Андрас Перçэл (10-май 1959-йил) — Венгрия кимёси, биокимё, университет профессори, Венгрия фанлар академияси сайланган аъзоси. Унинг асосий тадқиқот соҳаси таркибий кимё ва биология бўлиб, у таркибий молекулаларнинг синтезаси ва пептидлар ва протеинларнинг НМР спектроскопияси ўз ичига олади. 2011-йилда Боляи мукофоти (энглизча Боляи Жáнос Алкотóи дíж) сазовор бўлди.

Ҳаёт

Будапеşтнинг Пиариста Гимнáзиумдан битирган у 1980-йилдан бошлаб Эöтвöс Лорáнд университети (ЭЛТЕ) да кимё ўрганди, у ерда 1985-йилда кимё бўлиб битирган. Докторант сифатида ЭЛТЕ ўқитувчиларни ўқитиш коллежида илмий тадқиқотларидан ташқари органик кимё соҳасида амалий дарслар ўтказди. Практика синфларини ўтказганида 1987-йилда Перçэл ЭЛТЕ органик кимё факултетининг илмий аъзоси бўлди. 1999-йилда ҳабилитациядан кейин 2001-йилда профессор этиб тайинланди. 2007-йилда органик кимё кафедрасининг бошлиғи бўлди[1]. Университетда ўз фаолиятини қўшганидан ташқари, у Венгрия фанлар академияси ва ЭЛТЕнинг протеин модели гуруҳининг раҳбари. 1998-йилдан 2001-йилгача ўз тадқиқот ишларини Сзéченйи профессори сифатида бажарган ва Фулбригҳт дастурига (2006) иштирок этган.

1992-йилда докторлик даражасини ўз ичига олган, 1998-йилда академик докторлик даражаси (Д.Сc) ни олган. 2010-йилда у Венгрия фанлар академияси „корреспондент“ аъзоси, Европа академияси аъзоси этиб сайланди[2]. Ўзининг академик унвонидан ташқари, у Венгрия кимё жамияти Биомолекуляр кимё гуруҳи асосчиси, Венгрия биокимё жамияти аъзоси ва кўпгина асослар кураторидир (Мáртон Кажтáр жамғармаси, Венгрия пептид ва оқсил тадқиқотлари жамғармони, Лажос Кисфалудй жамғарми, Ростоcзй жамғармасига). У Европа пептид симпозиуми (ЭПС) аъзоси ва Жоурнал оф Молеcулар Струcтуре журналининг муҳаррирлар кенгаши аъзоси.

Андрáс Перcзелин асосий тадқиқот соҳаси органик ва биоорганик кимё, биомолекуллар, пептидлар ва протеиннинг тузилишини CД-, НМР спектроскопияси ва молекуляр моделлаш орқали аниқлаштиришдир.

Унинг асосий тадқиқотлари қатъий ҳолат синтези ва биотехнологик усуллар орқали пептидлар, қатъий моддалар ва протеиннинг синтези киради. У спектроскопияни қўллаш орқали энг муҳим натижаларга эришди: у CД, НМР спектроскопияси ва молекулавий моделлаш билан биоактив пептидларни ўрганди.

У тахминан 200 та илмий нашрнинг муаллиф ёки қўшма муаллифи бўлиб, 3000 дан ортиқ мустақил маълумотларга эга. У бир китоб (мажар тилида) ва бир нечта дарс китоб бобларининг муаллифи.

Мукофотлар

  • Про Сcиэнтиа (1993, 1995)
  • Земплéн Гéза мукофоти (1996)
  • ЭЛТЕ, Фаcултй Сcиэнтифиcес мукофоти (1997)
  • 2004 йилги Маcаристадаги йил олимлари Санофи-Сйнтҳелабо
  • Боляи мукофоти (2011)

Маълумотномалар

  1. ↑ „Мембер Профиле оф Андрáс Перcзел“. сзервес.чем.элте.ҳу. Қаралди: 2021-йил 13-декабр.
  2. ↑ „Аcадемй оф Эуропе: Перcзел Андрáс Кристóф“. www.аэ-инфо.орг. Қаралди: 2021-йил 13-декабр.

Манбалар

  • Перçэл Андрас. МТИ Ки киcсода (Ким ким?) 2009 Муарририят: Ҳерманн Пéтер. Будапеşт: Магяр Тáвирати Ирода Зрт.. 2008. 866 саҳифа 

Ташқи боғлар