Anita Rachvelishvili — 1948-yil 28-iyunda Gruziyaning Tbilisi shahrida tugʻilgan mashhur Metsso-soprano operachisi. U ayniqsa Verdi kuylay olishi bilan mashhur. Shuningdek u, fransiyalik kompozitor Jorjes Bizetning Carmen operasini kuylay olishi bilan ham mashhur[1]. Opera News jurnalida u haqida quyidagicha fikrlar qayd etilgan edi: „Rachvelishvili sahnada oʻziga xos dramatik taʼsirga ega. Uning yonib turgan koʻzlari va qora jingalak sochlari eʼtiborni tortadi. Biroq eng gʻayrioddiy jihati shundaki, uning tashqi joʻshqinligi va ichki mulohazakorligi bir-biri bilan uygʻunlashgan. Goʻyo u oʻz kuchini qandaydir sirli ichki manbadan olayotgandek taassurot qoldiradi.“ Faoliyatining dastlabki yillarida u „La Scala“ teatrida chiqish qilgan eng yosh xonanda sifatida tarixga kirgan[1]. 2018-yil oxirida „The New York Times“ gazetasi uning faoliyati haqida yozar ekan, aynan shu yilda u oʻz kasbining eng yuqori choʻqqisiga erishganini taʼkidlagan[2]. Amerikalik tanqidchi Alex Ross esa undagi qobiliyat haqida shunday degan: „Opera uyi unga istaganini qilishga ruxsat berishi kerak. Bunday darajadagi sanʼatkorlar opera sanʼatining mavjud boʻlishiga sabab boʻladigan insonlardir“.

Anita Rachvelishvili

Rachvelishvili 2019-yilda
Umumiy maʼlumot
Tavalludi 1984-yil 28-iyun (1984-06-28) (42 yosh)
Janrlar Klassik musiqa, Jaz, Crossover music
Kasbi Metsso-soprano

Hayoti

Anita Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasining Tbilisi shahrida voyaga yetgan[3]. Onasi baletchi va milliy raqs ansambli aʼzosi, otasi esa kompozitor va bas gitarist boʻlib, ikkalasi ham qoʻshiq aytishar edi. [[Sovet Ittifoqi] parchalanishi, jumladan, elektr. oziq-ovqat, suv yetishmovchiligi, mahalliy urushlar yosh Anitaga ogʻir qiyinchiliklar olib keladi. Shunday boʻlsa ham, u yaxshi bilim olgan boʻlib, gruzin, ingliz va boshqa bir nechta tillarni ravon biladi[3]. U Mukhran Machavariani maktabida tahsil olayotgan paytidayoq, pianino chalishni oʻrgangan. Uning musiqaga boʻlgan qiziqishi Whitney Houston va Mariah Carey singari xonandalarning qoʻshiqlaridan, shuningdek Led Zeppelin, Pink Floyd va Whitesnake kabi mashhur gruhlarning qoʻshiqlaridan paydo boʻlgan. Uning ovozi shu qadar kuchli ediki, doʻstlari va oila aʼzolari uni opera kuylashni sinab koʻrishni aytishgan. Shundan soʻng, 16 yoshidan boshlab u opera yoʻnalishida tahsil ola boshlagan[4].

Faoliyati

Rachvelishvili Tbilisi davlat konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. Talabalik paytidayoq Gruziya Milliy Opera Teatri sahnasida Maddalena rolini ijro etib, Rigoletto operasida debyut qilgan. Milandagi La Skala akademiyasida oʻqishini davom ettiradi. Uning faoliyatidagi katta burilish Daniel Barenboim, oʻsha paytdagi La Scala musiqiy maktabi direktori, uni shu teatrda sahnalashtirilgan yangi Carmen operasida bosh rolni ijro etish uchun tanlaganida yuz beradi[5]. 2009-yilda sahnalashtirilgan ushbu „Carmen“ operasida Jonas Kaufmann „Don Xose“ rolini ijro etgan. Spektakl butun dunyo boʻylab televideniya orqali namoyish etilgan va Anita Rachvelishviliga xalqaro miqyosda shuhrat keltirgan. Rachvelishvili Carmen rolini dunyoning yetakchi opera teatrlarida, jumladan The Royal Opera (London), Kanada Opera Kompaniyasi, Metropolitan Opera (Nyu-York) va boshqa nufuzli opera sahnalarida ijro etgan[6]. Yetakchi opera teatrlaridagi boshqa rollari qatoriga Orfeo roli (Orfeo ed Euridice), Dalila roli (Samson and Delilah), Dulcinée roli (Don Quichotte) hamda Končakovna roli (Prince Igor) kiradi. 2016-yilda Rachvelishvili Amneris rolida Parijdagi ijrosi yuqori baholangan. 2018-yilda esa shu rolni Nyu-Yorkdagi Metropolitan Opera sahnasida ham ijro etgan[7].

Asarlari

Rachvelishvili „Orfeo ed Euridice“ va „Prince Igor“ operalarining DVD yozuvlarida ishtirok etgan[8]. Shuningdek, „Prince Igor“, „Carmen“, „Aida va Adriana Lecouvreur“ operalarining onlayn videoyozuvlari Opera platformasida namoyish etilgan. Bundan tashqari, u „Profusion“ nomli italiyalik progressiv rok guruhi albomlaridan birida ham kuylagan[9][10].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Anita Rachvelishvili, La-Scalaʼs Georgian Mezzo Soprano“ (Wayback Machine saytida 27 October 2020 sanasida arxivlangan), The Financial, 16 September 2015
  2. ↑ „A Young Singer Takes the Opera World by Storm“ by Zachary Woolfe, The New York Times, 28 December 2018
  3. ↑ 3,0 3,1 „A Chat with Anita Rachvelishvili“, Opera Today, 4 February 2015
  4. ↑ Jennifer Melick, „Gypsy Fire“ (Wayback Machine saytida 22 October 2020 sanasida arxivlangan), Opera News, January 2018
  5. ↑ „Anita Rachvelishvili“. Anita Rachvelishvili, official website. 2017-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 11-dekabr.
  6. ↑ Zaconni, Daniela. „Carmen: 'Una che s'innamora'“. Corriere della Sera (2009-yil 27-noyabr). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  7. ↑ Vincent, Michael. „Love spits fire in COC's Carmen“. Toronto Star (2016-yil 13-aprel). Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  8. ↑ „Groom’s wedding surprise for famous Georgian opera star Anita Rachvelishvili“ Georgian Journal, 30 August 20-6
  9. ↑ Guillemin, Vincent „Deux reines pour Verdi“. Les concerts d'Altamusica. Qaraldi: 2017-yil 2-fevral.
  10. ↑ Met Opera on Demand.