Altendorf

Дафн хонасига икки қисмли кириш тош (Волфҳаген минтақавий музейи).

Алтендорф қабри (олмонча: Стеинкаммерграб вон Алтендорф ) – Германиянинг Ҳессен шимолидаги Наумбург яқинидаги Алтенбург шаҳридаги муҳим бўлган мегалитик қабр эди. Бу аввал неолит даври Wартберг маданиятига тегишли галерея қабри эди. Алтенбург қабри Марказий Европа тарихида алоҳида аҳамиятга эга, чунки унда жуда кўп одамлар бор.

Саналар

Қабр Wартберг маданиятининг бир қисми бўлган Ҳессиан-Вестфалиан тош Ҳесистлар гуруҳига ("Ҳессисч-Wестфäлисче Стеинкистенгруппе"номи) тегишли. У милоддан аввалги 3400 ёки ундан кейинги йилларга то'г'ри келади, у одатда минтақадаги энг қадимги ёдгорликлардан бири ҳисобланади.

Топилма ва қазиш ишлари

Қабр тасодифан, эҳтимол қишлоқ хо'жалиги фаолияти туфайли, ХХ асрнинг бошларида топилган. 1926-йилгача қазиш бо'йича бир нечта кичик нопрофессионал уринишлар қилинган ко'ринади. Бир нечта қумтош блоклари ва кўплаб сақланиб қолган скелетлар топилганлиги ҳақида хабарлар бор, аммо о'ша пайтда ҳудуднинг аҳамияти тушунилмаган. Тахминан 4 м ёдгорлик 1934-йилда В. Жордан томонидан олиб борилган тизимли қазиш ишларидан олдин вайрон қилинган. Умуман олганда, қабрнинг таркиби жуда яхши сақланиб қолган. Қабрни қазишдан кейин бутунлай олиб ташланган, аммо ба'зи топилмалар ва кириш тошлари Wолфҳагенда намойиш этилган.

Қабрнинг ички қисми

Олд хонада тупроқ устида ётган сигирнинг елка пичог'и бор эди. То'г'ри қабр хонаси ҳам оддий тупроқли полга эга эди, лекин у ерда оҳактош плиталари билан қопланган. Бундай ё'лаклар, айниқса, дафн этилган гуруҳларнинг орқа ва тагидаги қисмида содир бўлган. Ба'зан чеккаларга о'рнатилган плиталар кичик жойларни ажратиб туради, бундай бо'лимлардан бирида 5 та болаларнинг бош суяги бўлган. О'ликлар қабрга вақт о'тиши билан, эҳтимол бир неча асрлар давомида қо'йилган. Тупроқ, тош, ко'мир ва чириган ёг'оч қатламлари, эҳтимол оралиқ қопламалар ёки полларнинг қолдиқлари билан ажратилган, 4 тагача дафн қатлами мавжуд эди. Со'нгги қолдиқлар кўпинча олдингиларини шикастлайди, ко'чиради ёки кесиб ташлайди. То'лиқ бо'г'имли скелетлар, парча-парча бо'лаклар, бош суягининг уюмлари (деворлар ёнида) ва бошқа ажратилган суякларнинг кешлари бор эди, бу уларнинг го'шти чиришдан кейин қолдиқларнинг бироз қайта ташкил этилганлигини ко'рсатади. Ко'риниб турибдики, о'ша пайтда суяклар кўпинча турига қараб ажратилган. Бошсуяги кўпинча қозиқ ёки пирамида шаклида йиг'илган. Чап девор бо'йлаб бир қаторда 30 та бош суяги о'тирган эди. Қизиг'и шундаки, 8 та бо'г'имли скелетдан фақат 2 таси бош суягини сақлаб қолган. Аниқланишича, барча жасадлар бошлари шарққа қараган ҳолда қабрга параллел қо'йилган. Скелетларнинг ба'зилари қабрлар билан бог'лиқ эди. Мисол учун, кекса одамга 5 та тулки жаг' суяги, о'қ учи, тошга айланган денгиз қобиг'и ва бир нечта тешилган ит тишлари бор эди. 40 ёшдан ошган аёл, тулки жаг'и, 20 та тешилган ит тишлари ва бир неча куйдирилган болалар суяклари топилган. Лоҳрадаги қабр бундан мустасно, Wартберг маданияти қабрларида куйган одам қолдиқларининг мавжудлиги одатий ҳолдир.

Топилма

Қабр хонасидан тош болта (Волфҳаген минтақавий музейи).

Кулолчилик

Кулолчилик кўп бўлган, лекин асосан парча-парча бўлган. У чо'ктиришдан олдин бузилганми ёки қабрларни кўп марта қайта ташкил этиш пайтида ко'чирилганми, аниқ эмас. Сопол идишлар ва алоҳида скелетлар о'ртасида ҳеч қандай алоқалар қайд этилмаган. Кулолчиликда камида 2 та ёқали бутилка (одатий Wартберг маданияти топилмаси), қулоқлари бўлган катта шарсимон идиш, арқонлар билан безатилган ба'зи стаканлар, бир нечта саёз косалар ва тутқичли коса мавжуд эди.

Тош асбоблари

Кўп миқдорда тош қуроллар, шу жумладан гессиан шиферининг трапезоидал болтаси, 17 та учбурчак о'қ учлари ва шифер, 16 та чақмоқтош ва 7 та шифер пичоқлари, 2 та чақмоқтош қирг'ичлар, 1 та калседон о'заги, яна 40 та ишланган тош (асосан, чақмоқ тош) бор эди. Ҳеч бо'лмаганда чақмоқтошнинг бир қисми импорт қилинганга о'хшайди, дея фикр билдиришган.

Яна қаранг

• Зüсчен (мегалитик қабр)
• Лоҳра (мегалитик қабр)
• Ниэдертиэфенбач (мегалитик қабр)
• Wартберг маданияти

Библиография

• Жоcкенҳовел, А. 1990: Наумбург-Алтендорф: Мегалитҳграб. Ин: Ф.-Р. Ҳеррманн ва А. Жоккенховен (таҳрирлар.): Диэ Воргесчичте Ҳессенс, Штутгарт: Тҳеисс, 450–451.
• Иордания, В. 1954: Дас Стеинкаммерграб вон Алтендорф, Кр. Wолфҳаген, Курҳессисче Боденалтертüмер 3, (Марбург: Элwерт), п. 5-26.
• Раэтзел-Фабиан, Д. 2000: Диэ эрстен Бауэрнкултурен: Нордҳессендаги Жунгстеинзеит; Вор – унд Фрüҳгесчичте им Ҳессисчен Ландесмусеум ин Кассел, 2-жилд (2-нашр), Кассел: Стаатличе Мусеэн, п. 117–120.