Аллиум росеум, одатда пушти саримсоқ деб аталади, ёввойи саримсоқнинг эски дунёда ўсивчи тури. Ватани Ўрта ер денгизи минтақаси ва унга яқин ҳудудлар бўлиб, табиий диапазони Португалия ва Марокашдан Туркия ва Фаластин минтақасигача чўзилган[2].

Атиргул саримсоқ
Илмий таснифлаш
Ўсимликлар
Юксак ўсимликлар
Гулли ўсимликлар
Бир уруғпаллалилар
Аспарагалес
Амарйллидаcеаэ
Аллиоидеаэ
Аллиум
А. росеум
Бинар номи
Аллиум росеум

Л. 1753 нот Кроcк. 1787[1]
Синонимлар
  • Молиум росеум (Л.) Фоурр.
  • Неcтаросcордум росеум (Л.) Галассо & Банфи

Тавсифи

Аллиум росеумнинг бўйи ёввойи ҳолатда 18 инчес (46 cм)гача етиши мумкин. Европада баҳор охиридан ёзнинг бошигача гуллайди[3].

А. росеумнинг тўпгуллар соябон шаклида. Гуллари хушбўй узунлиги тахминан 3 инчес (76 мм), олтита пушти гулбаргдан тузилган[4].

Пиёзчанинг ҳиди ва таъми жуда кучли боғдам турли хил кемирувчиларни ҳайдайди. Шу сабабли, улар лолалар ва шунга ўхшаш турларга ҳамроҳ ўсимликлар сифатида мос келади[4].

Таксономияси

Аллиум росеум дастлаб Карл Линней томонидан ўзининг Спеcиэс Плантарум тасвирланган[1].

Кичик турлар + навлар[5]

Кичик турлар ва навлар учун кўплаб номлар таклиф қилинган таклиф қилинган, аммо ҳозирда фақат бир нечтаси қабул қилинган:

  • Аллиум росеум субсп. гулекенсе Коюнcу & Экер — Туркия
  • Аллиум росеум субсп. росеум — кўпгина турлар оралиғи
  • Аллиум росеум вар. росеум — кўпгина турлар оралиғи
  • Аллиум росеум вар. Тоурнеухии Боисс. — Исроил, Фаластин, Миср, Ливия, Тунис, Жазоир
илгари киритилган[5]
  • Аллиум росеум вар. касий, ҳозир Аллиум кассий деб аталади
  • Аллиум росеум субсп. пермихтум, ҳозир Аллиум пермихтум деб аталади
  • Аллиум росеум субсп. персиcум, ҳозир Аллиум трипедале деб аталади
  • Аллиум росеум вар. пуберулум, ҳозир Аллиум cасиум деб аталади

Манбалар