Analog qurilma

Аналог қурилма, шунингдек аналог ускуна бу аналог сигналлар билан ишлашга мўлжалланган ускуналардир.

Аналог электрон қурилмалар (АЭҚ) электрон қурилмалар асосида ишлаб чиқарилган аналог электр сигналларини кучайтириш ва қайта ишлаш учун мўлжалланган қурилмалардир.

Аналог сигнал узлуксиз функсия бўлиб, турли вақтларда чексиз миқдордаги қийматларга эга бўлади. Энг кенг тарқалган аналог сигнал бизнинг нутқимиз товушлари ҳисобланиб, оссиллограммаларда турли хил, ғалати шаклларга эга бўлади. Аналог сигналлар улар тасвирлаган физик жараёнлар билан бир хил қонунга мувофиқ ўзгаради.

Аналог электрон қурилмалар гуруҳлари

Аналог электрон қурилмаларни таснифлаш мумкин бўлган қуйидаги икки йирик гуруҳга ажратиш лозим:

Қурилмалар таснифи

Фан, техника ва ишлаб чиқаришнинг ахборотларни қайта ишлаш ва о ‘згартириш учун хизмат қилувчи электрон қурилмаларни ишлаб чиқиш ҳамда татбиқ этиш билан шуғулланувчи соҳаси электроника деб аталади. Электрон қурилмаларни таснифлашда ахборотларни тўплаш, узатиш ва қабул қилиш усули энг муҳим белгилардан ҳисобланади. Электрон қурилмалар (ЭҚ) аналог ва дискрет (рақамли) қурилмаларга ажратилади.

Аналог электроника узлуксиз ўзгарувчи электр сигналларни узатиш, қайта ишлаш, қабул қилиш учун хизмат қилувчи ЭҚларни ишлаб чиқиш ва ўрганиш билан шуғулланади. Бу аналог (ЭҚ)ларда сигнал қиймати минималдан максималгача ўзгарганда уни қайд қилиш ва узатиш узлуксиз амалга оширилишини англатади. АЭҚларнинг асосий афзаллиги нисбатан тезкор ишлашидан ва соддалигидан иборат. Камчиликлари сифатида температура ва бошқа омиллар таъсирида параметрлари нобарқарорлигини ва халақитбардошлигининг кичиклигини; ахборотни узоқ вақт сақлаш қийинлигини айтиб ўтиш керак. Аналог қурилмалар асосини содда кучайтиргич каскадлар ташкил этади. Улар асосида мураккаброқ кучайтиргичлар, ток ва кучланиш стабилизаторлари, частота о ‘згартиргичлар, синусоидал тебранишлар генераторлари ва бошқа қатор схемалар яратилади.

Рақамли электроника қиймати бўйича квантланган электр сигналларни узатиш, қайта ишлаш ва қабул қилишга м ўлжалланган дискрет ЭҚ (ДЕҚ)ларни ишлаб чиқиш билан шуғулланади. Квантлаш деб узлуксиз сигнални унинг алоҳида нуқталардаги қийматлари билан алмаштириш жараёнига айтилади. Натижада, ДЕҚлар сигналларнинг бир-биридан кескин фарқланувчи иккита сатҳ билан иш кўради. ДЕҚларнинг афзалликлари: қурилмада сочилувчи қувват кичиклиги, элементлар параметрлари нобарқарорликка нисбатан суст боғланганлиги, халақитбардошлигининг юқорилиги, ахборот сақлаш, узатиш ва қайта ишлаш каналларида бир турдаги элементлар қўлланиши, ўз навбатида, юқори ишончлилик, кичик ўлчамлилик ва арзонлиликни та ’минлайди. Рақамли қурилмалар асосини иккита турғун (очиқ ва берк) ҳолатда ишлаши мумкин бўлган транзисторли электрон калитлар ташкил этади. Содда калитлар асосида мураккаброқ схемалар: мантиқий, бистабил, триггерли ва бошқалар яратилади.

Аналог қурилмалар.

• Кучайтиргичлар — қувват манбаи энергияси ҳисобига янги сигнал ҳосил қиладиган қурилмалар бўлиб, бунда берилган сигналнинг аниқ нусхаси кўпроқ ёки камроқ кўринишда бўлади. Бироқ бунда оқим кучланиш ёки қувват ҳисоби бўйича ошиб кетиши мумкин.
• Кучайтиргичларга асосланган қурилмалар. Булар асосан электр сигналлари ва қаршиликларнинг конверторлари ҳисобланади.

Электр сигналларини ўзгартиргичлар (фаол аналог сигналларни қайта ишлаш қурилмалари) кучайтиргичларга асосланган бўлиб, сигналларни махсус қайта алоқа занжирлари билан бевосита ишлатиш ёки уларни маълум бир тарзда модификациялаш орқали амалга оширилади. Бу жараёнда йиғиш, айириш, логарифм, антилогарифм, филтрлаш, аниқлаш, кўпайтириш, бўлиш, таққослаш ва бошқа амаллар бажарилади. Қаршилик конверторлари қайта алоқа кучайтиргичларига асосланган бўлиб, улар қаршиликнинг катталигини, турини, табиатини ўзгартириши мумкин. Қаршилик конверторлари баъзи сигналларни қайта ишлаш қурилмаларида қўлланади. Бунда махсус тоифа барча турдаги генераторлар ва тегишли қурилмалардан иборат бўлади.

Аналогдан дискритга ўтиш

• Аналог мастеринг

Аналог қурилмаларнинг турлари

• аналог компютер
• Аналог стик
• Аналог филтр
• Аналог видеокамера
• Тасмали фотоапарат