Андерс Фог Расмуссен (1953-йил 26-январ, Гиннеруп, Дания) – даниялик сиёсатчи, 2009-2014-йилларда НАТО Бош котиби, Украина Президенти маслаҳатчиси (2016-2019). 2001-йилдан 2009-йилгача Дания Бош вазири[1][2].

Андерс Фогҳ Расмуссен
Шимолий Атлантика шартномаси ташкилоти бош котиби
Мансаб даври
2009-йил 1-августдан – 2014-йил 1-октябргача
Ўтмишдоши Жаап де Ҳооп Счеффер
Вориси Женс Столтенберг
Дания Бош вазири
Мансаб даври
2001-йил 27-ноябрдан – 2009-йил 5-апрелгача
Монарх Маргретҳе ИИ
Ўтмишдоши Поул Нйруп Расмуссен
Вориси Ларс Лøкке Расмуссен
Венстре лидери
Мансаб даври
1998-йил 18-мартдан – 2009-йил 17-майгача
Ўтмишдоши Уффе Эллеманн-Женсен
Вориси Ларс Лøкке Расмуссен
Иқтисодиёт вазири
Мансаб даври
1990-йил 18-декабрдан – 1992-йил 19-ноябргача
Ҳукумат бошлиғи Поул Счлüтер
Ўтмишдоши Ниэлс Ҳелвег Петерсен
Вориси Тҳор Педерсен
Солиқ вазири
Мансаб даври
1987-йил 10-сентабрдан – 1992-йил 19-ноябргача
Ҳукумат бошлиғи Поул Счлüтер
Ўтмишдоши Иси Фоигҳел
Вориси Петер Брихтофте
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Андерс Фогҳ Расмуссен

1953-йил 26-январ (1953-01-26) (73 ёш)
Гиннеруп, Денмарк
Сиёсий партияси Венстре
Мукофотлари Danebrog ordeni kavaleri 1-klass Danebrog ordeni

Ҳаёти

Андерс Фог Расмуссен 1953-йил 26-январда Гиннеруп шаҳрида фермер Кнуд Расмуссен ва Марта Расмуссен оиласида туғилган. Онасининг фамилияси Андерс учун иккинчи исмга айланди.

1969-1972-йилларда Виборг собори мактабини тиллар ва ижтимоий фанлар соҳаси бўйича тамомлаган. Орҳус университетида иқтисод факултетида таҳсил олган, 1978-йилда тамомлаган. У солиққа тортиш ва давлат тузилишига оид бир қанча китоблар ёзган. У ва унинг рафиқаси Анне-Метте (1958-йилда туғилган) 1978-йилда турмуш қуришган ва учта фарзанди бор: Ҳенрик Фог Расмуссен (1979-йилда туғилган), Мария (1981-йилда туғилган) ва Кристина (1984-йилда туғилган), олти набираси бор.

У ўзининг сиёсий фаолиятини 17 ёшида, Виборг шаҳридаги Ёш либераллар жамияти асосчиси сифатида бошлаган. Орадан атиги 3 йил ўтиб, 1973-йилда Дания Либерал партияси Марказий Кенгашига (Венстре) қўшилди. 1974-йилда Фолкетинг номзодини қўйди ва 1978-йилда биринчи марта Виборг муниципалитетидан депутат этиб сайланди. Ўша йили Орхус университетида иқтисод бўйича олий маълумот олди. Дания кичик ва ўрта тадбиркорлар федерациясига ишга кетди ва 1984-йилгача маслаҳатчи бўлиб ишлади.

1984-йилдан Либералларнинг парламент фраксияси раҳбариятининг аъзоси, 1985-йилдан Либерал партия миллий ташкилоти раисининг ўринбосари, 1987-1992-йилларда Дания солиқ вазири, 1990-1992-йилларда – иқтисодиёт вазири. 1993-йилда „Фра Соcиалстат тил Минималстат“ (таржимаси – „Ижтимоий давлатдан минимал давлатга“) номли китобини нашр этди. 1996-йилда вакиллар кенгаши аъзоси, икки йилдан сўнг эса Дания Миллий банки директорлар кенгаши аъзоси бўлди.

1998-йилдан Дания Либерал партиясининг раиси, 2001-йил 20-ноябрда парламент сайловларида ғалаба қозонган.

2001-йил 27-ноябрда Андерс Фог Расмуссен Дания Бош вазири лавозимини эгаллади.

Расмуссен паст солиқлар, хусусийлаштириш ва ҳукумат ҳажмини чеклаш тарафдори бўлиб, ўзининг бош вазирлиги даврида тегишли ички сиёсатни олиб борди. Иммиграцияга қарши қонунчиликни кучайтириш ташаббуси билан чиқди ва бир жинсли никоҳни қонунийлаштириш тарафдори эди. 2005-йилда Дания Муҳаммад пайғамбарнинг газета карикатуралари туфайли катта ички можарога дуч келди. Карикатуралардан хафа бўлган мусулмонлардан Дания маҳсулотларини глобал бойкот қилиш чақириқлари эшитилди. 2007-йил 1-январда глобал муниципал ислоҳот кучга кирди. Ўша йили Расмуссен Даниянинг Евро ҳудудига кириши ва ягона Европа валютаси – еврони жорий этиш бўйича референдум ўтказиш ниятида эканлигини эълон қилди. Натижада, Дания бу зонага кирмади ва ўз миллий валютасини крон кўринишида сақлаб қолди. 2005 ва 2007-йилларда Дания либерал партияси парламент сайловларида ғалаба қозонди, бунинг натижасида Расмуссен 2009-йилгача Дания Бош вазири бўлиб қолди.

2009-йил март ойида Буюк Британия, Франсия ва Германия раҳбарлари Андерс Фог Расмуссенни НАТО Бош котиби лавозимига сайлашга қарор қилишди. 2009-йил апрел ойида НАТО саммитида Қўшма Штатлар Расмуссен номзодини қўллаб-қувватлашини билдирди. Туркия дастлаб Расмуссен номзодига эътироз билдирган ва ҳатто вето ҳуқуқидан фойдаланиш имкониятидан огоҳлантирган, бироқ кейинроқ ўз позициясини қайта кўриб чиққан ва Расмуссеннинг танловига рози бўлган. Италия ва Испания ҳам унинг номзодини қўллаб-қувватлади[3]. 2009-йил 4-апрелда Расмуссен НАТО Бош котиби этиб тасдиқланди, эртаси куни Дания ҳукумати раҳбари лавозимидан истеъфога чиқди. Расмуссеннинг Дания Бош вазири лавозимини эгаллаган вориси Ларс Лøкке Расмуссен эди.

2009-йил 1-августда расман НАТО Бош котиби лавозимини эгаллаган.

Расмуссеннинг НАТО Бош котиби сифатида ишлаган даврида Ливиядаги ва Грузиядаги урушдан кейин узилиб қолган алянс ва Россия ўртасидаги ҳамкорлик вақтинча қайта тикланди, НАТОнинг аралашувини Расмуссеннинг ўзи қўллаб-қувватлади.

2014-йил 1-октабрда Расмуссен НАТО Бош котиби лавозимини тарк этди. Унинг ўрнини Норвегиянинг собиқ бош вазири Енс Столтенберг эгаллади.

2015-йилнинг ёзидан – Голдман Сачс маслаҳатчиси[4].

2016-йил 27-майдан 2019-йил 17-майгача – Украина Президенти Пётр Порошенконинг мустақил маслаҳатчиси.

Мукофотлари

Манбалар

  1. ↑ ҳттпс://расмуссенглобал.cом/тҳе-фирм
  2. ↑ архив нусхаси, 2019-12-21да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2018-06-23
  3. ↑ Тüркеи мачт Wег фüр Расмуссен алс Нато-Чеф фреи(олм.) Wайбаcк Мачинедаги асл нусхадан архивланган архив нусхаси. (2-сентябр 2017-йил)
  4. ↑ „Бывший генсек НАТО стал советником Голдман Сачс / Новости / Финанcе.УА“. 2015-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 6-август.
  5. ↑ „Дėл Лиэтувос Республикос ир уžсиэнио валстйбиų пилиэčиų апдованожимо Лиэтувос валстйбėс ординаис ир медалиаис Васарио 16-осиос – Лиэтувос валстйбėс аткūримо диэнос прога“. 2022-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-сентябр.
  6. ↑ Декрет Президента Литовской Республики от 21 апреля 2004 года № 20
  7. ↑ Теэнетемäркиде кавалерид(эст.)
  8. ↑ Ар Трижу Зваигžņу ордени апбалвото персону реģистрс апбалвоšанас сеcīбā, сāкот но 2004. гада 1.октобра Wебархив андозасида хато: |урл= қийматини текширинг. Бўш.(лот.)
  9. ↑ Указ Президента України № 638/2014 від 7 серпня 2014 року „Про нагородження орденом Свободи“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-02-03 санасида архивланган) (Украинча)
  10. ↑ Президент України нагородив Генералного секретаря НАТО орденом Свободи // Офісійне інтернет-представництво Президента України, 07.08.2014 (Wайбаcк Мачине сайтида 2015-02-03 санасида архивланган) (Украинча)