Ziyosfera

Ali al-Sajjad

Али ибн ал-Ҳусайн ал-Сажжад (арабча: عَلِيٌّ بْنُ ٱلْحُسَيْنِ ٱلسَّجَّادُ‎‎; тах. 658 — тах. 712), Зайн ал-Обидин (арабча: زَيْنُ ٱلْعَابِدِينَ‎‎ сўзма-сўз: „ибодат қилувчиларнинг безаги“) номи билан ҳам танилган, Ислом пайғамбари Муҳаммаднинг чевараси, шиа исломида эса отаси Ҳусайн ибн Али, амакиси Ҳасан ибн Али ва бобоси Али ибн Абу Толибдан кейинги тўртинчи имом бўлган.

Али бин Ал Ҳусайн бин Али ал-Сажжад
عَلِيٌّ ٱلسَّجَّادُ

Али ас-Сажжад Язид И саройида ХВИ ёки ХВИИ асрга оид Усмонли қўлёзмасида
Унвони
Шахсий маълумотлар
Таваллуди
Али ибн ал-Ҳусайн ибн Али

тах. 38 АҲ
(658–659)
Вафоти тах. 94–95 АҲ
(712–714)
Мадина
Ал-Бақи' қабристони, Мадина
24°28′1″Н 39°36′50.21″Э / 24.46694°Н 39.6139472°Э / 24.46694; 39.6139472
Дини Ислом
Турмуш ўртоқ(лар)и Фотима бинт Ҳасан
Фарзандлари
Ота-онаси

Али ибн Ҳусайн Зайн ал-Абидин

Али ибн ал-Ҳусайн Зайн ал-Абидин, шунингдек, ас-Сажжод ёки оддийгина Зайн ал-Абидин номи билан ҳам танилган, c. 659-йил 4 январ — мил. 713-йил 13-октабр, отаси Ҳусайн ибн Али, амакиси Ҳасан ибн Али ва бобоси Али ибн Аби Толибдан кейин имом ши ислом бўлган.

Али ибн ал-Ҳусайн 680-йилдаги Карбало жангида омон қолди, шундан сўнг у ва бошқа тирик қолганлар Дамашқдаги Язид И га олиб кетилди. Охир-оқибат унга Мадинага қайтишга рухсат берилди ва у ерда бир нечта яқин ҳамроҳлари билан танҳо ҳаёт кечирди. У умрини намозга бағишлаган ва қонун ва ҳадисда ҳокимият сифатида қабул қилинган. Унинг баъзи дуолари шиалар томонидан юқори баҳоланган „Ас-Саҳифа-ас-Сажжодийя“да тўпланган. У Умавийларга нисбатан хотиржам муносабатда бўлди ва шиа жамоати томонидан уларга қарши сонлар мавжуд бўлганда сабр ва сабр-тоқат намунаси сифатида кўрилади[1].

Ҳаёти

Бобоси Али вафот этганида Али ибн ал-Ҳусайн икки ёшда эди. У амакиси Ҳасаннинг имомлигида ўн йил, отаси Ҳусайннинг имомлигида ўн йил яшади. Унинг ўз имомлиги ўттиз беш йил давом этган ва у 94 ёки 95 ҳижрий йили Валид И ёки унинг укаси Ҳишом халифалиги даврида эллик етти ёшида вафот этган.

Аксарият манбаларда Али ибн ал-Ҳусайн Мадинада ҳижрий 38 (милодий 658-99) йилда туғилгани ҳақида хабар берилган. У бобоси Алини эслаш учун жуда ёш бўлган ва амакиси Ҳасан ва унинг ҳузурида катта бўлган. унинг отаси Ҳусайн Муҳаммаднинг икки невараси эди.

Асарлари

Ас-Саҳифа ас-Сажжодия

Читикнинг фикрига кўра, „Ас-Саҳифа-ал-Сажжодийя“ (лит. „Сажжод китоби“) исломий ибодатларнинг энг қадимги тўплами ва ислом маънавиятида муҳим асардир. Шиа урф-одатлари бу китобга катта ҳурмат билан қарашади ва уни Қур’он ва Алининг Наҳж-ал-Балағаларидан кейин қўяди. Эллик тўрт дуо китобнинг асосий қисмини ташкил қилади, шунингдек, ўн тўрт дуо ва ўн беш муножотдан иборат қўшимча („пичирланган дуолар“). Ҳадис илми мутахассислари томонидан Алига нисбат берилган китоб кўпинча саҳиҳ деб ҳисобланади. Жафрийнинг фикрича, бу дуолар бизга ислом маънавиятининг моҳиятини ўргатади ва Али замонининг инсони ҳам, бизнинг замонамизнинг ҳам кўплаб саволларига жавобларни ўзида мужассам этади.

„Ас-Саҳифа“нинг илтижо шакли Ислом маънавиятига урғу берган бўлса-да, китобда диний таълимотдан тортиб ижтимоийгача кенг кўламли таълимотлар ҳам берилган. Чунончи, Читикнинг фикрича, мавжуд асарлар орасида „Арш эгаларига барака“ дуоси фаришталар ҳақидаги исломий қарашларни энг яхши умумлаштиради. Китобда исломий урф-одатларга ҳам тез-тез мурожаат қилиниб, Қур’он кўрсатмалари ва ҳадис адабиётларини ҳаётга татбиқ этиш зарурлиги ҳамда ижтимоий адолат муҳимлигини таъкидлайди. Китоб Сафавийлар даврида форс тилига таржима қилинган ва „Ислом Забурлари“ деб номланган китобнинг инглиз тилига таржимаси ҳам Уилям Читтикнинг кириш ва изоҳлари билан мавжуд. „Ас-Саҳифа“ ҳақида кўплаб шарҳлар ёзилган.

Абу Ҳамза ат-Тумалийнинг дуоси

Бу дуо (дуо) Алига тегишли бўлиб, у буни ўзининг ҳамроҳи Абу Ҳамзаҳ-ал-Сумалийга ўргатган ва Рамазон ойида эрталаб ёки кечаси ўқилиши керак. Бу дуо Шайх Тусийнинг „Мисбоҳ ал-Мутаҳижжид“ асарида қайд этилган ва шиа муаллифлари унга бир қанча шарҳлар ёзганлар.

Ресалат ал-Ҳоқуқ

Ижтимоий ва диний мажбуриятларга бағишланган „Ресалат ул-ҳоқуқ“ („Ҳуқуқлар ҳақида рисола“) дуолар, қисқа сўзлар ва мактублардан ташқари, Алига насиб қилинган ягона асардир. Икки нусхада мавжуд бўлган бу китоб Али томонидан бир шогирднинг илтимосига кўра ёзилгани айтилади. Унда Қур’он ва ҳадис адабиётига асосланиб, Аллоҳнинг инсонлар устидаги ҳуқуқлари ҳамда инсонларнинг ўзларига ва бир-бирига бўлган ҳуқуқлари тўлиқ баён этилган. амалий ва ҳаракатдан олдин билим. Ҳар бир инсон ижтимоий бурчларнинг узоқ рўйхатига риоя қилиши керак, лекин улар кўпроқ асосий вазифаларни, яъни Худога ишониш ва Унга итоат қилишни назарда тутади.

Мо''жизалар

Шиа манбаларида Алига бир қанча мо''жизалар, жумладан, Муҳаммад ибн ал-Ҳанафия ҳузурида имомликка даъвоси фойдасига Қора тош ҳақида гапириши, чўлда ғазал билан гаплашиши ва ёшликни тиклаши қайд этилган. кекса аёлга.

Вафоти

Айтилишича, Зайн ал-Обидин Мадинада ҳукмронлик қилаётган Умавий халифаси ал-Валид ёки унинг укаси Ҳишомнинг ташаббуси билан заҳарланган. Мадинадаги ал-Бақий қабристонида амакиси Ҳасан ёнига дафн этилган. Маделунгнинг сўзларига кўра, унинг ўлимидан сўнг кўп одамлар тирикчиликлари Алидан келганини аниқладилар. У ҳар оқшом бир қоп овқатни белида кўтариб, бечораларнинг эшигини тақиллатиб чиқиб кетар, ким жавоб берса, кимнинг исми сир қолиши учун юзини беркитиб бемалол берарди.

Манбалар

  1. ↑ محمد فارس موسوعة علماء العرب والمسلمين العرب العرب المسلمون الامم الاسلامية العثمانيون علماء ومهندسون ومخترعون ط دار فارس للنشر. «موسوعة علماء العرب والمسلمين » [1993] — 209-бет. 

Адабиётлар

Али ал-Сажжад
Аҳл ал-Байтдан
Бану Қурайш уруғи Cлан
Таваллуди: 5тҳ Ша'бāн 38 АҲ ≈ 657  Вафоти: 25тҳ Муҳаррам 95 АҲ ≈ 713
Шиалик унвонлари
Олдингиси Ўн икки шиа исломининг 3-имоми
680 – 713 		Кейингиси 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ali_al-Sajjad" dan olindi