Alyaska quyoni
Аляска қуёни (лотинча: Лепус отҳус) — Аляска ярим оролининг ғарбий қисмида яшовчи қуён.
| Аляска қуёни | |
|---|---|
 | |
Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Хордалилар |
| Синф: | Сут эмизувчилар |
| Оила: | Қуён |
| Уруғ: | Аляска қуёни |
| Халқаро илмий номи | |
| Лепус отҳус Мерриам, 1900 | |
 Хавфсизлик ҳолати | |
Таъриф
Аляска қуёни Шимолий Америкадаги қуёнларнинг энг катта тури бўлиб, унинг узунлиги 50 дан 70 см гача, думи 8 см га этади. Орқа оёқлари жуда узун — тахминан 20 см, бу эса қорда олдинга силжиш имкониятини яратади. Жинсий диморфизм аниқ эмас. Тананинг ранги мавсумий диморфизмга эга: ёзда ҳайвонларнинг устги қисми кулранг-жигарранг ва пастки қисми оқ рангга эга, қишда эса танаси бутунлай оқ рангга айланади. Фақатгина истисно — бу йил давомида рангини ўзгартирмайдиган қулоқларнинг қора тепалари[1][2]. Кичкинтойлар ёзда туғилади, уларнинг палтоси катта ёшли ҳайвонларникига қараганда бир оз қуюқроқ.
Ҳайвонларнинг боши кучли қурилган, юқори тишлари эса жуда кучли эгилган. Бошқа турлардан фарқли ўлароқ, Аляска қуёнларининг иссиқлик йўқотилишини таъминлаш учун нисбатан қисқа қулоқлари бор. Тирноқлари калта, қорда қазишга мослашган[1].
Тарқалиш
Аляска қуёнларининг тарқалиш майдони Алясканинг ғарбий ва жануби-ғарбий қисмида (АҚШ) чекланган. Шу билан бирга, тур денгиз сатҳидан 660 м гача баландликда яшайди. Молекуляр биологик тадқиқот натижаларига кўра, Россиянинг Чукотка ярим оролида яшовчи популяциялар тог 'қуёнига (Лепус тимидус) яқинроқдир[3].
Аляска қуёнларининг яшаш жойлари тошли тошлар ва очиқ тундралардир[1][3].
Ҳаёт тарзи
Ҳайвонлар кечки ва эрталаб овқат қидиришда фаол. Улар наслчилик мавсуми бундан мустасно, ёлғиз турмуш тарзини олиб борадилар.
Овқатланиш
Аляска қуёнлари, Арктиканинг бошқа қуёнлари сингари, митти мажнунтолларнинг ёғочли ва яшил қисмлари, ўтлар, ўтлар ва бошқа тундра ўсимликлари билан озиқланади. Шу билан бирга, улар шохлар, асирлари, қобиғи, шунингдек ўсимлик илдизлари билан озиқланади. Бундан ташқари, улар резаворлар ва гуллар билан озиқланадилар.
кўпайиш
Аляска қуёнларининг кўпайиш даври апрелдан майгача давом этади. Бу вақтда улар 20 ёки ундан ортиқ кишидан иборат гуруҳларни ташкил қилади. Ҳомиладорлик даври тахминан 46 кун. Урғочилар, қуёнларнинг бошқа турларидан фарқли ўлароқ, йилига бир марта, ёзда июндан июлгача туғадилар. Шу билан бирга, одатда 4 дан 8 гача, ўртача 5 дан 6 гача болалайди. Улар ерда жойлашган, тўлиқ мўйнали ва очиқ кўзли, туғилгандан кейин дарҳол фаол бўлган очиқ уяларда туғилади.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Лиса ДеБруине: Лепус отҳус им Анимал Диверситй Wеб дер Университй оф Мичиган Мусеум оф Зоологй.
- ↑ Трой Л. Бест, Травис Ҳилл Ҳенрй: Лепус отҳус. Ин: Маммалиан Спеcиэс. 458, 1994, С. 1-5
- ↑ 3,0 3,1 Лепус отҳус ин дер Ротен Листе гефäҳрдетер Артен дер ИУCН 2011. Эингестеллт вон: Д. Муррай, А.Т. Смитҳ, 2008
Адабиётлар
- Трой Л. Бест, Травис Ҳилл Генри: Лепус тҳус. Ин: Сутемизувчилар турлари. 458, 1994, С. 1-5 [1] ПДФ