Алтес музейи (инглизча: Олд Мусеум )-Берлиннинг тарихий марказидаги Музейлар оролида жойлашган ва ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган бино ҳисобланади . 1825-йилдан 1830-йилгача Пруссия қироли Фредерик Уилям ИИИ буйруг'и билан Карл Фридрих Шинкел режасига ко'ра қурилган бу музей немис неоклассик ме'морчилигининг асосий сан'ат асари ҳисобланади. У шарқда Берлин собори, жанубда Берлин саройи ва г'арбда Зеугҳаус билан о'ралган. Ҳозирги вақтда Алтес музейида Антикенсаммлунг ва Мüнзкабинеттнинг бир қисми жойлашган.[1]

Режалаштириш ва жойлашув

ХИХ асрнинг бошларида Германия буржуазияси о'з-о'зини англаб, о'зига ишончи ортиб борди. Ўсиб бораётган бу синф ўзи ва санъат ўртасидаги муносабатларга оид янги ғояларни ўзлаштира бошлади, санъат омма учун очиқ бўлиши, фуқароларнинг ҳар томонлама маданий таълим олиш имкониятига эга бўлиши кераклиги ҳақидаги тушунчалар жамиятда кенг тарқала бошлади. Пруссия қироли Фридрих Вилгелм ИИИ та'лим учун бу гумболдт идеалининг кучли тарафдори эди ва Карл Фридрих Шинкелга қироллик сан'ати коллексияси учун жамоат музейини қуришни режалаштирди.

О'ша пайтда ма'лум бўлганидек, антик даврнинг кучли та'сири остида бўлган бинони орзу қилган валиаҳд шаҳзода Шинкелнинг Кöнигличес музейи учун режаларига кейинчалик қирол Фридрих Вилгелм ИВнинг лойиҳалари ҳам та'сир ко'рсатди. Шаҳзода ҳатто Шинкелга классик портико билан безатилган катта залнинг қаламдаги эскизини юборди.

Шинкел Кöнигличес музейини Берлинер Лустгартен (завқ бог'и) атрофидаги бинолар ансамблига киритди. Жанубдаги Стадцчлосс дунёвий қудратнинг рамзи бўлган, г'арбдаги Зеугҳаус ҳарбий қудратни, шарқдаги Берлинер Дом эса илоҳий ҳокимиятнинг тимсоли эди. Бог'нинг шимолидаги музей одамларга та'лим бериши керак эди. Лустгартенга қараган олд томон учун катта услубдаги ва жойлашувнинг аҳамиятига мутаносиб бўлган оддий устунли зал, шубҳасиз, бино характерини беради. О'н саккизта ион устунларини тартибга солиш Лустгартен томонидан амалга оширилди.

Файл:Берлин Алтес Мусеум Фриэдрич Тҳиэле 1830.жпг
Алтес музейи, тахминан. 1830-йиллар

Шинкел 1822-1823-йилларда Кöнигличес музейи учун режаларни ишлаб чиқди, аммо қурилиш 1825-йилгача бошланмади. Қурилиш 1828-йилда якунланди ва музей 1830-йил 3-августда очилди [2] Шинкел, шунингдек, Берлинер Домни ҳам неоклассик услубда та'мирлаш учун мас'ул бўлган (бу дастлаб барокко собори эди) ва Петер Жозеф Леннéнинг музей қурилиши билан бир вақтга то'г'ри келган, бу эса Лустгартенни та'мирлашига катта та'сир ко'рсатди. Натижада уйг'унлашган ва бирлаштирилган ансамбл ҳосил бо'лади.

1841-йилда қирол Фридрих Вилгелм ИВ қироллик фармонида Шпри оролининг бутун шимолий қисми (ҳозирда Музейлар ороли деб аталади) "сан'ат ва илм-фан учун музейга айлантирилишини" э'лон қилди. 1845-йилда Неуэс музейи, "Янги музей" қурилиши тугаллангандан со'нг, унинг номи Кöнигличес музейи Алтес музейи деб о'згартирилди, бу ном ҳозирги кунгача сақланиб келмоқда.

Тарихи

Файл:Алтес Мусеум, вор 1854.жпг
Алтес музейининг 1854-йилгача бўлган тарихий фотосурати
Файл:Бундесарчив Билд 183-М1204-0307, Берлин, Алтес Мусеум, Гестüрзтес Денкмал.жпг
Алтес музейи, 1950-йил
Файл:Гриэчисче Ҳелме1.ЖПГ
Қадимги юнон дубулг'аларининг турлари, Антикенсаммлунг Берлин .

Музейнинг концепцияси учун мас'ул бўлган қирол томонидан тайинланган комиссия таклиф этилаётган бинода фақат "Юксак сан'ат" ни ко'рсатишга қарор қилди, унинг юқори қаватида қадимги уста расмлари, босма ва чизмалар, шунингдек, қадимги Юнонистон ва классик ҳайкалтарошлар мавжуд. Биринчи қаватда Рим. Бу Оссурия ва Форсдан (ва бошқа жойлардан) этнография, тарихдан олдинги ва қадимги Яқин Шарқнинг қазиб олинган хазиналарини бирлаштиришга то'сқинлик қилди; о'рнига, бу артефактлар биринчи навбатда Счлосс Монбижоуда жойлашган эди.

1855-йилда Фридрих Август Стüлер томонидан Ной музейи (Янги музей) қурилиши тугалланиши билан Музейлар ороли шакллана бошлади. Ундан кейин Иоганн Гейнрих Стракнинг Миллий галереяси (ҳозирги Алте Натионалгалериэ ) (1876-йил), Стüлернинг режаларидан кейин Эрнст фон Иҳне томонидан Кайзер-Фридрих музейи (ҳозирги Бодемусеум ) ва Алфред Мессел томонидан Пергамон музейи ва Людвиг Хоффман (1930-йил) кабилар шаклланди. Шундай қилиб, Музейлар ороли бугунги кундаги ко'риниши вужудга келди.[3]

Юлий Карл Рашдорфнинг 1894–1905-йилларда Берлинер Дом ни неоренессанс соборига айлантирганлиги (Шинкел томонидан ишлаб чиқилган классик соборнинг о'рнига) классик ансамблни бузди, айниқса янги собор олдингисига қараганда сезиларли даражада каттароқ о'лчамларга эга.

Нацистлар Германияси даврида Алтес музейи музейнинг о'зида ҳам, қайта ишланган Лустгартеннинг парад майдонларида ҳам тарг'ибот учун фон сифатида ишлатилган. Иккинчи жаҳон уруши тугаши арафасида музей олдида юк машинаси портлаши натижасида музей жиддий зарар ко'рди ва вестибюл ва айвоннинг орқа деворини безаб турган Шинкел ва Питер Корнелиус томонидан яратилган фрескаларга катта даражада зарар етказилди.[2]

Бош директор Людвиг Юсти даврида бино Музейлар оролининг реконструксия ва реставрациядан о'тган биринчи музей бо'либ, у 1951-йилдан 1966-йилгача Ханс Эрич Богацки ва Теодор Воиссен томонидан реконструксия қилинган. Шинкелнинг дизайнларидан со'нг, ротунданинг деворий расмлари 1982-йилда қайта тикланди. Бироқ, биринчи қаватдаги ко'ргазма хоналарининг безакли шифтлари ҳам, то'синлар остидаги жуфт устунлар ҳам реконструксия қилинмай қолган. Неуэс музейи билан олдинги алоқа ё'ли ҳам қайта тикланмаган. Бунинг о'рнига Мусеумсинсел 2015 та'мирлаш ишлари доирасида Музей оролининг барча музейларини бог'лайдиган ер ости о'тиш ё'ли қурилиши режалаштирилган.[3]

Антик буюмлар то'плами

Файл:Ҳелленистиc Гласампҳора фром Олбиа Антикенсаммлунг Берлин 3.жпг
Милоддан аввалги ИИ асрнинг 2-ярми, Олбиядан, ҳозир Алтес музейида жойлашган юнон шиша амфора

Алтес музейи дастлаб шаҳарнинг барча тасвирий сан'ат коллекцияларини, шу жумладан Эски уста расмлари, босма ва чизмаларни жойлаштириш учун қурилган. Бироқ, 1904-йилдан бери музейда фақат Антикенсаммлунг (Классик қадимий буюмлар то'плами) жойлашган.[4] 1998-йилдан бери Классик қадимий буюмлар то'плами Алтес музейининг биринчи қаватида о'зининг юнон коллексиясини намойиш этади.[2] Музейнинг иккинчи қаватида махсус ко'ргазмалар намойиш этилган.

Қо'шимча ма'лумотлар

  • Сан'ат музейлари ро'йхати
  • Берлиндаги музейлар ро'йхати
  • Германиядаги музейлар ро'йхати

Сурат изоҳлари

Адабиётлар

  • Майкл С. Каллен, Тилманн фон Стокхаузен: Дас Алте музейи . Берлин нашри, Берлин 1998 йил,ИСБН 3-8148-0002-8 .
  • Wолф-Дитер Ҳеилмеер, Ҳуберта Ҳерес, Волфганг Маßманн: Счинкелс Пантҳеон. Диэ Статуэн дер Ротунде им Алтен музейи . Вон Заберн, Майнс, 2004 йил,ИСБН 3-8053-3255-6 .
  • Андреас Счолл, Гертруд Платз-Ҳорстер (Ҳрсг. ): Алтес музейи. Пергамон музейи. Антикенсаммлунг Стаатличен Мусеэн зу Берлин . 3., воллстäндиг üберарбеитете ва эрwеитерте Ауфлаге. Вон Заберн, Майнс, 2007 йил,ИСБН 978-3-8053-2449-6 .
  • Жöрг Тремплер: Дас Wандбилдпрограмм вон Карл Фриэдрич Счинкел, Берлин Алтес Мусеум . Гебр. Манн, Берлин, 2001 йил,ИСБН 3-7861-2333-0 .
  • Элза ван Везел: Диэ Конзептионен дес Алтен унд Неуэн Мусеумс зу Берлин ва дас сич wанделнде ҳисторисче Беwуссцеин . Гебр. Манн, Берлин, 2003 йил,ИСБН 3-7861-2443-4 (= Жаҳрбуч дер Берлин Мусеэн НФ Бд. 43, 2001, Беиҳефт).

Ҳаволалар

  1. ↑ Алтес Мусеум (ин Энглиш) Стаатличе Мусеэн зу Берлин
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Стаатличе Мусеэн зу Берлин - Мусеумс“. Смб.мусеум (2011-йил 24-феврал). 2012-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 28-декабр.
  3. ↑ 3,0 3,1 „Мастерплан Мусеумсинсел Берлин 2015 - Üберсичт Ҳäусер“. Мусеумсинсел-берлин.де. Қаралди: 2011-йил 28-декабр.
  4. ↑ „Алтес Мусеум“. Берлин.де (2011-йил 24-ноябр). 2011-йил 21-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 28-декабр.