Али ибн Умар (арабча: علي بن عمر‎‎) — Идрисийларнинг еттинчи ҳукмдори.

Али ибн Умар
Амир
Салтанат 866–нома’лум
Ўтмишдоши Яҳё ИИ ибн Яҳё
Давомчиси Яҳё ИИИ ёки Довуд
Тўлиқ номи
Али ибн Умар
Сулола Идрисийлар
Отаси Умар ибн Идрис
Дини Ислом

Ҳаёти

Али Умар ибн Идриснинг ўғли бўлиб, Умар иккинчи Идрисийлар ҳукмдори Идрис ИИ (ҳ. 808–828) нинг кичик ўғли эди[1][2]. Идрис ИИ вафотидан сўнг унинг отаси Умар ибн Идрис Санҳажа ва Ғумара берберлари устидан ҳукмронликни олган, кейинчалик эса акалари ал-Қосим ва Исо қўзғолонларини бостиргани учун Танжир устидан ҳокимият билан мукофотланган[3]. Умар 835-йил сентябр ё октябрда вафот этган ва Али отасининг мулкларига тўлиқ эгалиги Амир Муҳаммад ибн Идрис томонидан тасдиқланган[3].

Қизларидан бири унинг катта жияни, Идрисийларнинг олтинчи амири Яҳё ибн Яҳёга турмушга чиққан[4]. Яҳё 866-йилда ноаниқ шароитларда вафот этгач, пойтахт Фосдаги қудратли фуқаро Абдураҳмон ибн Аби Саҳл ал-Жудҳамий (оиласи аввалдан Яҳёнинг отаси билан шаҳар ҳокимияти устидан баҳслашиб келган кўринадиган) ҳокимиятни эгаллашга уринди. Яҳёнинг беваси ёрдам сўраб отасига мурожаат қилди ва Али Фос устидан назоратни қўлга киритишга муваффақ бўлди[2][4].

Алининг ҳукмронлиги даврида номаълум бир санада Суфрий хорижий етакчи Абд ар-Раззоқ пойтахт жанубидаги тоғларда қўзғолон кўтарди. Исён кенгайди ва Али Фосни ташлаб, Авраба берберлари ҳузурига қочишга мажбур бўлди[4]. Бироқ Абд ар-Раззоқ Фоснинг барчасини эгаллай олмади, чунки Фос дарёсининг чап соҳилидаги Қоровийин маҳалласи унга қаршилик кўрсатиб, ёрдам сўраб Алининг амакиваччаси Яҳё ибн ал-Қосимга мурожаат қилди[4]. Яҳё исёнчиларни ҳайдаб юборишга эришди, аммо унинг Фос устидан назорати узилиб-қайтиб турар, шунингдек Идрисийлар сулоласининг бошқа бир тармоғи бўлмиш амакиси Исо ибн Идрис авлодлари томонидан ҳам эътироз қилинар эди[2]. Бундан ташқари, тах. 877-йилда бошқа бир амакиси, Довуд ал-Қаравиййин масжидидаги ёзувга кўра Фос ҳукмдори сифатида қайд этилган[2].

Манбалар

  1. ↑ Эустаче 1971, сс. 1035, 1036.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Бенчекроун 2018.
  3. ↑ 3,0 3,1 Эустаче 1971, с. 1035.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Эустаче 1971, с. 1036.

Адабиётлар

Олдингиси Идрисийлар амири
866–нома’лум
Кейингиси