Али Ҳарири ёки Шайх Аҳмад Боҳтаний[1] (курдча: Элî Ҳерîрî; 1530 Ҳарирда – 1600)[2][3] – курд шоири бўлиб, Курманжи тилида ёзган ва классик курд сўфий адабиётининг кашшофи ва курд адабий анъанасининг асосчиси ҳисобланади[4][5].

Ҳаёти

Ҳарири 1009-йилда Боҳтаннинг Ҳаккâри туманидаги Ҳарир қишлоғида туғилган[2][6]. У ҳақида биринчи марта Аҳмад Хани томонидан 17-асрда тилга олинган. Али Ҳарири ҳақида маълумотлар жуда кам[4]. Унинг шеърияти севги, Курдистонга бўлган муҳаббат, унинг гўзал табиати ва халқининг гўзаллигига қаратилган. Шеърлари машҳур бўлиб, бутун Курдистон бўйлаб тарқалган[1]. Тарихчи Муҳиббî маълумотларига кўра, Ҳарири ўқиш учун Дамашқга кўчиб ўтган. Ўша вақтда унинг Шайх Аҳмад исмли ўғли бўлган (ваф. 1048), у эҳтимол мулла ва фақиҳ бўлган бўлиши мумкин[7].

Али Ҳарири Жазира шаҳрида вафот этган ва унинг қабри муқаддас жой ҳисобланади. Ҳар йили кўплаб одамлар зиёрат қилиш учун ташриф буюришади[1].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Каймак, Wедат. Лес éтернелс эхилéс (фр). Париж: Ассоcиатион дес cинеастес курдес эн эхил, 1990 — 73-бет. Қаралди: 2021-йил 24-апрел. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Ҳажж, Ҳуссаин (2018). "Сурияда Курд Мусиқасининг Ўзгариши: Ижтимоий ва Сиёсий Омиллар". Истанбул Техника Университети Мусиқашунослик ва Мусиқа Назарияси Кафедраси: 20. ҳттпс://полен.иту.эду.тр/бицтреам/11527/18141/1/513167.пдф. 
  3. ↑ Мccарус, Эрнест Нассепҳ. Курд Грамматикаси: Сулаймония Курд Тилининг Тавсифий Таҳлили, Ироқ. Америка Олимлар Кенгаши, 1958 — 6-бет. 
  4. ↑ 4,0 4,1 ал-Карадагҳи, Мустафа. Курдистан Тимес — 190-бет. 
  5. ↑ Öзел, Аҳмет (2016). "ФАКĪ-йи ТЕЙРÂН" (тр). ТДВ İслâм Ансиклопедиси. ҳттпс://исламансиклопедиси.орг.тр/факи-йи-тейран. 
  6. ↑ Cемал, Онурсал „Курд эркаги о'з овозини ко'тармоқда!“ (св). Арсивакурд.орг. Курдистон Аёллар Иттифоқи (1995). 2021-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 24-апрел.
  7. ↑ Йûсуф, Абдулреқîб. Şаîрêн класîк êн Курд (ку). ЖМ Wеşанен Жîна Нû, 1988 — 13–15-бет. ИСБН 9197092789.