Amadai
Амадай ёки кафел[1] (лотинча: Бранчиостегус) — Малаcантҳидаэ оиласига мансуб нурли балиқлар туркуми. Барча океанларнинг тропик ва мўтадил сувларида тарқалган. Турли хил турлар вакилларининг максимал тана узунлиги 24 дан 60 см гача ўзгариб туради.
| Амадаи | |
|---|---|
|
Япон Амадаи (Бранчиостегус жапониcус) | |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Эукариотлар |
| Тип: | Хордалилар |
| Синф: | Нурли қанотлилар |
| Туркум: | Олабуғасимонлар |
| Оила: | Малаcантҳидаэ |
| Уруғ: | Амадаи |
| Халқаро илмий номи | |
| Бранчиостегус Рафинесқуэ, 1815 | |
| Синоним | |
| |
Тавсиф
Тана тўртбурчаклар шаклида, боши квадрат; тана баландлиги стандарт узунликнинг 22 дан 30% гача (одатда 27%). Предорсал тизма қисқарган, лекин доимо мавжуд. Бошнинг узунлиги стандарт узунликнинг 24 дан 33% гача (одатда 28%); ва бош баландлиги бош узунлигининг 82 дан 108% гача (одатда 95%). Ко'з орбитасининг диаметри бош узунлигининг 20-37% (одатда 24-30%). Преоперкулумнинг юқори бурчаги нозик тишли, пастки четида кам ёки йўқ. Операкулумдаги умуртқа поғонаси эгилувчан ва тўмтоқ. Юқори жағнинг учи кўзнинг орқа четидан вертикал ўтиш жойига этиб боради. Оғиз терминали, бироз қийшиқ. Жағларнинг ҳар икки томонида 4 ёки 5 тадан тешик мавжуд. Биринчи гилл ёйида 18 дан 24 гача гилл ракер мавжуд. Орқа ва анал қанотлари узун ва узлуксиз. Дорсал фин 6-8 (одатда 7) тиканли ва 14-16 (одатда 15) юмшоқ нурли. 2 та тиканли ва 11-13 (одатда 12) юмшоқ нурли анал фин. Каудал сузгич юмалоқ, кесилган ёки икки тишли (ҳеч қачон ой ёки вилкали), 17 та асосий нурга эга, ба'зан чўзилган бўлакларга эга. Тананинг кўп қисмида ктеноид, бошида сиклоид тарози. Одатда 47 дан 51 гача (фақат Б. серратусда 67 дан 72 гача) латерал чизиқда, 6 дан 11 гача бўлган шкала қаторлари латерал чизиқдан, 16 дан 31 гача бўлган шкалали қаторлар латерал чизиқ остида жойлашган. Умуртқалар: 24 та, шундан 10 таси магистрал ва 14 таси каудал. Пелагик личинкаларнинг бошларида кўп тиканлар ва тишли тизмалари бор[2].
Таснифи
Жинс 18 турни о'з ичига олади[3]:
- Бранчиостегус албус Доолей, 1978 — Белый амадай
- Бранчиостегус аргентатус (Cувиэр, 1830) — Серебристый амадай, или серебристый кафельник
- Бранчиостегус ауратус (Кишиноуе, 1907)
- Бранчиостегус аустралиэнсис Доолей & Каилола, 1988
- Бранчиостегус биэндонг Ҳирамацу, Винҳ, Эндо, 2019[4]
- Бранчиостегус долиатус (Cувиэр, 1830) — Ребристый амадай
- Бранчиостегус глоэрфелти Доолей & Каилола, 1988
- Бранчиостегус ҳедланденсис Доолей & Каилола, 1988
- Бранчиостегус илоcанус Ҳерре, 1928
- Бранчиостегус жапониcус (Ҳоуттуйн, 1782) — Японский амадай, или жёлто-красный амадай, или жёлто-красный кафельник
- Бранчиостегус окинаwенсис Ҳирамацу & Ёшино, 2012[5]
- Бранчиостегус пахтони Доолей & Каилола, 1988
- Бранчиостегус саитои Доолей & Иwацуки, 2012
- Бранчиостегус саwакиненсис Амиртҳалингам, 1969 — Веснушчатый амадай
- Бранчиостегус семифасcиатус (Норман, 1931) — Гвинейский амадай, или африканский латилус
- Бранчиостегус серратус Доолей & Пахтон, 1975
- Бранчиостегус виттатус Ҳерре, 1926
- Бранчиостегус wарди Wҳитлей, 1932 — Амадай Уарда
Манбалар
- ↑ Русские названия по источнику:Решетников Ю. С., Котляр А. Н., Расс Т. С., Шатуновский М. И. Пятиязычный словарь названий животных. Рыбы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1989. — С. 252—253. — 12 500 экз. — ИСБН 5-200-00237-0.
- ↑ Доолей 1999, с. 2630.
- ↑ Бранчиостегус (англ.) в базе данных ФишБасе. (Дата обращения: 7 февраля 2022)
- ↑ Wатару Ҳирамацу, Чу Тиэн Винҳ, Ҳиромицу Эндо. Бранчиостегус биэндонг, а Неw Тилефиш фром Ветнам (Перcиформес: Бранчиостегидаэ) (эн) // Зоотаха. — 2019. — Вол. 4661, но. 1. — ДОИ:10.11646/зоотаха.4661.1.6.
- ↑ Wатару Ҳирамацу, Тецуо Ёшино. А Неw Тилефиш, Бранчиостегус окинаwаэнсис (Перcиформес:Бранчиостегидаэ), фром Окинаwа Исланд, Соутҳерн Жапан (эн) // Буллетин оф тҳе Натионал Мусеум оф Натуре анд Сcиэнcе (Сер. А). — 2012. — Но. Супплемент Но. 6. — П. 41—49. Архивировано 18 июн 2022 года.
Адабиётлар
- Доолей Ж. К. „БРАНCҲИОСТЕГИДАЭ (= Малаcантҳидаэ) Тилефишес (алсо, қуакерфиш, бланқуиллос, бурроwфишес, амадаис, ҳорсеҳеадс, анд санд тилефишес)“, . ФАО Спеcиэс Идентифиcатион Гуиде фор Фишерй Пурпосес. Тҳе Ливинг Марине Ресоурcес оф тҳе Wестерн Cентрал Паcифиc Волуме 4: Бонй Фишес Парт 2 (Мугилидаэ то Cарангидаэ). Роме: Фоод анд Агриcултурал Организатион оф тҳе Унитед Натионс, 1999 — 2630—2648-бет. ИСБН 92-5-104301-9.
Ҳаволалар
- Род Бранчиостегус (англ.) в Мировом реестре морских видов (Wорлд Регистер оф Марине Спеcиэс). (Дата обращения: 7 февраля 2022)