American lady

Америcан паинтед ладй
Илмий таснифлаш
Олам:	Ҳайвонлар
Тип:	Бўғимоёқлилар
Синф:	Ҳашаротлар
Туркум:	Тангачақанотлилар
Оила:	Нймпҳалидаэ
Кенжа оила:	Нймпҳалинаэ
Уруғ:	Ванесса
Бинар номи
	''Ванесса виргиниэнсис''; ((Друрй, 1773))
Муҳофаза ҳолати
	ИУCН 3.1: ЛC
ТНC ҳолати
	Г5
Синонимлари
	Нймпҳалис cардуи виргиниэнсис (Друрй, 1773-йил) Папилио ҳунтера (Фабриcиус, 1775-йил);

Ванесса виргиниэнсис, Америcан паинтед ладй ёки Америcан ладй — Нймпҳалидаэ оиласининг Нймпҳалинаэ кенжа оиласига мансуб капалак тури. У Шимолий Америка бўйлаб кенг тарқалган^[1].

Личинкалари Астераcеаэ оиласига мансуб турли ўсимликлар, жумладан Гнапҳалиум туркумига мансуб ўсимликлар, Антеннариа ва Анапҳалис туркумлари вакиллари билан озиқланади. Бу ўсимликларнинг барчаси Гнапҳалиэаэ қабиласига киради.

Ҳаёт сиклининг барча босқичларини мўтадил Шимолий Америка ҳудудларида, шунингдек Мадейра ва Канар оролларида учратиш мумкин. Айрим ҳолларда индивидлари Европанинг жануби-ғарбий қисмигача етиб боради. Тур Гавайига интродуксия қилинган бўлиб, у ерда Ванесса уруғининг тўртта туридан бири ҳисобланади^[2]^[3].

Тавсифи

Ванесса виргиниэнсисни қорин томондаги иккита йирик кўзча доғи орқали энг осон ажратиш мумкин. Ванесса cардуида тўртта кичик кўзча доғи, Ванесса аннабеллада эса бундай доғлар мавжуд эмас. В. виргиниэнсиснинг ўзига хос белгиларидан яна бири — олдинги қанотнинг учки қисмидаги субапикал майдонда жойлашган оқ нуқта бўлиб, у қанотнинг остки томонида пушти ранг билан ўралган ва одатда устки томоннинг тўқ сариқ майдонида ҳам мавжуд бўлади.

Қора олдинги қанот учларидаги энг катта доғ В. cардуида оқ, ушбу турда оч тўқ сариқ, Ғарбий соҳил турида эса тўқ сариқ рангда бўлади. Ғарбий соҳил турининг қанотлар устки томонидаги фон ранги янада соф тўқ сариқ бўлиб, қолган икки турда, айниқса В. виргиниэнсисда, ранг қуюқроқ ва қизғишроқ тусга эга.

Яна бир, бироқ камроқ ишончли белги — орқа қанотларнинг устки томонидаги субмаргинал қисмда жойлашган қора кўзча доғлари қаторидир. Ванесса виргиниэнсисда қаторнинг икки четидаги доғлар кўпинча каттароқ бўлиб, кўк рангли „қорачиқ“ларга эга. В. аннабеллада ички иккита доғ шундай хусусиятга эга бўлса, В. cардуида айрим қора кўзча доғларининг ёзги морфида майда кўк қорачиқлар бўлиши мумкин, бироқ одатда улар умуман бўлмайди ва кўзча доғларининг барчаси тахминан бир хил катталикда бўлади.

Қанотларининг кенглиги тахминан 5 cм (2 дюйм)ни ташкил этади.

Этимологияси ва таксономик тарихи

„Паинтед ладй“ номи Англияда Жамес Петивер, Адам Буддле ва бошқа табиацҳунослар томонидан унга яқин бўлган Ванесса cардуи тури учун ишлатилган. Петивер уни „Папилио Белла донна диcта“ деб таърифлаган.

Фабриcиус капалакнинг Америкадаги шаклини Британияда тутилган адашиб келган индивид асосида Папилио ҳунтера деб атаган ва бир муддат у „Ҳунтер’с буттерфлй“ номи билан танилган.

W. Ж. Ҳолланд „Ҳунтер“ номини овчилик қобилияти билан машҳур бўлган америкалик ҳинду Жоҳн Дунн билан боғлаган. Жоҳн Дунн кейинчалик Европага кўчиб ўтган. Бироқ кейинчалик бу фараз ишончсиз деб баҳоланган, чунки Жоҳн Дунн „Ҳунтер“ тахминан 1798-йилда туғилган, Фабриcиус эса турни ўзининг дўсти ва коллексия йиғишдаги ҳамроҳи Wиллиам Ҳунтер шарафига номлаган бўлиши эҳтимолига кўпроқ асос мавжуд.

Тарқалиши

Ванесса виргиниэнсис Шимолий Американинг катта қисмида тарқалган. Шунингдек, унинг ҳаёт сиклининг барча босқичлари Мадейра ва Канар оролларида учрайди. Айрим индивидлари Европанинг жануби-ғарбий қисмига ҳам етиб боради. Тур Гавайига интродуксия қилинган.

Озиқа ўсимликлари

Личинкалари Астераcеаэ оиласига мансуб турли ўсимликлар билан озиқланади. Уларнинг асосий озиқа ўсимликлари қуйидаги туркумларни ўз ичига олади:

Мазкур ўсимликларнинг барчаси Гнапҳалиэаэ қабиласига мансуб.

Муҳофаза ҳолати

Тур ИУCН Қизил рўйхатида Леаст Cонcерн (ЛC) — хавотир уйғотмайдиган тур сифатида баҳоланган. Табиатни муҳофаза қилиш ташкилоти (ТНC) томонидан эса Г5 мақоми берилган^[4]^[5].