Andrey Tupolev
Туполев Андрей Николаевич (1888.29.10, Калининград вилояти – 1972.23.12, Москва) – рус авиаконструктори, академик (1953), генерал-полковник муҳандис (1968), 3 марта Меҳнат Қаҳрамони (1945, 1957, 1972), Москва олий техника билим юртини тугатган (1918). Н. Е. Жуковский билан бирга Аэродинамика институтини ташкил қилган (1918), шу институт таркибида самолётлар, торпеда катерлари ва аэрочаналар яратиш билан шуғулланувчи тажриба конструкторлик бюросини тузган (1922) ва уни бошқарган. Туполев раҳбарлигида 100 дан ортиқ типдаги ҳарбий ва фуқаролар самолётлари, шу жумладан, АНТ-25, ТУ-104 самолётлари (биринчи реактив фуқаро самолёти), Ту-114, Ту-144 (товушдан тезучар фуқаролик самолёти) яратилган. Туполев самолёцозликка дуралюминийни татбиқ қилиш ишларига раҳбарлик қилган (1922—24). Туполев самолётларида 78 жаҳон рекорди ўрнатилган, 28 ноёб учиб ўтишлар (шу жумладан, АНТ-4 самолётида „Челюскин“ пароходи экипажини қутқариш, АНТ-25 самолётида В. П. Чкалов ва М. М. Громовнинг Шимолий қутб орқали АҚСҲ га қўнмай учиши) бажарилган[1].
| Андрей Николаевич Туполев | |
|---|---|
|
Авиация техник хизмати генерал-маёри А. Н. Туполев, 1944-йил | |
|
Мансаб даври 1956-йил декабр – 1972-йил 23-декабр | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
10-ноябр 1888-йил Пустомазово қишлоғи, Корчевск уезди, Твер губернияси, Россия империяси |
| Вафоти |
23-декабр 1972-йил (84 ёшда) Москва, СССР |
| Сиёсий партияси | партиясиз |
| Турмуш ўртоғи | Туполева Юлия Николаевна (1894—1962) |
| Болалари | қизи Юлия (1920—2011) ва ўғли Алексей (1925—2001) |
| Онаси | Туполева Анна Василевна (1894—1928) |
| Отаси | Туполев Николай Иванович (1842—1911) |
| Таълим |
Твер губерния гимназияси (1908) Москва олий техника ўқув юрти (1918) |
| Касби | авиаконструктор |
| Илмий унвони | техника фанлари доктори |
| Мукофотлари |
|
| Дафн этилган жойи | Новодевиче қабристони |
| Имзоси |
|
| Мансублиги |
|
| Қўшин тури | Генерал-полковник |
| Унвони | СССР Фанлар академияси академиги |

Манбалар
- ↑ „Туполев Андрей Николаевич“, Файл:Натионал Энcйcлопедиа оф Узбекистан лого.пнг Ўзбекистон миллий энсиклопедияси: 8-жилд (Солнома — Тўйтепа). Тошкент: „Ўзбекистон миллий энсиклопедияси“ Давлат илмий нашриёти, 2004 — 704-бет.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
- 10-noyabrda tugʻilganlar
- 1888-yilda tugʻilganlar
- Rossiya imperiyasida tugʻilganlar
- 1972-yilda vafot etganlar
- 23-dekabrda vafot etganlar
- Moskvada vafot etganlar
- Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Lenin ordeni sohiblari
- Oktabr Inqilobi ordeni sohiblari
- Suvorov ordeni sohiblari
- 1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Qizil Yulduz ordeni sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Lenin mukofoti laureatlari
- SSSR Davlat mukofoti laureatlari
- Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
- Texnika fanlari doktorlari
- General-polkovniklar (SSSR)
- Uch karra Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Sovet Ittifoqida oqlanganlar
