. Леонардо ўз кучини ҳис қилиб, Лопес ва Серонни бирлашган ҳолда унга қарши ўйнашга таклиф қилди. Таклиф Лопес ва Серон томонидан қабул қилинди. Испаниялик аристократлар ушбу ноодатий мусобақа ғолибига сезиларли гаров тикишни бошладилар. Жованни Леонардо ғалаба қозонди, Леонардонинг ватандошлари Россес лақабли Родриго ва Томасо Капутолар эса катта миқдорда пул ютиб олишди[7].
Леонардо Лопес ва Серонга қарши ўйнаганида, Паоло Бои келади, унинг мақсади аллақачон ўйнаган Жованни Леонардога қарши шахмат ўйнаш эди. Леонардо келинининг ватанида тўсатдан вафот этгани сабабли дуэлдан қочиб, Мадридни тарк этади. Алессандро Салвио кетишидан кейинги воқеалар ҳақида батафсил ма'лумот бермаяган, Салвио Алфонсо Серонанинг Боига қарши ўйин тафсилотларини айтмаган, лекин "... Бои Лопес ва Серонани осонликча мағлуб этди" деб ёзиб қолдирган[6].
Алфонсонинг мероси
20-аср бошидаги инглиз шахмат тарихчиси ва математиги Маррй Гаролд Жеймс Русвен Мюррей, Алфонсо Сероннинг ўйинлари сақланиб қолган ва Гиулио Чезаре Полерионинг "Манускрито Буонкомпагно" ва "Траттато дегли Сcаcчи делл'Абруззесе" китобларида борлигини та'кидлади. Бу италиялик шахматчи ва шахмат назариётчисининг 1572-1584-йиллар оралиғида қилган ва 1594-йилда Сора герсогига бағишланган ёзувларининг қисқача мазмунида тасвирланган эди. Гиулио Чезаре Полерио 1575-йилда Жованни Леонардо билан бирга Мадридга боради ва шеригининг шахмат ўйинларига гувоҳ бўлди[3]. Алфонсо Cерон шахмат бўйича қўлланма муаллифи бўлиб, унинг номи лотинча "Алфонсус Cерон, Гранатенсис" деб номланган ва лотин ва испан тилларида "Де латрунcулорум лудо о Дел жуэго дел Ажедрез" деб номланган. Бу ҳақда библиограф Николай Антонио рисола муаллифи вафотидан юз йил ўтгач, 1673-йилда Римда нашр этилган Ҳиспана Нова библиотҳеcасининг биринчи жилдида айтиб ўтган. У ҳақидаги худди шу ма'лумотлар ушбу жилднинг иккинчи нашрида чоп этилган. Ўшандан бери рисола тадқиқотчиларнинг э'тиборини тортмади[8].
Манбалар
- ↑ Ҳеарст, Элиот; Кнотт, Жоҳн. „Мадридский турнир 1575 года“, . Блиндфолд Чесс: Ҳисторй, Псйчологй, Течниқуэс, Чампионс, Wорлд Реcордс, анд Импортант Гамес. Жефферсон: МcФарланд, 2009 — 19-бет.
- ↑ Лионнаис, Франçоис Ле; Магет, Эрнст „Алфонсо Cерóн“, . Диcтионнаире дес éчеcс. Парис: Прессес университаирес де Франcе, 1967 — 66-бет. ИСБН 978-0-786-3444-2.
- ↑ 3,0 3,1 ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/АҲисторйОфЧессҲЖРМуррай
- ↑ 4,0 4,1 ҳттп://www.эдочесс.cа/батгирл/Ренплаерс.ҳтмл
- ↑ Мадридский турнир 1575 года // Шахматы. Энциклопедический словарь. Под ред. Анатолия Карпова. — М.: Советская энциклопедия, 1990.
- ↑ 6,0 6,1 „архив нусхаси“. 2018-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 1-июн.
- ↑ {{книга |часть=Сальвио, Алессандро. Путтино, или странствующий рыцарь. 1634 |автор=Губницкий С. |заглавие=Шахматы в мире художественной литературы |ссылка часть=ҳттп://www.спорт.кҳаркив.cом/сг_чесс/г-ЛИТ-07.ҳтм (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-06-26 санасида архивланган) |язык= |место=Интернет-издание |издательство= |год=2007
- ↑ ҳттп://www.библиотеcавиртуалдеандалуcиа.эс/cаталого/cонсулта/регистро.cмд?ид=7955
Адабиётлар
- Блиндфолд Чесс: Ҳисторй, Псйчологй, Течниқуэс, Чампионс, Wорлд Реcордс, анд Импортант Гамес (Энг)
- Шахматы. Энциклопедический словарь. Под ред. Анатолия Карпова. — М.: Советская энциклопедия, 1990.