Angora mushugi
 | Бу мақолага бошқа бирорта саҳифадан
ишорат йўқ. (август 2024) |
Ангора мушуги ёки турк ангораси[1] ХХ аср ўрталарида Анқара ҳайвонот боғидан (Туркия) олинган бир гуруҳ турлар асосида Европа ва Америка селексионерлари томонидан яратилган уй мушукларининг зотидир. Бугунги кунга келиб, Ангора мушуги деярли барча халқаро фелинологик ташкилотлар, жумладан ФИФе, CФА, ТИCА, WCФ ва бошқалар томонидан тан олинган. Шу билан бирга, қадимги Византия шаҳри Ангорадан Европага олиб келинган ярим узун сочли мушуклар Европада ХВИ асрдан бери маълум. Бундан ташқари, Ангора мушуклари Европада ҳам, Россияда ҳам шунчалик машҳур эдики, барча оқ ёки очиқ рангли узун ва ярим узун сочли мушуклар ангора деб аталди. Ангора мушукларининг ўртача умр кўриш муддати 12-15 йил, яхши парвариш билан улар 20 йилгача яшаши мумкин.
| Турк ангораси | |
|---|---|
.JPG) | |
| Келиб чиқиши | Андоза:Флагификация |
| Бреэд стандардс | |
| ФИФе | стандард |
| WCФ | стандард |
| Уй мушуги (Мушук) | |
Ҳаволалар
Барча уй мушуклари сингари, турк ангоралари хонаки ёввойи Африка мушукининг (Фелис силвестрис лйбиcа) ёки бошқа ёввойи Яқин Шарқ мушукининг авлодлари ҳисобланади. Ҳозирги Туркия ҳудудида жойлашган Шарқий Анадолуда хонакилаштирилган. Кейинчалик Мисрга олиб борилган. Яқинда ўтказилган генетик тадқиқотлар натижасида аниқланганидек, Шарқий Анадолудаги уй мушуклари, жумладан Ван мушуки, шунингдек, турк Ангора зотининг вакиллари тўғридан-тўғри энг қадимги уй мушукларидан келиб чиққан. Турк Ангора мушукининг Ван мушукига юзаки ўхшашлигига қарамай, бу икки зот нафақат ташқи кўринишда, балки ген даражасида ҳам сезиларли фарқларга эга, шунга қарамай, Ўрта Ер денгизи генетик гуруҳининг бир қисмидир.
Узоқ сочли мушуклар Буюк Британия ва Франсияга ХВИ аср охирида Византия Анкираси (замонавий Анқара), Марказий Осиё, Форс ва Россиядан олиб келинган, гарчи улар Европада ХИВ асрда Салиб юришлари пайтида пайдо бўлгани ҳақида далиллар мавжуд. Турк Ангораси йўқ бўлиб кетиш арафасида бўлганида, форс мушукларининг турини яхшилаш учун ишлатилган. Турк Ангораси ХВИИ асрнинг бошларида Европада мустақил зот сифатида тан олинган.[2]
1917-йилда Туркия ҳукумати Анқара ҳайвонот боғи билан ҳамкорликда миллий бойликни — оқ кўзли турк Ангорасини ҳимоя қилиш ва сақлашга қаратилган наслчилик дастурини бошлади. Ушбу дастур бугунги кунгача давом этмоқда. Ҳайвонот боғида бир кўзи кўк, иккинчиси сариқ рангда бўлган оқ ангора мушуклари айниқса қадрланади[3].
Турк ангоралари 1973-йилда CФА[3] томонидан расман рўйхатга олинган. Бироқ 1978-йилгача фақат оқ рангли Ангоралар қайд этилган. Бугунги кунда турк Ангораси барча йирик мушук севувчилар уюшмалари томонидан тан олинган.
Ташқи кўриниш
Турк Ангора — ўрта узунликдаги, ўрта бўйли, мослашувчан мушук. Жағи кучли, тумшуғи ўрта узунликда, анча тор, силлиқ[4]. Доғли қора мушуклар жигарранг ранг ва қорин бўшлиғида кулранг пастки жун билан ажралиб туради. Жун доимий парваришни талаб қилади, кўп тўкилади[5].
Хулқ-атвор
Турк ангоралари ўйноқи, меҳрибон ва содиқ мушуклардир[5]. Бу зотнинг мушуклари ақлли ва жуда қизиқувчан, одатда жуда фаол ҳаёт тарзини олиб боради. Улар доимо диққат марказида болишга ҳаракат қиладилар, кўпинча одамларнинг суҳбатига ўзларининг „ҳиссаларини“ қўшадилар. Турк ангоралари одатда узоқ вақт ёлғиз қолишни ёқтирмайдилар, лекин улар одам билан соатлаб ўйнашлари мумкин. Улар осонгина эшикларни очиш ёки чироқларни ёқишни ўрганишлари мумкин. Улар жуда меҳрибон, битта эгасини афзал кўрадилар, унга нарсаларни олиб келишни яхши кўрадилар. Улар ўзига хос нутқ услубига эга .
Манбалар
- ↑ „Тҳе wҳите беаутй оф Анкара: Анкара Cат“. Ҳüрриет Даилй Неwс. 2016-йил 20-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 8-декабр.
- ↑ нгорская кошка // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..
- ↑ 3,0 3,1 „Чоосинг а Туркиш Ангора“. 2015-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 8-феврал.
- ↑ „Турецкая ангора: О ПОРОДЕ — Породы кошек — CАТС-“. 2007-йил 16-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 8-феврал.
- ↑ 5,0 5,1 Сараҳ Герритй Упдатед Фебруарй 22, 2021. „17 Лонг-Ҳаиред Cат Бреэдс то Сwоон Овер“ (эн). Даилй Паwс. 2022-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-ноябр.
Адабиётлар
- Стандарт АCФА(ингл.)
- Стандарт CФА(ингл.)
- Стандарт CCА(ингл.)
- Туреская Ангора (рус.)
- Туреская ангорская кошка (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-11-01 санасида архивланган) Архивная копия от 1 ноября 2012 на Wайбаcк Мачине (рус.)