Andrzej Wajda
Андрзеж Wитолд Wажда (пл; 1926-йил 6-март – 2016-йил 9-октябр) – полшалик кино ва театр режиссёри. У Оскар мукофоти[1], Олтин палма япроғи[2], шунингдек, Фахрий Олтин шер[3] ва Фахрий Олтин айиқ мукофотлари совриндори бо'либ, „Полша кино мактаби“нинг ко'зга ко'ринган вакилларидан бири ҳисобланган. У айниқса уруш мавзусидаги учта филм – Авлод (филм, 1955) (1955), Канал (филм) (1957) ва Кул ва олмос (1958) трилогияси билан жаҳонга машҳур бо'лган[4].
| Андрзеж Wажда | |
|---|---|
| Андрзеж Wитолд Wажда | |
|
Вайда 1963-йилда | |
| Таваллуди |
1926-йил 6-март Сувалки, Иккинчи Полша Республикаси |
| Вафоти |
9-октябр 2016-йил (90 ёшда) Варшава, Полша |
| Фуқаролиги | Полша |
| Таълими | Лодз кино мактаби |
| Касби |
|
| Фаолият йиллари | 1951–2016 |
| Турмуш ўртоғи |
|
| Болалари | Каролина Вайда |
| Отаси | Жакуб Wажда |
| Онаси | Аниэла Биаłоwąс |
| Мукофотлари |
|
| Имзоси | |
|
| |
Жаҳоннинг энг нуфузли кинорежиссёрларидан бири сифатида э'тироф этилган[5] Вайда о'з асарларида о'з Ватанининг сиёсий ва ижтимоий эволюциясини ёритиб берган,[6] Полша миллий о'зига хослиги афсоналарини таҳлил қилган ҳамда энг ог'ир шароитларда ҳам инсоний қадр-қимматни сақлаб қолиш ё'лидаги кураш каби умуминсоний г'ояларни очиб берган.
Унинг то'ртта филми Чет тилидаги энг яхши филм номинациясида Оскар мукофотига номзод этиб ко'рсатилган: Вадасанд (филм) (1975)[7], Вилколик қизлар (1979)[8], Cзłоwиэк з żэлаза (филм) (1981) ва Катин (филм) (2007)[9].
Ёшлик йиллари
Вайда Сувалки шаҳрида туг'илган[10], унинг онаси Аниэла (қизлик фамилияси Бяловас) мактаб о'қитувчиси, отаси Жакуб Важда эса ҳарбий хизматчи бо'лган[11]. 1942-йилда у Полша қаршилик ко'рсатиш ҳаракатига қо'шилиб, Армия Краёва сафида хизмат қилган. Урушдан кейин Краковдаги Тасвирий сан'ат академиясида рассомлик ё'налишида таҳсил олган, шундан со'нг Лодз кино мактабига о'қишга кирган[12]. Бу мактабда Роман Полански каби ко'плаб машҳур полшалик режиссёрлар ҳам та'лим олишган.
Дастлабки фаолияти
Режиссёр Александер Фордга ассистентлик қилганидан со'нг, Вайдага о'з филм суратга олиш имконияти берилди. Авлод (филм, 1955) (1955) унинг илк йирик бадиий филми бо'лди. Шу билан бир вақтда Вайда театрда ҳам режиссёрлик фаолиятини бошлади, жумладан, Майкл Газзонинг Ёмг'ирли халта (1959), Ҳамлет (1960) ва Уилям Гибсоннинг Арғимчоқ учун икки киши (1963) асарларини саҳналаштирди. Вайда Авлод филмининг урушга қарши мавзусини давом эттириб, яна иккита салмоқли асарни яратди: Канал (филм) (1957) (Канн кинофестивалининг Махсус ҳакамлар ҳай'ати мукофотини Ингмар Берганнинг Еттинчи муҳр филми билан бо'лишиб олган) ва Збигниэw Cйбулски бош ролни ижро этган Кул ва олмос (1958) филми[13].
У ко'пинча аллегория ва символизм элементларига бой асарлар яратишга интилган.[14] Лотна (1959) филми сурреалистик саҳналарга то'ла бо'лса, у франсуз янги то'лқини услубидаги Гуноҳсиз сўфийлар (1960) филмини ҳам суратга олди. 1960-йилларнинг о'рталарида Стефан Зеромский романи асосида Кул (филм, 1965) (1965) филмини яратди ҳамда чет элларда бир нечта лойиҳаларни амалга оширди.
1967-йилда машҳур актёр Збигниэw Cйбулски фожиали тарзда вафот этди[15]. Вайда бу ё'қотишга о'зининг Ҳаммаси сотилади (1968) филми орқали муносабат билдирди.
Сан’атдаги э’тироф

1970-йиллар Андрзеж Wажда ижодининг энг маҳсулотли даври бўлиб, у ўн дан ортиқ филмларни суратга олди: Ландсcапе Афтер тҳе Баттле (1970), Пилате анд Отҳерс (1971), То'й (1972) — Станисłаw Wйспиаńскининг машҳур поляк шеърий драмасининг киноверсияси, Ва'да қилинган ер (1975), Ман оф Марбле (1977) — воқеалари икки даврда кечувчи филм, биринчи қисм Полшадаги сталинизм даври эпизодларини кўрсатади, Сояли чизиқ (1976), Роугҳ Треатмент (бошқа номи Wитҳоут Анестҳесиа) (1978), Тҳе Орчестра Cондуcтор (1980), бош ролни Жоҳн Гиэлгуд ижро этган; шунингдек, Жаросłаw Иwасзкиэwиcз романлари асосидаги иккита психологик ва экзистенсиал филм — Тҳе Бирч Wоод (1970) ва Тҳе Маидс оф Wилко[16] (1979). Тҳе Бирч Wоод филми 7-чи Москва халқаро кинофестивалида қатнашган ва Вайда режиссёрлик учун Олтин мукофотни қўлга киритган.[17]
Вайда театрда ҳам фаолиятини давом эттирди, жумладан, Плай Стриндберг, Достоевскийнинг Иблислар ва Настася Филипповна — Вайда талқинидаги Идиот, Висланскийнинг Ноябр кечаси, Славомир Мрожекнинг Тҳе Иммигранц, Дантон иши ёки Ақл тушлари каби асарларни саҳналаштирди.[18]

Вайданинг кейинчалик Полшанинг ривожланиб бораётган "Солидарлик" ҳаракатига қўшилиши Ман оф Ирон (1981) филмида намоён бўлди. Бу Мармар одам филмининг тематик давоми бўлиб, унда "Солидарлик" етакчиси Леч Wаłęса ўз ролида гавдаланган. Филм сюжети стахановчи бўлган, кейинчалик диссидентга айланган Социалистик меҳнат қаҳрамони Анна Wалентйноwиcз ҳаётига асосланган бўлиб, Валентиновичнинг кемасозлик заводидан ҳайдалиши ва Богдан Борусеwиcзнинг Алина Пиэнкоwска билан яширин тўйи каби реал воқеаларга ишора қилади.[19] Режиссёрнинг бу ҳаракатдаги иштироки Полша ҳукуматини Вайданинг кино компаниясини ёпишга мажбур қилди. Филм учун Вайда Канн кинофестивалининг асосий мукофоти — "Олтин палма япрог'и"ни қўлга киритди.
1983 йилда у Франсуз республикаси тақвимининг 1794-йилига (Иккинчи йил) бағишланган, Инқилобдан кейинги террор даврини ёритувчи ва бош ролни Гéрард Депардиэу ижро этган Дантон филмини суратга олди. Полшадаги ҳарбий ҳолат фонида яратилган ушбу картинада Вайда инқилоб қанчалик осонликча террорга айланиши ва "ўз фарзандларини еб бошлаши" мумкинлигини кўрсатиб берди.[20] Ушбу филм учун Вайда Луи Деллюк мукофоти ҳамда "Сезар" мукофоти (Энг яхши режиссёр) билан тақдирланди. 1980-йилларда у шунингдек, Ҳанна Счйгулла бош ролни ижро этган А Лове ин Германй (1983), Тадеуш Конвицкий романининг экранизацияси бўлган Муҳаббат саргузаштлари хроникаси (1986) ҳамда Достоевский романи асосидаги Иблислар (1988) филмларини суратга олди. Театрда эса Достоевскийнинг Cриме анд Пунишмент (1984) асари талқини, шунингдек, Антигона, Ҳамлетнинг кетма-кет версиялари ва ХХ аср бошларидаги яҳудийларнинг Тҳе Дйббук асари каби ўзига хос спектаклларни саҳналаштирди. 1989-йилда у 16-чи Москва халқаро кинофестивали ҳакамлар ҳай’атига раислик қилди.[21]
1990-йилдан кейинги ижодий фаолияти

1990-йилда Андрей Вайда Федериcо Феллини ва Ингмар Бергмандан кейин ушбу мукофотга сазовор бўлган учинчи режиссёр сифатида Европа кино академиясининг ҳаётий ютуқлари мукофоти билан тақдирланди. 1990-йилларнинг бошларида у сенатор этиб сайланди ва Варшавадаги "Театр Поwсзечнй"нинг бадиий раҳбар этиб тайинланди. У Иккинчи жаҳон уруши даврига бағишланган филмларни суратга олишда давом этди, улар орасида етим болаларга ғамхўрлик қилган поляк-яҳудий шифокори ҳақидаги Корчак[22] (1990), Тождор бургут узуги (1993) ва яҳудий-поляк муносабатларига бағишланган Муқаддас ҳафта (1995) филмлари мавжуд. 1994-йилда Вайда япон актёри Тамасобуро Бандони княз Мишкин ва Настася ролларида ўйнатиб, Ф. М. Достоевскийнинг Идиот романи асосида Настасжа филмини суратга олди. Филм оператори кейинчалик Вайданинг энг яқин ҳамкорларидан бирига айланган Паwеł Эделман эди. 1996 йилда режиссёр Ҳеч ким қиз[23] филми билан бошқа йўналишга ўтди. Бу ўсмирлик давридаги драма бўлиб, учта ўрта мактаб қизлари ўртасидаги муносабатларнинг қоронғу ва ма'навий жиҳатларини очиб берди. 1999 йилда Вайда поляк романтик шоири Адам Миcкиэwиcзнинг достонига асосланган Пан Тадеуш эпик филмини чиқарди.[24]
Бир йил ўтиб, 2000-йилги Оскор тақдирлаш маросимида Вайбага жаҳон киносига қўшган ҳиссаси учун Фахрий Оскор мукофоти топширилди;[25] у кейинчалик бу мукофотни Краковдаги Ягеллон университетига совға қилди.[26] 2002-йилда Вайда Роман Полански бош роллардан бирини ижро этган Қасос комедия спектаклининг киноверсиясини суратга олди. 2006-йил феврал ойида Вайда Берлин халқаро кинофестивалида ҳаётий ютуқлари учун Фахрий Олтин айиқ мукофоти билан тақдирланди.[27] 2007-йилда Вайданинг отаси ҳам қурбон бўлган Катин қирг'ини ҳақида ҳикоя қилувчи Катин филми намойиш этилди; филмда режиссёр яқинларини (оналари, рафиқалари ва болаларини) кутаётганларнинг оғир тақдирини ҳам кўрсатиб берди. Филм 2008-йилда “Энг яхши чет тилидаги филм” номинациясида Оскор мукофотига номзод бўлган.[28]

Ушбу картинадан сўнг Вайда Крйстйна Жанда бош ролни ижро этган Ширин қамиш (2009) филмини суратга олди. Филм қисман Жаросłаw Иwасзкиэwиcзнинг қисқа ҳикоясига асосланган. Филм худди шу йили саратон касаллигидан вафот этган Жанданинг турмуш ўртоғи, оператор ва Вайданинг узоқ йиллик дўсти ҳамда ҳамкори Эдwард Кłосиńски хотирасига бағишланган. Ушбу филм учун Вайда 2009-йилги Берлин халқаро кинофестивалида Алфред Бауэр Призе билан тақдирланди. Шунингдек, у 2009-йилги Европа кино мукофотлари доирасида ФИПРЕСCИ мукофотини олди. Ссенарийси Жанусз Гłоwаcки томонидан ёзилган ва бош ролни Роберт Wиęcкиэwиcз ижро этган Леч Валенса ҳақидаги биографик Wалеса. Ман оф Ҳопе (Wаłęса. Cзłоwиэк з надзиэи) филмининг жаҳон премераси 2013-йилги Венеция кинофестивалида бўлиб ўтди. Унинг сўнгги филми поляк авангард рассоми Włадйсłаw Стрземиńски ҳаётига бағишланган, бош ролни Богусłаw Линда ижро этган 2016-йилги Тасвирдан кейин (Поwидоки) филми бўлди.
Вайда 1994-йилда Краков шаҳрида Япон сан'ати ва технологияси марказини (Манггҳа) та'сис этди. 2002-йилда у поляк киноижодкори Wожcиэч Марcзеwски билан биргаликда ўзининг кино мактабига асос солди ва унга раҳбарлик қилди. Вайда мактаби талабалари таниқли европалик кинорежиссёрлар бошчилигидаги турли кино курсларида қатнашадилар.[29]
Шахсий ҳаёти
Вайда тўрт марта уйланган. Учинчи хотини актриса Беата Тйсзкиэwиcз бўлиб, уларнинг Каролина исмли қизи бор (1967-йилда туғилган). Тўртинчи рафиқаси эса театр рассоми ва актриса Крйстйна Зачwатоwиcз эди.[30]
2009-йил сентабр ойида Вайда Роман Полански 13 ёшли қизни гиёҳванд моддалар билан та'минлаган ва зўрлаганликдаги 1977-йилги айблови юзасидан Швейсарияда ҳибсга олинганидан кейин уни озод қилишни талаб қилган.[31]
Вайда 2016-йил 9-октабрда Варшава шаҳрида 90 ёшида ўпка етишмовчилигидан вафот этди.[32][4] У Краковдаги Салватор қабристонига дафн этилган.[33]
Мукофотлар ва унвонлар


- 2012: Венгрия Республикаси хизматлари учун ордени;[34]
- 2011: Оқ бургут ордени (Полшанинг энг олий мукофоти), "Уч юлдуз" ордени қўмондони (Латвия);[35]
- 2010: Россия Федерациясининг Дўстлик ордени,[36][37] Хорватиянинг Даниcа Ҳрвацка ордени;[38]
- 2008: Княз Ярослав Донишманд ордени (Украина), Терра Мариана хочи ордени (Эстония);[39]
- 2007: Катин филми учун Оскор мукофотига номзод;
- 2006: Литва олдидаги хизматлари учун ордени;[40]
- 2006: 56-Берлин халқаро кинофестивалида ҳаётий ютуқлари учун Фахрий Олтин айиқ;[27]
- 2005: "Глориа Артис" маданиятдаги хизматлари учун олтин медали;[41]
- 2001: Франсия Республикасининг Фахрий легион ордени қўмондони хочи,[42] Германия Федератив Республикасининг Буюк хизматлари учун ордени, Москва давлат хореография академиясининг фахрий доктори;
- 2000: Кино сан'ати ва фанлари академиясининг Фахрий Оскор мукофоти;[43]
- 2000: Варшава Тасвирий сан'ат академиясининг фахрий доктори, Италия Республикасининг хизматлари учун ордени;[44]
- 1999: Полша тикланиш орденининг Катта хочи, Берлиндаги Озодлик кинофестивалида кинорежиссёрлик ва "озодликка мислсиз садоқати" учун Озодлик мукофоти, Брюсселдаги Миллий кинофестивалда умрбоқий ютуқлар учун "Кристал ирис" мукофоти;
- 1997: Япония сан'атни тарг'иб қилиш жамиятининг Праэмиум Империале мукофоти, 46-Берлин кинофестивалида (1996) ҳаётий ютуқлари ва хусусан Муқаддас ҳафта филми учун Кумуш айиқ мукофоти; Португалиядаги 13-Фестроиа халқаро кинофестивалида Ҳеч ким қиз филми учун Энг яхши режиссёр мукофоти;
- 1997: 47-Берлин халқаро кинофестивалида Ҳеч ким қиз филми учун фахрий ёрлиқ;[45]
- 1996: 46-Берлин халқаро кинофестивалида Wиэлки тйдзиэń филми учун ажойиб бадиий ҳиссаси учун Кумуш айиқ;[46]
- 1995: Чиқувчи қуёш ордени (Япония), Брюссел эркин университетининг фахрий доктори (Белгия), Полша театрини чет элда тарг'иб қилгани учун ИТИ марказининг Виткаци мукофоти — Танқидчилар уюшмаси мукофоти ва Лион университетининг фахрий доктори (Франсия);
- 1994: Сан'ат ва адабиёт ордени (Франсия);
- 1990: Канн халқаро кинофестивалида ҳаётий ютуқлари учун Европа "Феликс" мукофоти;
- 1989: Ягеллон университетининг фахрий доктори;
- 1988: Лес Поссéдéс филми учун 38-Берлин кинофестивалида Олтин айиқ мукофотига номзод;[47]
- 1987: Фан, технология ва ғоялар ривожига қўшган ҳиссаси учун Япониянинг Инамори жамғармасининг Киото мукофоти;[48]
- 1986: Театр соҳасидаги фаолияти ва ютуқлари учун Луиджи Пиранделло мукофоти;
- 1985: Шарқий ва Жанубий Европа халқлари билан маданий алоқаларни мустаҳкамлашга қўшган ҳиссаси учун Гердер мукофоти;
- 1983: Дантон филми учун Франсия кино сан'ати ва технологияси академиясининг "Сезар" мукофоти;
- 1982: Франсия Фахрий легионининг кавлери; Инсон ҳуқуқлари ва қадр-қиммати йўлидаги ишлари учун Онассис жамғармаси мукофоти;
- 1981: Ман оф Ирон филми учун Канн кинофестивалининг асосий мукофоти — "Олтин палма япрог'и";
- 1981: Ман оф Ирон филми учун Оскор мукофотига номзод;
- 1981: Вашингтон университетининг фахрий доктори;
- 1980: Сан-Себастян халқаро кинофестивалида Тҳе Орчестра Cондуcтор филми учун ФИПРЕСCИ ва Баск маданият жамияти мукофотлари;
- 1979: Тҳе Маидс оф Wилко филми учун 6-Гдйниа кинофестивалида "Олтин шерлар", Wитҳоут Анестҳесиа филми учун Канн кинофестивалининг экуменик ҳакамлар ҳай'атининг мукофоти, Ла-Рошел халқаро кинофестивалининг умрбоқий ютуқ мукофоти ва Полша-Болгария маданий ҳамкорлигини ривожлантиришга қўшган ҳиссаси учун Авлиё Кирил ва Мефодий ордени;
- 1979: Тҳе Маидс оф Wилко филми учун Оскор мукофотига номзод;
- 1978: Wитҳоут Анестҳесиа филми учун 5-Гдйниа кинофестивалида "Олтин шерлар", Ва'да қилинган ер филми учун 18-Карта хена кинофестивалида (Колумбия) ҳакамлар ҳай'ати ва энг яхши режиссёр мукофотлари;
- 1978: Канн кинофестивалида Ман оф Марбле филми учун ФИПРЕСCИ мукофоти;
- 1976: Брюссел халқаро кинофестивалида Ва'да қилинган ер учун журналистлар мукофоти, Валядолид кинофестивалида "Олтин бошҳоқ";
- 1975: 9-Москва халқаро кинофестивалида Ва'да қилинган ер учун Олтин мукофот;[49]
- 1975: Ва'да қилинган ер филми учун Оскор мукофотига номзод;
- 1973: Сан-Себастян халқаро кинофестивалида То'й филмини суратга олгани учун Кумуш қобиқ мукофоти;
- 1964: Полша тикланиш орденининг Офицер хочи;[50]
- 1959: Венеция кинофестивалида Кул ва олмос филми учун Ҳакамлар ҳай'ати ва ФИПРЕСCИ мукофоти, Полша тикланиш орденининг Рицар хочи;
- 1957: Канн халқаро кинофестивалида Канал филми учун Махсус Ҳакамлар ҳай'ати мукофоти.[5]

Андрзеж Wажданинг қабри
Манбалар
- ↑ Кауфман, Мичаэл Т.. „Андрзеж Wажда, Тоwеринг Аутеур оф Полиш Cинема, Диэс ат 90“ (2016-йил 10-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Аccлаимед Полиш филм диреcтор Андрзеж Wажда диэс агед 90“. Агенcе Франcе-Прессе (2016-йил 9-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Вениcе Филм Фестивал то Ҳонор Полиш Аутеур Андрзеж Wажда“. Тҳе Ҳоллйwоод Репортер (2013-йил 22-август). Қаралди: 2017-йил 19-феврал.
- ↑ 4,0 4,1 Натале, Ричард „Андрзеж Wажда, Cелебратед Полиш Диреcтор, Диэс ат 90“. вариэтй.cом (2016-йил 9-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ 5,0 5,1 „Андрзеж Wажда“. Қаралди: 2017-йил 9-июн.
- ↑ „Андрзеж Wажда“. Қаралди: 2017-йил 11-июн.
- ↑ „Тҳе 48тҳ Аcадемй Аwардс (1976) Номинеэс анд Wиннерс“. осcарс.орг. Қаралди: 2012-йил 18-март.
- ↑ „Тҳе 52нд Аcадемй Аwардс (1980) Номинеэс анд Wиннерс“. осcарс.орг. Қаралди: 2013-йил 8-июн.
- ↑ Эткинд, Алехандер; Финнин, Рорй; Блаcкер, Уиллеам; Федор, Жулиэ; Леwис, Симон. Ремемберинг Катйн. Жоҳн Wилей & Сонс, 24 Април 2013. ИСБН 9780745662961.
- ↑ Линcолн, Росс А. „Андрзеж Wажда Диэс: Осcар & Палме д'Ор-Wиннинг Диреcтор Wас 90“. Деадлине Ҳоллйwоод (2016-йил 10-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Андрзеж Wажда Биограпҳй (1926?-)“. Филмреференcе.cом. Қаралди: 2012-йил 14-август.
- ↑ „Андрзеж Wажда – Тwóрcа“. Cултуре.пл. Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Ҳолдсwортҳ, Ниcк „Андрзеж Wажда, Осcар-Wиннинг Полиш Диреcтор, Диэс ат 90“. Ассоcиатед Пресс (2016-йил 9-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Сторей, Тҳомас „Ман оф Ҳопе: Андрзеж Wажда'с Солидаритй Трилогй“. тҳеcултуретрип.cом (2013-йил 23-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Збигниэw Cйбулски, Сcреэн Идол Оф Полиш Ёутҳ, Киллед бй Траин“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1967-йил 9-январ), с. 35.
- ↑ Мартин, Теэна „Поланд маркс 90 биртҳдай оф леадинг филммакер Андрзеж Wажд“. спартанечо.орг (2016-йил 6-март). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „7тҳ Мосcоw Интернатионал Филм Фестивал (1971)“. МИФФ. 2014-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 22-декабр.
- ↑ Cанбй, Винcент. „WАЖДА'С 'ДАНТОН,' ИНСИДЕ ТҲЕ ФРЕНCҲ РЕВОЛУТИОН“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (1983-йил 28-сентябр). Қаралди: 2026-йил 27-март.
- ↑ Сзпорер, Мичаэл. Солидаритй: Тҳе Греат Wоркерс Стрике оф 1980 (эн). Ланҳам, МД: Блоомсбурй Публишинг ПЛC, 2012-07-06. ИСБН 978-0-7391-7487-6.
- ↑ Сзпорер, Миэcзйслаw [Мичаэл] (Wинтер 1983–1984). "Андрзеж Wажда'с Реигн оф Террор: Дантон'с Полиш Амбианcе". Филм Қуартерлй 37 (2): 27–34. дои:10.2307/3697387.
- ↑ „16тҳ Мосcоw Интернатионал Филм Фестивал (1989)“. МИФФ. 2013-йил 16-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 24-феврал.
- ↑ Wиллард, Дан „Корcзак (1990)“. филмсбйтҳееар.cом (2015-йил 23-ноябр). 2016-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Эллей, Дерек „Ревиэw: 'Мисс Нободй'“. вариэтй.cом (1997-йил 16-март). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Cентрал Эуропе Ревиэw – Филм: Wажда'с Пан Тадеусз“. cе-ревиэw.орг. 2000-йил 3-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Сторозйнски, Алех. „Поланд'с Мовиэ Cонсcиэнcе: Аcадемй Ҳонорс Андрзеж Wажда фор ҳис филмс оф фреэдом“. Тҳе Неw Ёрк Даилй Неwс (2000-йил 26-март), с. 6. 2025-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 27-март.
- ↑ Полиш филм-макер донатес осcар то университй. Тҳе Ванcоувер Сун (2000-йил 7-апрел), с. Д9.
- ↑ 27,0 27,1 „Призес & Ҳоноурс 2006“. Берлин Интернатионал Филм Фестивал. 2010-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Брадшаw, Петер. „Катйн“ (эн-ГБ). Тҳе Гуардиан (2009-йил 18-июн). Қаралди: 2026-йил 27-март.
- ↑ „Строна Wажда Счоол & Студио тймcзасоwо ниэдост пна“. wаждасчоол.пл. Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ Мокрзйcка-Покора, Моника „Крйстйна Зачwатоwиcз-Wажда – Тwóрcа“. Cултуре.пл (2005-йил 1-сентябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Оутcрй овер Полански'с детентион“. ББC Неwс (2009-йил 28-сентябр).
- ↑ „Полиш филм диреcтор Андрзеж Wажда диэс“. ББC Неwс (2016-йил 10-октябр). Қаралди: 2016-йил 10-октябр.
- ↑ „Андрзеж Wажда ниэ żйже. Wйбитнй реżйсер миаł 90 лат“. газета.пл (2016-йил 9-октябр). Қаралди: 2016-йил 9-октябр.
- ↑ „МАГЙАР КÖЗЛÖНЙ“. 2012-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 3-ноябр.
- ↑ „Латвижас ун Полижас президенц пāррунā экономиско садарбīбу, энерģēтикас жаутāжумус, садарбīбу“. 2016-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Указ Президента Российской Федерации от 10.08.2010 г. № 996“ (ру). Президент России. Қаралди: 2023-йил 8-апрел.
- ↑ „Медведев наградил Анджея Вайду орденом Дружбы — Новости Политики. Новости@Маил.ру“ (2012-йил 12-январ). 2012-йил 12-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 24-сентябр.
- ↑ „Андрзеж Wажда отрзймаł Ордер Чорwаcкиэж Жутрзенки“. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Теэнетемäркиде кавалерид“. 2014-йил 17-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „ЛИЭТУВОС РЕСПУБЛИCОС ПРЕЗИДЕНТЕ“. 2011-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Глориа Артис – Зłотй Медал Засłуżонй Културзе“ (2005-йил 11-сентябр). Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Легиа Ҳонороwа дла Андрзежа Wаждй“. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „ТҲЕ 72НД АCАДЕМЙ АWАРДС 2000“. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Wажда Сиг. Андрзеж“. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „Берлинале: 1997 Призе Wиннерс“. берлинале.де. 2013-йил 11-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 8-январ.
- ↑ „Берлинале: 1996 Призе Wиннерс“. берлинале.де. 2018-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 1-январ.
- ↑ „Берлинале: 1988 Программе“. берлинале.де. 2005-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 6-март.
- ↑ „Андрзеж Wажда Кёто Призе“. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
- ↑ „9тҳ Мосcоw Интернатионал Филм Фестивал (1975)“. МИФФ. 2013-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 4-январ.
- ↑ „Ноwинй Рзесзоwскиэ : орган КW Полскиэж Зжедноcзонеж Партии Роботниcзеж. 1964, нр 154-180 (липиэc)“. 2019-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-ноябр.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Андрзеж Wажда“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Андрзеж Wажда ат ИМДб
- Андрей Вайда - Интернетоwа База Филмоwа (полякча)
- Андрей Вайда - Интернетоwа База Филму Полскиэго (полякча)
- Андрей Вайда видео - Wеб оф Сториэс
- Вайда библиографияси (УC Беркелей орқали)