Ali ibn Iso ibn Mahan
Ali ibn Iso ibn Mahan (arabcha: علي بن عيسى بن ماهان) – VIII asr oxiri – IX asr boshlarida Abbosiylar xalifaligida xizmat qilgan eronlik harbiy yetakchi shaxs.
| Ali ibn Iso ibn Mahan | |
|---|---|
arabcha: علي بن عيسى بن ماهان | |
| Xalifa qoʻriqchilari qoʻmondoni (Haras) | |
|
Mansab davri 780-yillar – 796 | |
| Xuroson noibi | |
|
Mansab davri 796 – 807/808 | |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | Abbosiylar xalifaligi |
| Vafoti |
811-yil 3-iyul Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Bolalari |
Iso, Husayn |
| Ota-onasi | Iso ibn Mahan |
Kelib chiqishi va dastlabki faoliyati
Alining otasi Iso ibn Mahan dastlab Hoshimiylar harakatining tarafdorlaridan boʻlgan. Abbosiylar inqilobidan keyin isyon koʻtargan va bu ishi uchun Abu Muslim tomonidan qatl etilgan[1]. Ali 779/780-yillarda xalifa al-Mahdiy (h. 775–785) hukmronligi davrida xalifa qoʻriqchilari qoʻmondoni sifatida xizmat qilgan[1]. Keyinchalik merosxoʻr al-Hodiyning (h. 785–786) ham qoʻriqchilar qoʻmondoni lavozimida xizmat qilgan, al-Hodiy xalifalik taxtiga chiqqach, ushbu lavozimda faoliyatini davom ettirgan. Al-Hodiy hukmronligi davrida Ali qoʻshin ishlari devoni (devon al-jund) kotibi, hojib va davlat xazinasi boshligʻi lavozimlarini ham egallagan[1].
Avlodlari
Alining oʻgʻillaridan biri Iso Siston viloyati noibi oʻrinbosari sifatida otasiga yordam bergan, biroq 807-yilda Rofiy ibn al-Lays tarafdorlari tomonidan oʻldirilgan[1]. Yana bir oʻgʻli al-Husayn ham otasi Xuroson noibi boʻlgan vaqtida Sistonda xizmat qilgan. Al-Husayn Abbosiylarga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonni bostirgan va 811/82-yilda Suriyada qoʻshin toʻplagan[1]. Al-Maʼmun qoʻshinlarining Bagʻdodga yurishi va Bagʻdod qamali boshlangach, al-Husayn qisqa muddatga xalifa al-Aminni hibsga olgan va Bagʻdod aholisi orasida al-Maʼmunga sadoqat bildirishga chaqirgan, ammo bu urinish muvaffaqiyatsizlik bilan yakun topgan va al-Husayn oʻldirilgan[1].
Manbalar
Adabiyotlar
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXX: The ʿAbbāsid Caliphate in Equilibrium: The Caliphates of Mūsā al-Hādī and Hārūn al-Rashīd, A.D. 785–809/A.H. 169–192, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-564-4.
- Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
- Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004 — 144–148-bet. ISBN 978-0-582-40525-7.
- Mottahedeh, Roy „The ʿAbbāsid Caliphate in Iran“, . The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975 — 57–90-bet. ISBN 0-521-20093-8.
- Sourdel, Dominique (1971). "Ibn Māhān". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 859. OCLC 495469525. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-mahan-SIM_3277.