Almah (raqqosa)
Алма ёки Алмаҳа (арабча: عالمة, кўплик шакли عوالم — аволим) — Мисрда мумтоз араб шеърияти ва қўшиқларини ижро этиш, сўзга чечанлик ҳамда бадиий нутқ санъатига ўргатилган аёл санъаткорлар тоифаси. Улар турли байрам ва маросимларда чиқиш қилган, шунингдек, дафн маросимларида марсия айтиш учун ҳам ёлланган.[1][2]
Эдвард Уилям Лейннинг замонавий мисрликларнинг урф-одатлари ва турмуш тарзига бағишланган асарида ёзилишича, аволим дастлаб раққоса ёки фоҳиша эмас, балки қўшиқчилар сифатида танилган. Уларнинг айримлари тўй ва бошқа ҳурматли маросимларда парда ортидан ёки бошқа хонадан туриб куйлаган. Шу сабабли улар Юқори Мисрга сургун қилиш тақиқига дуч келмаган.[3]
ХИХ асрда „алма“ атамаси маъноси ўзгариб, баъзан эротик рақс ижро этувчи маҳаллий аёлларга нисбатан ҳам қўлланила бошлаган. Уларнинг айримлари камбағал оилалардан чиққан ва пул эвазига турли хизматлар кўрсатган. 1834-йилда Мисрда анъанавий эротик рақс ижролари тақиқланган. Кейинги даврда раққосаларнинг „аволим“ номи билан аталиши кенгайган, аммо бу ўзгаришларнинг ҳуқуқий мақоми ва кўлами ҳақида манбаларда қўшимча текширув талаб этилади.
Франсуз тилида алмéэ шаклида ёзилган ушбу атама ХИХ аср Европа шарқшунослигида қорин рақси ижрочиларига нисбатан ҳам ишлатилган.
Машҳур аволим
ХИХ асрнинг сўнгги ўн йилликларидан ХХ асрнинг 1920-йилларигача Мисрнинг машҳур аволимлари қаторига қуйидагилар кирган:[4]
- Шооқ
- Бамба Кашар
- Шафиқа ал-Қибтийя
- Моунира Эл Маҳдея
- Бадиа Масабни
- Беба Ибраҳим
- Набаwия ал-Масрйиа
Қўшимча адабиёт
- Лагранге, Фрéдéриc (2026). Лес Алмéэс. АМАР Фоундатион фор Араб Мусиc Арчивинг & Ресеарч.
- Ван Ниэуwкерк, Карин (1995). А Траде Лике Но Отҳер: Фемале Сингерс анд Данcерс ин Эгйпт. Университй оф Техас Пресс, Аустин.
Манбалар
- ↑ Ставрос Ставроу Караянни. Данcинг Феар анд Десире: Раcе, Сехуалитй, анд Империал Политиcс ин Миддле Эастерн Данcе. Wилфрид Лауриэр Университй Пресс, 2004 — 28–29-бет. ИСБН 978-0-88920-926-8.
- ↑ Олдинги жумлалардан бири ёки бир нечтаси ҳозирда жамоат мулки бўлган нашрдан олинган матнни ўз ичига олади: Чишолм, Ҳугҳ, эд. (1911) "Алме" Энcйcлопæдиа Британниcа 1 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 713
- ↑ Дебатинг Ориэнталисм. Анна Бернард ва Давид Аттwелл, 2013. ИСБН 9781137341112.
- ↑ „Cаиро cафес: А cентурй оф мусиc анд cоффеэ“. Аҳрам Онлине.
