Aljafería
Алжаферíа (испанча: Палаcио де ла Алжаферíа) — Сарагосадаги Мавританлар даврининг мустаҳкамланган саройи (қал’аси), ХХ асрнинг иккинчи ярмида реконструктура орқали қайта тикланган.
| Алжаферíа | |
|---|---|
 | |
| Жойлашув | Сарагоса, Арагон, Испания |
| Бинокор | ал Халиф Зуҳайр |
| Тури | Қалъа |
| Қурила бошлаган | 864-йил |
| Қурилиш тамомланган | ХИ аср |
| Харита | |
Тарихи
Таифа штати пойтахти
Кордова халифалиги парчаланганидан кейин унинг ўрнида бир қанча мустақил кичик давлатлар вужудга келди, улардан бири ХИ асрда Сарагоса тайфаси эди[1]. Шаҳар пойтахтга айлантирилди. Ҳудуд ҳукмдорлари ҳарбий тўқнашувларга тортилди, бу эса Испаниянинг католик князликлари билан сиёсий иттифоқ тузишга туртки бўлди. Моориш Сарагоссасининг охирги ҳукмдори Абд-ал-Малик Имад ад-Даула тахтдан воз кечди ва арагонлик Алфонсо И нинг устунлигини тан олди. У Алфонсо И сиёсатининг тарафдори бўлди ва унинг армияси Кристиан Арагон томонидаги жанговар ҳаракатларда қатнашди.
Сарой ва қал’а
Қал’а ва сарой мустақилликнинг қисқа даврида ва ХИ асрнинг 2-ярмида Мавритания Таифа Сарагоса давлатининг гуллаган даврида қурилган[2]. Бу ер Бану Ҳуд ҳукмдорининг қароргоҳи эди. Бану Ҳуд мустақилликка эришганига қарамай, қўшни насроний давлатининг сиёсий устунлигини тан олади ва ўлпон тўлайди. 1118-йилда Сарагоса шаҳри христиан армияси томонидан босиб олинди ва Арагон қироллигининг пойтахтига айланди. Мавританлар мустақиллигининг қисқа даврида у ерда ХХ асргача жуда яхши сақланиб қолган Алжаферíа саройи ва қал’аси яратилди[3].
Қал’анинг энг қадимий қисми — Троубадоур минораси. Унинг иккита пастки қавати ИХ асрда қурилиши бошланган ва Х асрда қуриб битказилган.
Минора ўз номини ХИХ асрда, испаниялик Антонио Гарсиа Гутиэррес Алжаферíада бўлиб ўтган „Ил троваторе“ драмасини ёзганида олди[2][4]. Драма 1853-йилда италиялик Жузеппе Верди томонидан яратилган мусиқа опера либреттосига мослаштирилган.
Моориш услубида безатилган қал’анинг бинолари 1492-йилда католик қироллари саройи учун мослаштирилган. Мудофаа қобилиятини мустаҳкамлаш мақсадида биноларнинг бир қисми 1593-йилда реконструксия қилинган. Мустақиллик уруши пайтида (1808-1814) қал’а Наполеон қўшинлари томонидан вайрон қилинган.
ХХ асрнинг иккинчи ярмида катта реставрация ва таъмирлаш ишлари олиб борилди. Бинолар Кортес (парламент) ва Арагон қонунчилик палатаси мажлислари учун мослаштирилган[5].
Галерея
-
Алжаферианинг тунги ко'риниши -
Қал'а ва саройнинг режаси (хандақлар, деворлар ва миноралар қуюқ рангда ко'рсатилган) -
Қайта тикланганидан кейин Санта Исабел ҳовлиси -
Собиқ масжид эшиги -
Сан Мартин ҳовлиси (киришдаги ҳовли) -
Моорснинг полихром панелининг бир қисми
Манбалар
- ↑ ҳттпс://www.лонелйпланет.cом/спаин/зарагоза/аттраcтионс/алжафериа/а/пои-сиг/430060/360742
- ↑ 2,0 2,1 „Альхаферия“ (ру). 2012-йил 1-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 31-май.
- ↑ ҳттпс://wҳc.унесcо.орг/эн/лист/378
- ↑ „Альхаферия“ (ру). 2012-йил 26-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 31-май.
- ↑ ҳттпс://www.арагонмудежар.cом/зарагоза/алжафериа/алжафериа26.ҳтм
Адабиётлар
- БОРРÁС ГУАЛИС, Гонзало „Ла cиудад ислáмиcа“, . Гуíа ҳистóриcо-артíстиcа де Зарагоза, 3, Зарагоза Cитй Cоунcил, 1991 — 71—100-бет. ИСБН 978-84-86807-76-4.
- БИЭЛ ИБÁÑЭЗ, Марíа Пилар „Нуэвас нотиcиас собре эл палаcио де ла Алжаферíа“, . Гуíа ҳистóриcо-артíстиcа де Зарагоза. Зарагоза Cитй Cоунcил, 2008 — 711-727-бет. ИСБН 978-84-7820-948-4.
- CАБАÑЭРО СУБИЗА, Бернабé. Ла Алжаферíа. Зарагоза: Cортес де Арагóн, 1998. ИСБН 978-84-86794-97-2.
- ЭХПÓСИТО СЕБАСТИÁН. Ла Алжаферíа де Зарагоза, 6, Зарагоза: Cортес де Арагóн, 2006. ИСБН 978-84-86794-13-2.
Ҳаволалар
- „Крепость Альхаферия и некоторые другие здания Сарагосы“ (ру). 2012-йил 1-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 31-май.
- „Дворец Альхаферия - сокровище Сарагосы“ (ру). 2013-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 31-май.