Ampo (taom) sahifasining manbasini koʻrish

'''Ampo''' ({{lang-id|Ampo}}) — Markaziy va Sharqiy Yavaning ayrim hududlari aholisi tomonidan isteʼmol qilinadigan [[tuproq]]dan tayyorlangan taom.

== Tayyorlanishi ==
Taomni tayyorlash uchun [[Sholi|guruch]] maydonlaridan yigʻilgan va toshlar va boshqa begona narsalardan tozalangan tuproq ishlatiladi. Yigʻilgan qattiq massa tayoqchalar bilan uriladi, shundan soʻng bambuk pichoq yordamida mahsulotdan ingichka tasmalar kesiladi va uzun [[Spirallar|spirallarga oʻraladi]]. Olingan tuproqli aylanalar 30-90 daqiqa davomida loydan yasalgan idishlarda pishiriladi va dudlanadi. Issiqlik bilan ishlov berishdan soʻng, taomni tanovul qilish mumkin<ref name="reuters">{{veb manbasi
 |url        = http://uk.reuters.com/article/oukoe-uk-indonesia-snack-soil-idUKTRE62G1ML20100317
 |title      = Indonesian village snacks on soil for better health
 |author     = Heru Asprihanto
 |date       = 2010-03-17
 |publisher  = reuters.com
 |accessdate = 2017-01-13
 |lang       = en
 |arxivsana  = 2017-01-16
 |arxivurl   = https://web.archive.org/web/20170116145253/http://uk.reuters.com/article/oukoe-uk-indonesia-snack-soil-idUKTRE62G1ML20100317
}}</ref><ref>{{veb manbasi
 |url        = http://www.pyatnizza.com/ywk/100-dishes-that-need-the-time-to-try-part-4/
 |title      = 100 блюд, которые нужно успеть попробовать (Часть 4). Готовые блюда
 |publisher  = Пятница.ком
 |accessdate = 2016-12-18
 |lang       = ru
 |arxivsana  = 2016-12-20
 |arxivurl   = https://web.archive.org/web/20161220164808/http://www.pyatnizza.com/ywk/100-dishes-that-need-the-time-to-try-part-4/
}}</ref><ref name="abktourism">{{veb manbasi
 |url        = http://abktourism.kz/index.php/novosti/454-tabanedyatzemlyu
 |title      = Деревня Табан: место, где едят землю (Индонезия)
 |publisher  = ABK Tourism
 |accessdate = 2016-12-18
 |lang       = ru
}}{{Deadlink|date=may 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Май 2018 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="madplanet">{{veb manbasi
 |url        = http://madplanet.ru/ampo-zakuski-zi-chernozema/
 |title      = Ампо, закуски из чернозема
 |publisher  = MADplanet
 |accessdate = 2016-12-18
 |lang       = ru
 |arxivsana  = 2017-01-17
 |arxivurl   = https://web.archive.org/web/20170117211553/http://madplanet.ru/ampo-zakuski-zi-chernozema/
}}</ref><ref name="saechka">{{veb manbasi
 |url         = http://saechka.ru/recipes/recipe_ampo
 |title       = Приятного аппетита, или как приготовить... землю?
 |publisher   = saechka.ru
 |accessdate  = 2016-12-18
 |lang        = ru}}</ref>.

Ampo tayyorlash Indoneziyaning Taban qishlogʻidagi oilalardan birining oilaviy biznesidir. Ushbu taomni mahalliy bozorda sotish orqali oila kuniga 2 [[AQSh dollari|dollarga]] yaqin daromad oladi. Ushbu taomni tayyorlovchi mahalliy aholidan biri Rasimaning aytishicha, uning taʼmi bevosita ishlatiladigan tuproq sifatiga bogʻliq<ref name="globalscience">{{veb manbasi
 |url         = http://globalscience.ru/article/read/20741/
 |title       = Деревня, жители которой едят землю
 |publisher   = globalscience.ru
 |accessdate  = 2016-12-18
 |lang        = ru}}</ref>.

== Tibbiyotda qoʻllanishi ==
Amponing foydasi yoki zarari haqida rasmiy dalillar yoʻq. Biroq, mahalliy aholi uni [[Analgetiklar|ogʻriq qoldiruvchi vosita]] sifatida ishlatishadi. Ampo hatto homilador ayollar tomonidan ham isteʼmol qilinadi, chunki Taban aholisi bu taom chaqaloqning terisiga foydali taʼsir koʻrsatadi va uni sogʻlom va yorqin qilish imkonini beradi<ref name="abktourism" /><ref name="globalscience" /> deb hisoblaydi.

Ilmiy nuqtai nazardan qaraganda, tuproqni taom sifatida isteʼmol qilish zarurati [[Anemiya|kamqonlik]] va yetarli darajada yaxshi ovqatlanmaslik bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Shuningdek, oshqozon-ichak traktidagi muammolar tufayli ham boʻlishi mumkin<ref name="velvet">{{veb manbasi
 |url          = http://www.velvet.by/articles/stil-zhizni/interesnoe/samoe-neobychnoe-blyudo-na-zemle
 |title        = Самое необычное блюдо на Земле
 |publisher    = Velvet
 |accessdate   = 2016-12-18
 |lang         = ru
 |archive-date = 2019-09-26
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20190926033350/http://www.velvet.by/articles/stil-zhizni/interesnoe/samoe-neobychnoe-blyudo-na-zemle
}}</ref>.

== Yana qarang ==

* Geofagiya

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references group="" responsive="1"></references>

[[Turkum:Yava taomlari]]