Alvin Eliot Roth
Алвин Элиот Ротҳ (1951-йил 18-декабрда туғилган) — америкалик академик. У Станфорд университетининг Крейг ва Сюзан Маккаw иқтисодиёт профессори ва Ҳарвард университетининг иқтисодиёт ва бизнес бошқаруви бўйича Гунд профессор эмеритусидир[1]. У 2017-йилда „Америка иқтисодиёт ассоциацияси“ президенти бўлган[2].
|
Рот 2012-йилда | |
| Туғилган |
1951-йил 18-декабр Неw Ёрк Cитй, Ню-Ёрк, АҚШ |
|---|---|
| Соҳа | Ўйинлар назарияси, бозор дизайни, экспериментал иқтисодиёт |
| Ҳиссаси | Бозор дизайни |
| Мукофотлар | „Фредериcк W. Ланчестер“ мукофоти (1990), Иқтисодиёт бўйича Нобел мукофоти (2012), „Олтин ғоз“ мукофоти (2013), Миллий фанлар академияси аъзоси (2013) |
Ротҳ ўйинлар назарияси, бозор дизайни ва экспериментал иқтисодиёт соҳаларига муҳим ҳисса қўшган ва иқтисодий назарияни „реал дунё“ муаммоларининг ечимларига қўллашга бўлган урғуси билан танилган[3][4].
2012-йилда у Ллойд Шаплей билан биргаликда „барқарор тақсимотлар назарияси ва бозор дизайни амалиёти учун“ Иқтисодиёт бўйича Нобел мукофотини қўлга киритди[5].
Ҳаёти ва фаолияти

Алвин Ротҳ Ню-Ёрк шаҳрининг Куинс туманида Эрнест ва Лиллиан Ротҳ оиласида туғилган, иккаласи ҳам давлат ўрта мактаби ўқитувчилари ва яҳудий эди[6]. Ротҳ акаси Тед Ротҳга эргашиб Cолумбиа университетининг „Сcиэнcе Ҳонорс“ дастурида қатнашди, бу дастур ўрта мактаб ва юқори синф ўқувчиларига шанба кунлари дарслар таклиф қилган ва ўрта мактабни тамомламаган ҳолда 1968-йил кузида 16 ёшида Колумбиянинг муҳандислик мактабига ўқишга кирди.
Ротҳ Cолумбиа университетининг муҳандислик ва амалий фанлар мактабини 1971-йилда „Операцияларни тадқиқ қилиш“ бўйича бакалавр даражаси билан тамомлаган. Кейин у Станфорд университетига кўчиб ўтди ва у ерда 1973-1974-йилларда мос равишда магистр ва ПҳД даражаларини ҳам операцияларни тадқиқ қилиш бўйича олди[7].
Станфордни тарк этгач, Ротҳ Иллинойс Урбана–Шампейн университетида дарс беришни давом эттирди ва 1982-йилда Питцбург университетининг Эндрю В. Меллон иқтисодиёт профессори бўлиш учун уни тарк этди. Питцбургда бўлган вақтида у университетнинг фалсафаси фанлари марказида илмий ходим ва Катз магистратура бизнес мактабида профессор сифатида ҳам ишлаган[8]. 1998-йилда Ротҳ Ҳарвард факултетига қўшилиш учун кетди ва 2012-йилда Станфордга қайтишга қарор қилгунга қадар у ерда қолди[9][10]. 2013-йилда у Станфорд факултетининг тўлиқ аъзоси бўлди ва Ҳарвардда эмеритус мақомини олди[1].
Ротҳ „Алфред П. Слоан“ стипендиати, „Гуггенҳеим“ стипендиати ва Америка санъат ва фанлар академияси аъзосидир[9][11][12]. Шунингдек, у „Миллий иқтисодий тадқиқотлар бюроси“ (НБЕР) ва „Эконометрик жамият“ аъзосидир[13][14]. 2013-йилда Ротҳ, Шаплей ва Девид Гейл бозор дизайни бўйича ишлари учун „Олтин ғоз“ мукофотини қўлга киритдилар[15]. Ротҳнинг ҳужжатлари тўплами Дюк университетининг „Рубенстеин“ кутубхонасида сақланади[16].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Ал Ротҳ’с Гаме Тҳеорй, Эхпериментал Эcономиcс, анд Маркет Десигн Паге (қаралди 2013-27-04).
- ↑ Паст Пресиденц
- ↑ Сусан Адамс, „Ун-Фреакономиcс: А Ҳарвард профессор усес эcономиcс то саве ливес, ассигн доcторс анд гет кидс инто тҳе ригҳт ҳигҳ счоол.“ Форбес, Аугуст 9, 2010.
- ↑ Леон Нейфакҳ, „Тҳе Матчмакер: Тҳе Ҳарвард эcономист wҳо стоппед жуст студйинг тҳе wорлд анд беган трйинг то фих ит“, Тҳе Бостон Глобе, Април 3, 2011.
- ↑ Тҳе Сверигес Риксбанк Призе ин Эcономиc Сcиэнcес ин Меморй оф Алфред Нобел 2012, Нобел мукофоти расмий сайти (қаралди 2012-10-15).
- ↑ „Алвин Ротҳ“. www.жеwишвиртуаллибрарй.орг. Қаралди: 2023-йил 28-март.
- ↑ Никлас Магнуссон анд Жосиане Кремер, Ротҳ, Шаплей Wин Нобел Эcономиcс Призе фор Матчинг Тҳеорй", Блоомберг.cом, Оcтобер 15, 2012.
- ↑ Чуте, Элеанор. „Профессор wитҳ Питт тиэс wинс Нобел эcономиcс призе“ (2012-йил 15-октябр). 2018-йил 21-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 16-октябр.
- ↑ 9,0 9,1 Алвин Э. Ротҳ Биограпҳй (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-06-18 санасида архивланган) Фаcултй анд Ресеарч. Аccессед он Жуне 6, 2008
- ↑ Катҳерине Манган, „Станфорд Лурес Алвин Ротҳ анд 2 Отҳер Эcономисц Фром Ҳарвард“, Тҳе Чрониcле оф Ҳигҳер Эдуcатион, Жуне 18, 2012.
- ↑ Жоҳн Симон Гуггенҳеим Мемориал Фоундатион Р Феллоwс Паге (Wайбаcк Мачине сайтида Аугуст 7, 2008, санасида архивланган). Жоҳн Симон Гуггенҳеим Мемориал Фоундатион. Аccессед он Жулй 6, 2008
- ↑ Мемберс оф тҳе Аcадемй оф Арц & Сcиэнcес (Wайбаcк Мачине сайтида Жуне 25, 2008, санасида архивланган) (Оcтобер 2007). Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. Аccессед он Жулй 6, 2008
- ↑ Феллоwс оф тҳе Эcонометриc Соcиэтй (Wайбаcк Мачине сайтида Деcембер 10, 2008, санасида архивланган) (Марч 2008). Эcонометриc Соcиэтй. Аccессед он Жулй 6, 2008
- ↑ Алвин Э. Ротҳ. Натионал Буреау оф Эcономиc Ресеарч. Аccессед он Жулй 6, 2008
- ↑ „Маркет Десигн“. Тҳе Голден Гоосе Аwард. 2016-йил 16-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 27-май.
- ↑ „Алвин Ротҳ Паперс“. Рубенстеин Либрарй, Дуке Университй. Қаралди: 2016-йил 18-март.