Аловуддин Оциз (форсча: علاء الدین اتسز‎‎) 1213-йилдан 1214-йилгача Ғурийлар султони бўлган. Оциз Баҳоуддиннинг қариндоши ва вориси эди.

Аловуддин Оциз
Ғурийлар султони
Ўтмишдоши Баҳоуддин Сам ИИИ
Давомчиси Аловуддин Али
Туғилиши тах. 1159
Ғур, Ғурийлар давлати
Вафоти Ғурийлар давлати
(ҳозирги Афғонистон)
Уй Ғурийлар
Отаси Аловуддин Ҳусайн
Дини Ислом (суннийлик)

Ҳаёти

Аловуддин Оциз Аловуддин Ҳусайннинг ўғли эди. Ҳусайн 1161-йилда вафот этган. Отаси вафот этганда Оциз жуда ёш бўлгани сабабли тахт акаси Сайфиддин Муҳаммадга ўтган. Сайфиддин 1163-йилда вафот этиб, ўрнини амакиваччаси Ғиёсиддин Муҳаммад эгаллаган. Оциз вояга етгач, Ғиёс ҳамда унинг укаси Муъизз уд-Дин Муҳаммаднинг хизматига кирган. 1202-йилда Ғиёс вафот этгач, Ғурий зодагонлари Оцизни сулоланинг янги ҳукмдори сифатида қўллаб-қувватлаганлар. Бироқ Му’изз уд-Дин уни Ғурий амалдорларидан узоқлаштиришга муваффақ бўлиб, қариндошлари саройи жойлашган Бомиёнга юборган. У ерда Оцизнинг қизи Бомиён ҳукмдори Баҳоуддин Самнинг тўнғич ўғлига турмушга берилган.

1206-йилда Му’изз уд-Диннинг вафотидан сўнг унинг жияни Ғиёсиддин Маҳмуд Ғурийлар сулоласи ҳукмдори бўлган. Бироқ Оциз Ғиёсиддин Маҳмуд ҳукмронлигига қарши чиқиб, тахтни талаб қилди ҳамда Хоразмшоҳлар давлатидан ёрдам сўради, аммо улар дастлаб унинг илтимосини рад этдилар. 1212-йилда Ғиёсиддин Маҳмуд вафот этиб, ўрнига ўғли Баҳоуддин ИИИ тахтга ўтирди. Орадан бир йил ўтиб, Хоразмшоҳлар уни Хоразмга олиб кетдилар[1]. Кейинчалик улар Оцизни қўллаб-қувватлашга рози бўлиб, уни Ғурийлар тахтига ўтқаздилар.

Бироқ орадан бир йил ўтиб, Оциз турк ғуломи Тожиддин Йилдоз томонидан ўлдирилган ва ўрнига амакиваччаси Аловуддин Али тахтга ўтирган.

Манбалар

  1. ↑ Тҳе Ираниан Wорлд, C. Э. Босwортҳ, Тҳе Cамбридге Ҳисторй оф Иран, Вол. 5, эд. Ж. А. Бойле, Жоҳн Андреw Бойле, (Cамбридге Университй Пресс, 1968), 161-170.

Адабиётлар

Ўтмишдоши:
Баҳоуддин Сам ИИИ
Ғурийлар султони
1213—1214
Вориси:
Аловуддин Али