Alkatraz

Алкатраз (инглизча: Алcатраз [ ˈæлкəˌтрæз ], испан тилидан „ боаниэ“ деб таржима қилинган), Рок номи билан ҳам танилган (инглизча: Тҳе Роcк -рок) — Сан-Франсиско кўрфазидаги орол. Маъмурий жиҳатдан Калифорния штатига тегишли.

Алкатраз
Сан-Франсиско ко'рфазидан Алкатраз оролининг ко'риниши
Жойлашув	Сан Франсиско, Калифорния
Тури	Орол
Қурилиш тамомланган	1934-йил қамоқхона қуриб битказилди.
Харита

1969-йил ноябридан 1971-йил июнигача орол АҚШ бўйлаб тубжой америкалик фаоллик тўлқинининг бир қисми бўлган бир гуруҳ Сан-Франсиско ҳиндулари томонидан ишғол қилинган ва 1970-йилларда оммавий норозилик намойишлари бўлиб ўтган. 1972-йилда Алкатраз миллий дам олиш зонасининг бир қисмига айланди ва 1986-йилда Миллий тарихий ёдгорлик сифатида белгиланди.

Орол ҳудуди ҳимоя қал’аси, кейинчалик ҳарбий қамоқхона, сўнгра ўта хавфли жиноятчилар ва олдинги ҳибсхоналардан қочишга уринганлар учун хавфсиз қамоқхона сифатида ишлатилган.

Бугунги кунда орол обектлари экскурсиялар учун очиқ бўлган Голден Гате Натионал Реcреатион Ареа хизмати томонидан бошқарилади. Сайёҳлар оролга паром орқали Сан-Франсиско паром биноси ва Сан-Франсиско Фишерманъс Wҳарф ўртасида жойлашган 33-Пердан 15 дақиқадан камроқ вақт ичида етиб боришлари мумкин. Оролга ва оролдан паромларнинг расмий етказиб берувчиси Алcатраз Cруисес номи остида фаолият юритувчи Ҳорнблоwер Cруисес анд Эвентс ҳисобланади.

Алкатраз оролида ташландиқ қамоқхона мавжуд бўлиб, у ҳозирда фаолият кўрсатмайди, лекин АҚШнинг Ғарбий соҳилидаги энг қадимги фаол маёқ, дастлабки ҳарбий истеҳкомлар ва тош ҳовузлар ва денгиз қушлари колонияси (асосан чайкалар, карабатаклар ва қорақулоқлар) каби табиий хусусиятларни ўз ичига олади. 1971-йилда Алcатраз тарихи ҳақида ҳужжатли филмга кўра, унинг баландлиги денгизнинг энг баланд нуқтада 41 м юқорида жойлашган. Майдони тахминан 9 гектар, у қирғоқдан 2 км узоқликда жойлашган.

Оролнинг тарихи

Оролнинг кашфиёти ва унинг номи

1775-йилда Хуан Мануэл де Аяла бошчилигидаги испан кемаси биринчи бўлиб Сан-Франсиско кўрфазига кирган. Аяла жамоаси кўрфазнинг харитасини тузиб, уни Ла Исла де лос Алкатразес ҳозирда Ерба Буэна номи билан танилган учта оролдан бири. Бу исм оролда бу қушларнинг кўплиги сабабли „ Пеликан ороли“ деган маънони англатиши мумкин, деб тахмин қилинади. Орнитологларнинг маълумотларига кўра, оролнинг бирон бир жойида ёки яқин атрофдаги бирон бир жойда пеликанлар ёки бубилар колониялари мавжуд эмас, лекин бу ерда кўплаб турли хил карабатаклар ва бошқа йирик сув қушлари яшайди.

1828-йилда инглиз географи капитан Фредерик Бичи орол номини испан хариталаридан янглишиб ҳозир машҳур қамоқхона ҳудуди сифатида танилган Алкатраз ороли номи билан ўтказди. 1851-йилда АҚШ Соҳил хавфсизлик хизмати бу номни Алкатразга қисқартирди.

Маёқ тарихи

1848-йилда Калифорнияда олтиннинг топилиши минглаб кемаларни Сан-Франсиско кўрфазига олиб келди ва маёққа эҳтиёж туғдирди. Биринчи маёқ 1853-йилнинг ёзида Алкатразда ўрнатилди ва ишга туширилди. 1856-йилда туманда ишлатилган маёққа қўнғироқ ўрнатилди.

1909-йилда қамоқхона қурилиши пайтида, 56 йиллик фойдаланишдан сўнг, Алкатразнинг биринчи маёқчаси демонтаж қилинди. Иккинчи маёқ 1909-йил 1-декабрда қамоқхона биноси ёнида ўрнатилди. 1963-йилда маёқ ўзгартирилди ва автоматик ва автоном ҳолга келтирилди ва у энди кечаю кундуз техник хизмат кўрсатишга муҳтож эмас эди.

Форт

"Олтин шовқини " туфайли кўрфазни ҳимоя қилиш зарурати пайдо бўлди. 1850-йилда Америка Қўшма Штатлари Президентининг фармони билан оролда қал’а қурилиши бошланди. Қал’ада 110 дан ортиқ узоқ масофага етиб борувчи қуроллар ўрнатилди. Кейинчалик қал’а маҳбусларни жойлаштириш учун ишлатилган. 1909-йилда армия уни бузиб ташлади ва фақат пойдеворини қолдирди ва 1912-йилга келиб маҳбуслар учун янги бино қурилди.

Қамоқхона тарихи

Алкатраз панорамаси

Ҳарбий қамоқхона

Алкатраз ороли 1895-йил

Музли сув ва кучли денгиз оқимлари бўлган кўрфазнинг ўртасида жойлашганлиги оролнинг табиий ҳимоясини таъминлади. Шу сабабли, Алкатраз тез орада АҚШ армияси томонидан ҳарбий асирларни сақлаш учун қулай жой сифатида қабул қилинди. 1861-йилда оролга турли штатлардан биринчи фуқаролик уруши асирлари кела бошлади, 1898-йилда эса Испания-Америка уруши натижасида ҳарбий асирлар сони 26 нафардан 450 нафардан ошди. 1906-йилда Сан-Франсискодаги зилзила шаҳарнинг катта қисмини вайрон қилгандан сўнг, хавфсизлик нуқтаи назаридан юзлаб маҳбуслар оролга кўчирилди. 1912-йилда катта қамоқхона биноси қурилди ва 1920-йилга келиб уч қаватли бино деярли бутунлай маҳбуслар билан тўлдирилади.

Алcатраз армиянинг биринчи узоқ муддатли қамоқхонаси бўлиб, қаттиқ интизомий жазога дучор бўлган ҳуқуқбузарларга нисбатан қаттиққўл бошқарув билан обрўсини ривожлантира бошлади. Жазо оғир меҳнатга тайинлаш, нон ва сувнинг чекланган диэтаси билан бир кишилик камерага жойлаштириш бўлиши мумкин ва рўйхат бу билан чекланмаган. Қамоққа олинган ҳарбий хизматчиларнинг ўртача ёши 24 ёшни ташкил этди ва уларнинг аксарияти дезертирлик ёки унчалик катта бўлмаган жиноятлар учун қисқа муддатли жазони ўтаган. Қўмондонларга бўйсунмаслик, жисмоний зўравонлик, ўғирлик ёки қотиллик учун узоқ муддат қамалганлар ҳам бўлган.

Ҳарбий тартибнинг қизиқарли элементи, мажбурий ҳибсга олишнинг алоҳида ҳолатлари бундан мустасно, кун давомида камераларда қолишни тақиқлаш эди. Юқори даражадаги ҳарбий маҳбуслар қамоқхона атрофида бемалол ҳаракат қилишлари мумкин эди, бундан юқори даражадаги соқчилар хоналари бундан мустасно.

Жиноятчиларга нисбатан қўлланган қаттиқ интизомий чораларга қарамай, қамоқхона режими қатъий эмасди. Маҳбусларнинг кўпчилиги оролда яшовчи оилалар учун уй ишларини бажаришган ва баъзида танланган бир нечтасига болаларга қараш ишонилган. Баъзилар қамоқхона қўриқчиси ташкилотининг заифлигидан фойдаланиб, қочишни эплашган. Қочқинларнинг кўп уринишларига қарамай, қирғоққа етиб боришни имкони бўлмаган ва совуқ сувдан қутилиш учун орқага қайтишга мажбур бўлган. Қайтиб келмаганлар ҳипотермиядан вафот этди.

Ўнлаб йиллар давомида қамоқхона қоидалари янада юмшатилиб келинган. 1920 -йилларнинг охирида маҳбусларга бейсбол майдонини қуриш ва ҳатто ўзларининг бейсбол формаларини кийишга рухсат берилди. Армия қўмондонлиги жума куни кечқурун маҳбуслар ўртасида бокс бўйича мусобақаларни ташкил этган. Жанглар жуда машҳур эди, Сан-Франсискодан тинч аҳоли кўпинча уларни томоша қилиш учун Алкатразга келишарди.

Жойлашув билан боғлиқ юқори техник харажатлар туфайли, 1934-йилда Мудофаа вазирлиги Алкатраздан ҳарбий қамоқхона сифатида фойдаланмасликка қарор қилди ва унинг биноси таъмирлаш учун Адлия вазирлигига топширилди.

Федерал қамоқхона

Буюк депрессия даврида (1920-йилларнинг охири — 1930-йилларнинг ўрталари) жиноятчилик даражаси кескин ошди ва уюшган жиноятчилик даври бошланди. Катта мафия оилалари ва алоҳида тўдалар таъсир доиралари учун уруш олиб боришди, уларнинг қурбонлари кўпинча тинч аҳоли ва ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ходимлари эди. Гангстерлар шаҳарларда ҳокимиятни назорат қилдилар, кўплаб амалдорлар пора олдилар ва содир бўлаётган жиноятларга кўз юмдилар.

Гангстер жиноятларига жавобан ҳукумат Алкатразни федерал қамоқхона сифатида қайта очишга қарор қилди. Алкатраз қўйилган асосий мақсадларга хизмат қилди: хавфли жиноятчиларни жамиятдан узоқда жойлаштириш ва ҳали ҳам озодликда бўлган жиноятчиларни қўрқитиш. Федерал қамоқхоналар раҳбари Санфорд Бейц ва Бош прокурор Ҳомер Cуммингсқамоқхонани таъмирлаш лойиҳасини бошлади. Роберт Бурге қамоқхонани қайта лойиҳалаштиришга таклиф қилинди. Бурге, ўша пайтдаги энг яхши хавфсизлик мутахассисларидан бири. Реконструксия жараёнида ҳудудда фақат пойдевор бузилмаган, бинонинг ўзи эса бутунлай қайта қурилган.

1934-йил апрел ойида ҳарбий қамоқхона янги қиёфа ва янги эътиборга эга бўлди. Қайта қуришдан олдин панжаралар ёғочдан эди — улар пўлат билан алмаштирилди. Ҳар бир камерага электр қуввати етказиб берилди ва маҳбусларнинг бошпана ва ундан кейин қочиш учун уларга кириши эҳтимолини истисно қилиш учун барча хизмат туннеллари девор билан ўралган. Қамоқхона биносининг периметри бўйлаб камералар тепасида махсус қурол галереялари ўрнатилди, бу соқчиларга пўлат панжаралар билан ҳимояланган ҳолда соатлаб туришга имкон берди.

Қамоқхона ошхонаси жанжал учун энг заиф жой сифатида шифтга жойлаштирилган ва масофадан бошқариладиган кўздан ёш оқизувчи газ идишлари билан жиҳозланган. Қўриқчи миноралари оролнинг периметри бўйлаб стратегик жойларда жойлаштирилган. Эшикларга электр датчиклар ўрнатилган. Қамоқхона блоки жами 600 та камерадан иборат бўлиб, А, Б, C ва Д блокларига бўлинган, реконструксиядан олдин эса қамоқхона аҳолиси 300 маҳбусдан ошмаган. Д блоки энг оғир блок деб ҳисобланган, унда энг хавфли жиноятчилар сақланган. Сан-Франсиско кўрфазининг совуқ сувлари билан бир қаторда янги хавфсизлик чораларининг киритилиши ҳатто энг умидсиз қочқинлар учун ҳам ишончли тўсиқ яратди.

Раҳбар

Янги қамоқхонага янги раҳбар керак эди. Федерал қамоқхоналар бюроси Жеймс А. Жоҳнстон ўзининг қатъий тамойиллари ва жиноятчиларни жамиятга қайта интеграция қилиш учун ислоҳ қилишда инсонпарвар ёндашуви учун танланган. Босс маҳбуслар манфаати учун ўтказган ислоҳотлари билан ҳам танилган.

Ҳовлидан қамоқхона кўриниши

Жоҳнстон занжирбанд қилинган маҳкумларга ишонмасди. Босснинг фикрича, маҳбуслар ҳурматга сазовор бўладиган ва саъй-ҳаракатлари учун мукофотланадиган иш билан таништирилиши керак. „Олтин қоида бошлиғи“ лақабли (инглизча: Голден Руле Wарден') Жоҳнстон ўзининг йўл ташаббусларида Калифорния магистралларини яхшилаш учун матбуот томонидан мақтовга сазовор бўлди. Уларда ишлаган маҳбусларга пул тўланмаган, аммо меҳнацеварлик учун муддатни қисқартирган.

Алкатраздан Жоҳнстон олдин Сан-Квентин қамоқхонаси директори бўлиб, турмада маҳбусларнинг кўпчилигига фойда келтирадиган бир нечта муваффақиятли таълим дастурларини тақдим этган. Шу билан бирга, Жоҳнстон қаттиқ интизомли бўлган. Унинг қоидалари ахлоқ тузатиш тизимидаги энг қатъий, жазолар эса энг қаттиқ эди. Жоҳнстон Сан-Квентиндаги қатл қилиш маросимида бир неча бор бўлган ва энг тузатиб бўлмайдиган жиноятчилар билан қандай курашишни билган.

Қамоқхона ҳаёти

Судлар Алкатраз учун жиноятчиларни қамоқ жазосига ҳукм қилмаган; айниқса, бошқа қамоқхоналардаги „таниқли“ маҳбуслар одатда у ерга кўчирилган. Жазони ўташ учун Алкатразни ихтиёрий равишда танлаш мумкин эмасди. Лекин баъзи гангстерлар, жумладан Ал Капоне, Пулемёт Келли (ўша йилларда „1-сонли давлат душмани“) ва бошқалар учун истиснолар қилинган.

Алкатраздаги қоидалар кейинчалик кескин ўзгарган. Энди ҳар бир маҳбуснинг фақат ўз камераси ва озиқ-овқат, сув, кийим-кечак, тиббий ва стоматологик ёрдам олиш учун минимал имтиёзлари бор эди. Алкатраздаги маҳбусларга шахсий нарсаларга эга бўлиш тақиқланган. Меҳмонлар билан мулоқот қилиш, қамоқхона кутубхонасига ташриф буюриш ва хат ёзиш имкониятига эга бўлган маҳкум машаққатли меҳнат ва бенуқсон хулқ-атворга эга бўлиши керак эди. Шу билан бирга, хулқ-атвори ёмон бўлган маҳкумларга қамоқхонада ишлашга рухсат берилмаган. Энг кичик ҳуқуқбузарлик учун барча имтиёзлар олиб ташланди. Алкатраздаги ҳар қандай оммавий ахборот воситалари, шу жумладан газеталар ҳам тақиқланган. Барча хатлар, бошқа қамоқхоналардаги каби, қамоқхона ходими томонидан тузатилган.

Броадwай йўлак камераси

Федерал қамоқхона губернаторлари ҳар қандай ҳуқуқбузар маҳбусни Алкатразга ўтказиш ҳуқуқига эга эди. Оммабоп эътиқодга қарамай, Алкатразда нафақат гангстерлар ва айниқса хавфли жиноятчилар сақланган. Алкатраз бошқа қамоқхоналардаги қочқинлар ва исёнчилар ҳамда қамоқда сақлаш режимини мунтазам равишда бузганлар билан тўлдирилган. Алкатраз маҳбуслари орасида гангстерлар ҳам бўлган, аммо уларнинг аксарияти ўлимга ҳукм қилинган.

Қамоқхона ҳаёти соат 6:30 да туришдан бошланди, маҳбусларга камерани тозалаш учун 25 дақиқа вақт берилди, шундан сўнг ҳар бир маҳбус камера панжараларига қўнғироқни босиш учун бориши керак эди. Агар соат 6:55 да ҳамма ишлар жойида бўлганида, камераларнинг алоҳида қаторлари бирин-кетин очилиб, маҳбуслар қамоқхона ошхонасига ўтишарди. Уларга овқатланиш учун 20 дақиқа вақт берилган, кейин улар қамоқхона ишларини бажариш учун саф тортардилар. Қамоқхона режимининг монотон сикли чидаб бўлмас эди ва у кўп йиллар давомида ўзгармаган. Маҳбуслар қамоқхона блокининг асосий йўлагини „Бродвей“ деб аташди ва бу ўтиш жойи бўйлаб иккинчи қаватда жойлашган камералар учун қамоқхонада энг маъқул йўлак бўлган. Бошқа камералар пастда жойлашган бўлиб, совуқ эди.

Алкатразнинг дастлабки йилларида Жоҳнстон маҳбуслар узоқ вақт давомида ҳеч қандай овоз чиқармасликка мажбур бўлган „жимжитлик сиёсати“ ни илгари сурди, кўплаб маҳбуслар буни энг чидаб бўлмас жазо деб ҳисоблашди. Сукунат сиёсатини бекор қилишни талаб қилиб кўплаб шикоятлар келиб тушган. Бу қоида туфайли бир нечта маҳбуслар ақлдан озганлиги ҳақида миш-мишлар тарқалган. Кейинчалик жимжитлик сиёсати бекор қилинди, бу Алcатраздаги бир нечта қоида ўзгаришларидан бири эди.

Шарқий қанотда изоляция ҳужайралари мавжуд эди. Уларнинг ҳожатхоналари ҳам бўлмаган: шунчаки тешик, унинг дренажини қўриқчи бошқариб турарди. Маҳбуслар изоляторга устки кийимсиз ва арзимас рационга жойлаштирилди. Камера эшигида озиқ-овқат маҳсулотларини ўтказиш учун ёпиладиган тор ёриқ бор эди, у ҳар доим ёпиқ бўлиб, маҳбусни тўлиқ зулматда қолдирарди. Одатда қоидани бузган маҳбуслар 1-2 кун давомида изоляция қилинган хонага жойлаштирилган. Ҳужра совуқ эди, матрас фақат кечаси учун берилди. Бу жиддий қонунбузарликлар ва ёмон хулқ-атвор учун энг оғир жазо ҳисобланган ва барча маҳбуслар бундай жазодан қўрқишган.

Қамоқхонани ёпиш

Мемориал плакет

1963-йил 21-мартда Алкатраз қамоқхонаси ёпилди. Расмий версияга кўра, бу оролда маҳбусларни сақлашнинг юқори нархи туфайли қилинган. Қамоқхона тахминан 3-5 миллион доллар миқдорида таъмирлашни талаб қилади. Бундан ташқари, оролда маҳбусларни сақлаш материк қамоқхонасига қараганда жуда қиммат эди, чунки ҳамма нарсани мунтазам равишда қуруқликдан олиб келиш керак эди.

Ёпилгандан сўнг оролдан кейинги фойдаланишнинг кўплаб усуллари, масалан, у ерда БМТ ёдгорлигини ўрнатиш таклифи муҳокама қилинди. 1969-йилда турли қабилалардан бўлган бир гуруҳ ҳиндулар оролга кўчиб ўтишди ва уни эгаллаб олишди. Бу ҳиндларнинг эркин ҳаракатланиши тўғрисидаги 1934-йилги федерал қонун туфайли амалга оширилди. Оролда яшаб, ҳиндулар биноларда катта олов ёқиб, деворларни бўяшди. Гулханлар қўриқчиларнинг дам олиш уйига, қирғоқ қўриқлаш казармасининг чорак қисмига ва назоратчининг уйига жиддий зарар етказган, шунингдек, оролдаги турар-жой биноларидаги кўплаб хонадонларга жиддий зарар етказган. Бироқ, ҳиндулар оролда узоқ вақт қолмади. 1971-йил июн ойида АҚШ ҳукумати қарори билан Алкатраздан чиқариб юборилди. Деворлардаги ёзувларни бугун ҳам кўриш мумкин. 1971-йилда орол „Голден гате“ миллий дам олиш масканининг бир қисмига айлантирилди. 1973-йилда орол сайёҳлар учун очилган ва ҳозирда унга ҳар йили миллионга яқин сайёҳ ташриф буюради.

Диққатга сазовор жойлар

Алкатраз харитаси

• Бейкер пляжи
• Док стансияси
• 64-бино
• Қал’а
• Ошхона
• Собиқ ҳарбий черков (бакалавр кварталлари)
• Гелипада
• Кутубхона
• Маёқ
• Асосий ферма уйи
• Қурилиш намунавий саноат
• Морг
• Офицерлар клуби
• Парад майдонлари
• Ҳокимият уйи
• Дам олиш маскани
• Назоратчилар уйи
• Сув минораси

Алкатраздан қочиш

Вертолётдан Алкатразнинг кўриниши

Қамоқхонанинг 29 йиллик фаолияти давомида гўёки муваффақиятли қочиш бўлмаган, аммо қочишга уринган беш маҳбус топилмагани учун (на тирик, на ўлик), буни аниқ айтиш мумкин эмас. Ҳаммаси бўлиб, 34 маҳбус иштирокида 14 та қочишга уриниш бўлган; икки маҳбус икки марта қочишга ҳаракат қилган; етти киши отиб ўлдирилган, иккитаси чўкиб кетган, бештаси бедарак йўқолган, қолганлари қўлга олиниб, қамоққа қайтарилган, баъзилари қайтиб келиб, қуруқликкача сузишга имкон топа олмай, ўзи таслим бўлган. Икки маҳбус оролдан узоққа сузиб кетишга ҳаракат қилган, аммо қўлга тушган: бири 1945-йилда, иккинчиси 1962-йилда содир бўлган. „Алкатраз жанги“ деб номланган энг умидсиз қочиш уриниши 1946-йилда қилинган. Унда уч маҳбус ўлдирилган, икки қўриқчи ва икки маҳбус кейинчалик тартибсизликда қатнашгани учун қатл этилган.

Қочишга уринишлар

1936-йил 23-апрел — Жо Боwерс куйдирувчи печда ишлаётган вақтида тўсатдан панжара устига чиқиб олди. Ғарбий минора қўриқчиси огоҳлантирувчи ўқ узди. Жо унга эътибор бермади ва кейинги ўқлардан яраланди. У панжара ортига йиқилиб, 15-30 метрга учиб кетиб, олган жароҳатлари туфайли вафот этди.

1937-йил 16-декабр — Теодор Cоле ва Ралпҳ РоэТемирсозлик устахонасида ишлайдиган қўриқчи уларни қаровсиз қолдирганида дераза ромларини синдириб ташлайдиган асбобларни ясаган. Аммо уларнинг омадлари келмади, ўша куни кучли туман ва бўрон бор эди, шунинг учун кўпчиликнинг фикрига кўра, улар Сан-Франсиско кўрфазининг сувларида ҳалок бўлишган. Эҳтимол, улар сузишга уста эдилар, аммо тирик қолганлари даргумон. Ҳозиргача улар бедарак йўқолган деб ҳисобланади.

1938-йил 23-май — Жамес Лимериcк, Жиммй Луcас ва Руфус Франклин ёғочни қайта ишлаш устахонасида ишлаган қуролсиз қўриқчи Рой Cлинени бошида болға билан ўлимга олиб келадиган даражада уришган. Шундан сўнг улар томга чиқиб, минорада навбатчилик қилаётган қоровулни зарарсизлантиришга ҳаракат қилишган. Гуард Гаролд Ститес ҳушини йўқотмаган ва уларга қарата ўқ узган. Лимерик ўлик даражада яраланган ва воқеа жойида вафот этган. Лукас ва Франклин қўриқчини ўлдиргани учун қўлга олиниб, кейинчалик умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган.

1939-йил 13-январ — „Док“ лақабли Артур Баркер, Дейл Стамфилл, Wиллиам Мартин, Ҳенрй Янг ва Руфус Маккейн Д блокида эди. Баркер бу блокда барларни кучлироқлари билан алмаштириш учун етарли маблағ йўқлигини пайқади. Темир арра ясаб, иккита новдани арралади ва ҳар кеча камерадан чиқиб, арра таёқчаларини пастга туширди ва қўриқчи яқинлашганда, у яна камерага чиқди ва унинг мавжудлиги аниқланмаслиги учун таёқларни кўтариб турган. Қочишга тайёр ҳолда дераза панжарасига чиқиб, тишли пўлат таёқдан ясалган махсус асбоб билан панжараларни бир-биридан итариб юборди, унинг устига мурват ва пўлат трубкани ўради, сўнг уларнинг орасига судралиб ўтиб, чидамлилиги камроқ бўлган панжарани арралади. 13-январга ўтар кечаси у камерадан чиқиб, шерикларини озод қилди. Бешта маҳбус ҳам деразадан чиқиб, қирғоқ томон югуришди, йўл бўйлаб ёғоч таёқ ва бошқа сузувчи қолдиқларни топиб сузишган. Соҳилда улар сал қуришга ҳаракат қилишди. Деярли қочишга тайёр бўлганларида, камера блокидаги қўриқчи арраланган панжараларни топди. Қочқинларни қидириш бошланди ва ғарбий қирғоқ яқинидаги минорадаги қўриқчилар уларни топди. Мартин, Янг ва Маккейн таслим бўлишди, сув томон чопмоқчи бўлган Баркер эса орқасидан ўқ еди. Ён томонга югурган Страмфилл оёғига ўқ узилди ва қўлга тушди. Оғир яраланган Баркер икки кундан кейин касалхонада вафот этди.

1941-йил 21-май — Жо Cретзер, Сем Шокли, Арнолд Кайл ва Ллойд Баркдолл тузатиш ишлари пайтида бир нечта соқчиларни гаровга олган. Соқчилар, шу жумладан Пол Мадиган (кейинчалик Алcатразнинг учинчи директори этиб тайинланган) маҳбусларни қочган тақдирида ҳам оролни тарк эта олмаслигига ишонтиришга муваффақ бўлган ва улар таслим бўлишган.

1941-йил 15-сентябр — ҳудудни тозалаш пайтида Жон Бейлесс қочишга ҳаракат қилди. У сувгача муваффақиятли етиб келди, лекин оролдан узоққа суза олмади. Совуқ сув уни оролга қайтишга мажбур қилди. Кейинроқ у Сан-Франсискода судга тортилди. У ерда Байлесс суд залидан яна қочишга уринди, лекин яна муваффақияцизликка учради.

1943-йил 14-апрел — Жеймс Борман, Ҳаролд Брест, Флойд Хемилтон ва Фред Ҳунтер қамоқхона иш жойида иккита қўриқчини қўлга олган. Кейин тўрттаси деразадан ташқарига чиқиб, қирғоқ ҳудудига боришган. Қўлга олинган қўриқчилардан бири ўзини озод қилишга ва сигнални кўтаришга муваффақ бўлган. Сергакланган соқчилар қочқинларнинг орқасидан югуришган, аммо бу вақтга келиб маҳбуслар оролдан сузиб кетишган. Айрим соқчилар кетаётган маҳбусларга қарата ўқ узган, бошқалари эса уларнинг ортидан сузишга уринган. Ҳунтер ва Брест қўлга олинган. Борманн отиб ташланган ва чўкиб кетди. Ҳамилтон топилмади ва у чўкиб кетган деб тахмин қилинди. Аммо у чўкиб кетмаган, балки орол қирғоғига қайтиб келган, икки кун қирғоқ ҳудудидаги кичик дарада яширинган ва маҳбуслар ишлаган ҳудудга қайтиб келганида қўлга олинган.

1943-йил 7-август — „Теддер“ лақабли Чарон Wалтерс қамоқхона кир ювиш жойидан ғойиб бўлган. Wалтерс ҳали сувга тушмасдан қирғоқ бўйида ушланган.

1945-йил 31-июл — қочишнинг энг ихтирочи уринишларидан бири. Жоҳн Гилес қамоқхона кирхонасида ишлаган, унда қамоқхона кийимлари билан бир қаторда армия кийимлари ҳам ювилган. Гилес формаларнинг тўлиқ тўпламини ўғирлашга муваффақ бўлган ва кийимини алмаштириб, озод бўлганига ишонч билан қамоқхонани тарк этган. Унинг режаси Сан-Франсискода „ҳамкасблари“ билан тушлик қилиш ва у ерда яшириниш эди. Бироқ, унга омад кулиб боқмади: ўша куни ҳарбий хизматчилар у тахмин қилганидек, Сан-Франсискода эмас, балки Анхел оролида овқатланишди. Бундан ташқари, унинг қамоқхонада йўқлиги тезда сезилди. Шундай қилиб, Гилес Анхел оролида бўлиши биланоқ, уни қўлга олишди ва Алкатразга қайтариб юборишди.

−1956-йил 23-июл — Флойд Wилсон док ишидан ғойиб бўлди. Бир неча соат давомида у қирғоқ ҳудудидаги қояларга яширинган, аммо соқчилар уни пайқаб қолишган ва у таслим бўлган.

1958-йил 29-сентябр — ахлатни олиб чиқиш пайтида Аарон Бургетт ва Клайд Жонсон қўриқчини ҳайратда қолдириб, сузиб кетмоқчи бўлишган. Жоҳнсон сувда ушланди, аммо Бургет ғойиб бўлди. Кучли қидирув чоралари ҳеч қандай натижа бермади. Баргетнинг чўкиб кетган жасади икки ҳафтадан сўнг Сан-Франсиско кўрфазида топилган.

1962-йил 16-декабр — Жоҳн Паул Сcотт ва Дарл Паркер подвалдаги ошхонада ишлаган. Ошхона камера блокининг бошқа қисмлари каби қаттиқ қўриқланмаган. Подвалда маҳбуслар абразив материаллар билан қопланган ип билан дераза панжарасининг новдаларидан бирини арралашган. Бир йилдан кўпроқ вақт ўтказгандан сўнг 16-декабр куни улар деразадан қочиб қирғоққа чиқишган, резина қўлқоп ва ёмғир палтоларини олиб, резина қўлқопга сув тўлдириб кўрфаз бўйлаб сузишган. Паркер чўкиб кетган. Сcотт қирғоққа боришга ҳаракат қилди ва бунга муваффақ бўлди, лекин уни Голден гате кўприги остидаги денгиз кучли оқим билан олиб кетди, натижада у зўрға тирик ҳолда Форт Поинтда топилди. Сcотт ҳарбий госпиталга жўнатилди, даволангандан сўнг у яна Алкатразга юборилди.

Кинода

Алкатраз қамоқхонаси бир нечта филмлар мавзусига айланди:

• Тҳе Боок оф Эли (2010)
• Х-Мен: Тҳе Ласт Станд (2006)
• Cатч Ме Иф Ёу Cан (2002)
• Тҳе Роcк (1996)
• Мурдер ин тҳе Фирст (1995)
• Эсcапе фром Алcатраз (1979)
• Тҳе Энфорcер (1976)
• Поинт Бланк (1967)
• Бирдман оф Алcатраз (1962)
• Ж.Ж.Абрамснинг Алcатраз телевизион филми (2012).

Галерея

• 
  Сан-Франсиско кўрфазидан шарққа қараган Алкатраз панорамаси. Ўнг тарафдаги фонда Сатҳер Тоwер ва УC Беркелей кўринади.
• 
  1940-йилда қурилган сув минорасининг бошқача кўриниши.
• 
  1939-йилда қурилган Алcатраз коммунал уйи ва электр стансиясининг базаси.
• 
  Мактаб уйи (ўртада икки қаватли бино) ва 1930-йилларда қурилган Электр таъмирлаш устахонаси (олдинда).
• 
  Алкатраз, ташқарида (2012)
• 
  Алкатраз, коридор (2013)
• 
  Оролнинг иккала томонининг кўриниши.
• 
  Алкатраз ороли порти қўриқчилар минораси.
• 
  Ғарбдан Алкатраз оролининг кўриниши. Тахминан 1,800 фт (549 м) баландликдан олинган тасвир.
• 
  Экскурсия кемасидан Алкатраз кўриниши.
• 
  Алкатразнинг подвали

Ҳаволалар

• Алcатраз Исланд : [№ 218080] // У.С. Геологиcал Сурвей Геограпҳиc Намес Информатион Сйстем : [англ.] / Доместиc Намес Cоммиттеэ ; У.С. Боард он Геограпҳиc Намес. — Дата обращэния : 29.10.2022.
• „Официальный сайт Алькатраса“ (инглизча). www.нпс.гов. Қаралди: 30-октабр 2020-йил.