Alisa Marić
Алиса Мариć, ПҳД (серб кирилл алифбоси : Алиса Мариć; 1970-йил 10-январда туғилган) — сербиялик шахматчи, ФИДЕ аёл гроссмейстер (WГМ) ва халқаро уста (ИМ) унвонларига эга.
| Алиса Мариć | |
|---|---|
![]() | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Сиёсий партияси | Индепендент |
| Ас оф 1970-йил 10-январ | |
2012-йил 27-июлда у Сербия ҳукуматида[1] Ёшлар ва спорт вазири этиб сайланди ва бу лавозимда 2013-йил 2-сентябргача ишлади.
Шахмат эгизаклари
Алиса Мариć шахмат билан тўрт ёшида эгизак синглиси Миржана Мариć билан бирга танишган. Алиса ва Миржана замонавий шахмат тарихида „Аёл гроссмейстер“ унвонига эга бўлган ягона эгизаклардир. Алиса, шунингдек, эгизаклар, қиз ва ўғил, Милика ва Душаннинг онаси.
Дастлабки муваффақиятлар
12 ёшида Алиса миллий шахмат устаси ва Белграднинг катта чемпиони бўлди. 15 ёшида у ФИДЕ халқаро устаси (WИМ) ва 20 ёшгача бўлган ўсмирлар ўртасидаги жаҳон вице-чемпиони (1985-йил Добрна шаҳрида ўтказилган шахмат бўйича ўсмирлар ўртасидаги жаҳон чемпионати). 16 ёшли қиз сифатида у 1986-йилда Пукаревода бўлиб ўтган Югославия шахмат чемпионатининг энг ёш ғолиби бўлган. 18 ёшида Алиса ФИДЕ аёл гроссмейстер (WГМ) унвонига сазовор бўлди. 20 ёшида у жаҳон чемпионатида учинчи ўринни эгаллаган аёл шахматчи эди.
Жаҳон чемпионати
1990-йилда Алиса Мариć Грузия, СССРнинг Боржоми шаҳрида (Хиэ Жун билан бирга) шахмат бўйича аёллар ўртасидаги жаҳон чемпионатига номзодлар турнирида ғолиб чиқди. 1991-йилда Алиса Мариć ва Хиэ Жун икки қисмдан иборат сўнгги рақиб ўйинини ўтказдилар; Биринчи бўлиб Югославиянинг Белград шаҳрида, иккинчиси Пекинда бўлди. Хитойлик Хиэ Жун 4,5:2,5 ҳисобида ғалаба қозонди ва ўша йили СССР вакили Мая Чибурданидзени мағлуб этиб, аёллар ўртасида шахмат бўйича жаҳон чемпиони бўлди. 1992-йилда Алиса Марич 4-5 ҳисобида бўлишди. Хитойнинг Шанхай шаҳрида бўлиб ўтган номзодлар турнирида иштирок этди. 1994-йилда у 4-5 ҳисобида дуранг ўйнади. Голландиянинг Тилбург шаҳрида бўлиб ўтган номзодлар турнирида жой. 1997-йилда у Голландиянинг Гронинген шаҳрида бўлиб ўтган номзодлар турнирида 5-7 ўринларни бўлишиб олди. 2000-йилдан бошлаб ФИДЕ шахмат бўйича жаҳон чемпионати нокаут форматига асосланади. 2000-йил Ҳиндистоннинг Ню-Деҳли шаҳрида Алиса ярим финалда хитойлик Қин Канингга қарши ўйнади. 2001-йил, Москва шаҳрида у 3-раундда хитойлик Чжу Ченга қарши ўйнади, кейин у шахмат бўйича аёллар ўртасида жаҳон чемпиони бўлди. Бу натижалар жаҳон чемпионатининг кетма-кет олтита сиклида эришилди.
Медаллар
| Медал сони | ||
|---|---|---|
| Wомен'с Шахмат | ||
| Шахмат Олимпиадаси | ||
| Бронза | 28-шахмат Олимпиадаси | |
| Шахмат Олимпиадаси | ||
| Бронза | 1998-йил Элиста | |
| Эуропеан Теам Чампионшип | ||
| Кумуш | 1999-йил Батуми | |
1986-йилдан шахмат бўйича миллий танловда етакчи ўринни эгаллаб келмоқда. У 1988-йилда Салоникада ўтказилган шахмат олимпиадасида бронза медалини қўлга киритган ва 1998-йилда Элиста шахмат олимпиадасида шахсий бронза медалини қўлга киритган. 1999-йилда Батумида ўтказилган шахмат бўйича Европа жамоавий чемпионатида кумуш медални қўлга киритди[2]. 2001-йил Шанхайда Алиса Марич Хитойга қарши кўргазмали ўйинда „Дунёнинг қолган жамоаси“ нинг олти аъзоси учун ўйнади. 2007-йил Белградда у миллий терма жамоа сафида 20 йиллик юбилейи муносабати билан нуфузли „Авлиё Сава“ мукофоти билан тақдирланган. У ўнта шахмат Олимпиадасида биринчи ўринни эгаллаган (Дубай 1986-йил, Салоника 1988-йил, Нови Сад 1990-йил, Москва 1994-йил, Ереван 1996-йил, Элиста 1998-йил, Истанбул 2000-йил, Cалвиа 2004-йил, Европа чемпиони Леон 2001-йил, Торино 2006-йил, Тессалоник бешлиги) 2001-йил, Пловдив 2003-йил, Готеборг 2005-йил ва Нови Сад 2009-йил). Алиса Белграднинг „Агроуверзал“ клуби билан уч марта шахмат бўйича Европа кубогини қўлга киритди.
Бошқа ютуқлари
Алиса иқтисод фанлари номзоди даражасига эга ва у Белграддаги Мегатренд университетида маданият ва медиа факултетида маркетинг профессори сифатида ишлайди. У талабаларнинг "Маркетинг тамойиллари ва медиа маркетинг" китобларининг ҳам муаллифидир. Сербия олимпия қўмитасининг президентлик кенгаши аъзоси эди. У „Алиса шахмат мўжизасида“ каби теледастурларга бошловчилик қилган.
Машҳур ўйинлари
| а | б | c | д | э | ф | г | ҳ | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| а | б | c | д | э | ф | г | ҳ | ||
Бу ўйин Маричнинг шахмат бўйича бўлажак жаҳон чемпиони Вишванатан Анандга қарши ғалабасидир. 1988-йилда Швейсариянинг Лугано шаҳрида „Лигано Опен“ турнирида ўйналган[3].
Ананд (2520) вс. Мариć (2345); Сицилия мудофааси (ЭКО Б46)1.э4 c5 2. Нф3 Нc6 3.д4 cхд4 4. Нхд4 Қc7 5. Нc3 э6 6.ф4 а6 7. Нхc6 бхc6 8. Бд3 д5 9.0-0 Нф6 10.э5 Нд7 11.б3 Нc5 12. Кҳ1 Бе7 13. Қҳ5 г6 14. Қҳ6 Бф8 15. Қҳ3 а5 16. Бе3 Ба6 17. Рфд1 Бе7 18. Қҳ6 Бф8 19. Қҳ4 Бе7 20. Қф2 Нд7 21. Қе2 Қc8 22. На4 c5 23. Бд2 Бхд3 24.cхд3 0-0 25. Раc1 Қа6 26. Бе3 Раc8 27. Рд2 Қб5 28. Рдc2 Рc6 29. Бф2 Рфc8 30. Қе3 c4 31. Нc3 Қа6 32.бхc4 дхc4 33.д4 Нб6 34. Қф3 Р6c7 35. Қҳ3 Рд7 36. Бҳ4 Бхҳ4 37. Қхҳ4 Рхд4 38. Ре2 Нд5 39. Не4 c3 40. Реэ1 Қд3 41. Рхc3 Рхc3 42. Қд8+ Кг7 43. Нф6 Нхф6 44.эхф6+ Кҳ6 45. Қф8+ Кҳ5 46. Қхф7 Рхф4 47. Ре5+ Рф5 48. Қхҳ7+ Кг5 49.ҳ4+ Кхф6 0-1
Манбалар
- ↑ „Мариc, Петковиc неw министерс оф спорт, cултуре Танжуг. Ретриэвед 27 Жулй 2012.“. 2012-йил 23-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 11-август.
- ↑ Олимпбасе.орг
- ↑ ЧессГамес.cом Ананд-Мариc
Ҳаволалар
- Интервиэw 2009 он ЛатестЧесс wебсите
- Интервиэw 2007 (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-11-11 санасида архивланган)
- Ин тҳе Лимелигҳт:Алиса Мариc
