Ali ibn Umar
Ali ibn Umar (arabcha: علي بن عمر) — Idrisiylarning yettinchi hukmdori.
| Ali ibn Umar | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Amir | |||||
| Saltanat | 866–noma’lum | ||||
| Oʻtmishdoshi | Yahyo II ibn Yahyo | ||||
| Davomchisi | Yahyo III yoki Dovud | ||||
| |||||
| Sulola | Idrisiylar | ||||
| Otasi | Umar ibn Idris | ||||
| Dini | Islom | ||||
Hayoti
Ali Umar ibn Idrisning oʻgʻli boʻlib, Umar ikkinchi Idrisiylar hukmdori Idris II (h. 808–828) ning kichik oʻgʻli edi[1][2]. Idris II vafotidan soʻng uning otasi Umar ibn Idris Sanhaja va G‘umara berberlari ustidan hukmronlikni olgan, keyinchalik esa akalari al-Qosim va Iso qoʻzgʻolonlarini bostirgani uchun Tanjir ustidan hokimiyat bilan mukofotlangan[3]. Umar 835-yil sentyabr yo oktyabrda vafot etgan va Ali otasining mulklariga toʻliq egaligi Amir Muhammad ibn Idris tomonidan tasdiqlangan[3].
Qizlaridan biri uning katta jiyani, Idrisiylarning oltinchi amiri Yahyo ibn Yahyoga turmushga chiqqan[4]. Yahyo 866-yilda noaniq sharoitlarda vafot etgach, poytaxt Fosdagi qudratli fuqaro Abdurahmon ibn Abi Sahl al-Judhamiy (oilasi avvaldan Yahyoning otasi bilan shahar hokimiyati ustidan bahslashib kelgan koʻrinadigan) hokimiyatni egallashga urindi. Yahyoning bevasi yordam soʻrab otasiga murojaat qildi va Ali Fos ustidan nazoratni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi[2][4].
Alining hukmronligi davrida nomaʼlum bir sanada Sufriy xorijiy yetakchi Abd ar-Razzoq poytaxt janubidagi togʻlarda qoʻzgʻolon koʻtardi. Isyon kengaydi va Ali Fosni tashlab, Avraba berberlari huzuriga qochishga majbur boʻldi[4]. Biroq Abd ar-Razzoq Fosning barchasini egallay olmadi, chunki Fos daryosining chap sohilidagi Qoroviyin mahallasi unga qarshilik koʻrsatib, yordam soʻrab Alining amakivachchasi Yahyo ibn al-Qosimga murojaat qildi[4]. Yahyo isyonchilarni haydab yuborishga erishdi, ammo uning Fos ustidan nazorati uzilib-qaytib turar, shuningdek Idrisiylar sulolasining boshqa bir tarmogʻi boʻlmish amakisi Iso ibn Idris avlodlari tomonidan ham eʼtiroz qilinar edi[2]. Bundan tashqari, tax. 877-yilda boshqa bir amakisi, Dovud al-Qaraviyyin masjididagi yozuvga koʻra Fos hukmdori sifatida qayd etilgan[2].
Manbalar
- ↑ Eustache 1971, ss. 1035, 1036.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Benchekroun 2018.
- ↑ 3,0 3,1 Eustache 1971, s. 1035.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Eustache 1971, s. 1036.
Adabiyotlar
- Benchekroun, Chafik T. (2018). "Idrīsids". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374.
- Eustache, D. (1971). "Idrīsids". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1035–1037 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3495. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Idr%C4%ABsids&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
| Oldingisi | Idrisiylar amiri 866–noma’lum |
Keyingisi |