Annotatsiya
Изоҳ-бу ҳужжат ёки бошқа ма'лумотларнинг ма'лум бир нуқтаси билан бог'лиқ қо'шимча ма'лумотлар ҳисобланади. Бу шарҳ ёки тушунтиришни о'з ичига олган эслатма ко'ринишида бо'лиши мумкин[1]. Изоҳлар ба'зан китоб саҳифалари чегарасида тақдим этилади. Турли хил рақамли оммавий ахборот воситаларининг изоҳлари учун веб-изоҳ ва матн изоҳи мавжуд бо'лади.
Адабиёт ва та'лим
Матнли стипендия
Матнли стипендия-бу тушунишни осонлаштириш мақсадида матнлар ва жисмоний ҳужжатларга қо'шимча тарихий контентни тавсифлаш ёки қо'шиш учун ко'пинча изоҳлаш техникасидан фойдаланадиган соҳа[2].
Талаба фойдаланади
Талабалар ко'пинча асосий ибораларга осонгина мурожаат қилиш ёки о'қишга ёрдам бериш учун китоблардаги парчаларни ажратиб ко'рсатишдан фойдаланишади.
Изоҳли библиографиялар шунчаки манбани аниқлайдиган одатий библиографик ма'лумотлардан ташқари, ҳар бир манбанинг долзарблиги,мунозараси ва сифатига шарҳ қо'шади.
Математик ифода изоҳи
Математик ифодаларни (белгилар ва формулалар) табиий тил ма'нолари билан изоҳлаш мумкин деб қаралади. Бу ажратиш учун жуда муҳимдир, чунки белгилар турли хил қийматларга эга бо'лиши мумкин (масалан, "Э" "энергия" ёки "кутиш қиймати" бо'лиши мумкин ва ҳоказо)[3][4]. Аннотация жараёни тавсиялар орқали осонлаштирилиши ва тезлаштирилиши мумкин, масалан, Викимедиа томонидан жойлаштирилган "АнноМатҳТеХ" тизимидан фойдаланиш мумкин[5][6][7].
О'рганиш ва о'қитиш
Когнитив нуқтайи назардан, изоҳлаш орқали о'рганиш ва о'қитишда муҳим рол о'йнайди. Ё'налтирилган фарқнинг бир қисми сифатида о'қувчилар э'тиборини о'зига хос визуал жиҳатларга қаратишга ёрдам бериш учун тасвирларнинг жиҳатларини та'кидлаш, номлаш ёки белгилар билан шарҳлашни о'з ичига оладии.Бошқача қилиб айтганда, бу типологик ваколатхоналарни (маданий жиҳатдан мазмунли тоифалар), топологик ваколатхоналарга (масалан, тасвирлар) тайинлашни англатади[8]. Бу, айниқса, тиббиёт шифокорлари каби мутахассислар визуализацияни батафсил талқин қилган пайтда ва бошқаларга етказишда, масалан, рақамли технологиялар ёрдамида тушунтирганда жуда муҳимдир омил ҳисобланади[9]. Бу ерда изоҳ турли даражадаги билимларга эга бо'лган интерактантлар о'ртасида умумий тил о'рнатишнинг бир усули бо'лиши мумкин[10][11].
ЁуТубе Ҳақида
Изоҳлар 2019-йил 15-январда ЁуТубе-дан о'н йиллик хизматдан со'нг олиб ташланган. Улар фойдаланувчиларга видео пайтида пайдо бо'лган ма'лумотларни тақдим этишга рухсат беришган, аммо ЁуТубе кичик мобил экранларда яхши ишламаётганлигини ва суиисте'мол қилинаётганларини ко'рсатган.
Дастурий та'минот ва муҳандислик
Матн ҳужжатлари
ХМЛ ва ҲТМЛ каби белгилаш тиллари матнни ушбу матндан синтактик равишда ажратиб турадиган тарзда изоҳловчи ҳисобланади.Улар керакли визуал тақдимот ёки машинада о'қиладиган схемантик ма'лумотлар ҳақида ахборот қо'шиш учун ишлатилиши мумкин[1].
Жадвал ма'лумотлари
Бунга CСВ ва ХЛС киради. Жадвал ма'лумотларига семантик изоҳларни бериш жараёни семантик ёрлиқ деб аталади. Семантик ёрлиқ-бу онтологиялардан жадвал ма'лумотларига изоҳларни бериш жараёни..[12][13][14][15] Ушбу жараён семантик изоҳ деб ҳам аталади.[15][16] Семантик ёрлиқ ко'пинча (ярим)автоматик тарзда амалга оширилади. Семантик ёрлиқлаш техникаси шахс устунларида ишлайди, [4] рақамли устунлар,[1][3][6][7] координаталари,[8] ва яна.[15][7]
Семантик Ёрлиқлаш Техникаси
Тҳере аре северал семантиc лабеллинг тйпес wҳич утилисес мачине леарнинг течниқуэс. Тҳесе течниқуэс cан бе cатегорисед фоллоwинг тҳе wорк оф Флач[17] ас фоллоwс: геометриc (усинг линес анд планес, суч ас Суппорт-веcтор мачине, Линеар регрессион), пробабилистиc (э.г., Cондитионал рандом фиэлд), логиcал (э.г., Деcисион треэ леарнинг), анд Нон-МЛ течниқуэс (э.г., баланcинг cовераге анд спеcифиcитй[15]). Ноте тҳат тҳе геометриc, пробабилистиc, анд логиcал мачине леарнинг моделс аре нот мутуаллй эхcлусиве.[17]
Т2Д[18] семантик ёрлиқлаш учун энг кенг тарқалган олтин стандартдир. Т2Д нинг иккита версияси мавжуд: Т2Дв1 (ба'зан Т2Д деб ҳам аталади) ва Т2Дв2.[18] Бошқа ма'лум ко'рсаткичлар СемТаб Чалленге билан нашр этилган.[19]
- ↑ „Дефинитион оф АННОТАТИОН“. www.мерриам-wебстер.cом.
- ↑ Греэтҳам, Давид C.. Техтуал Счоларшип: Ан Интродуcтион, Гарланд Референcе Либрарй оф тҳе Ҳуманитиэс. Роутледге [1992], 28 Оcтобер 2015. ИСБН 978-1-136-75579-8.
- ↑ Моритз Счуботз; Пҳилипп Счарпф (12 Септембер 2018). „Интродуcинг МатҳҚА: а Матҳ-Аwаре қуэстион ансwеринг сйстем“. Информатион Дисcоверй анд Деливерй. 46-жилд, № 4. Эмералд Публишинг Лимитед. 214–224-бет. арХив:1907.01642. дои:10.1108/ИДД-06-2018-0022. ИССН 2398-6247.
- ↑ Счарпф, П.Унреcогнизед wорд "эт" (2018). "Репресентинг Матҳематиcал Формулаэ ин Cонтент МатҳМЛ усинг Wикидата". АCМ СИГИР Cонференcе он Ресеарч анд Девелопмент ин Информатион Ретриэвал (СИГИР 2018). ҳттпс://опенревиэw.нет/пдф?ид=БкЗ1ИИЗу-Ҳ.
- ↑ „АнноМатҳТеХ Формула/Идентифиэр Аннотатион Реcоммендер Сйстем“. 2022-йил 28-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-апрел.
- ↑ Пҳилипп Счарпф; Иан Маcкеррачер; эт ал. (17 Септембер 2019). „АнноМатҳТеХ : а формула идентифиэр аннотатион реcоммендер сйстем фор СТЕМ доcуменц“ (ПДФ). Проcеэдингс оф тҳе 13тҳ АCМ Cонференcе он Реcоммендер Сйстемс (РеcСйс 2019). 532–3-бет. дои:10.1145/3298689.3347042. ИСБН 9781450362436.
- ↑ Пҳилипп Счарпф; Моритз Счуботз; Бела Гипп (14 Април 2021). „Фаст Линкинг оф Матҳематиcал Wикидата Энтитиэс ин Wикипедиа Артиcлес Усинг Аннотатион Реcоммендатион“ (ПДФ). Cомпанион Проcеэдингс оф тҳе Wеб Cонференcе 2021 (WWW '21 Cомпанион). 602–9-бет. арХив:2104.05111. дои:10.1145/3442442.3452348. ИСБН 9781450383134.
- ↑ Пеа, Р.Д. „Видео-ас-Дата анд Дигитал Видео Манипулатион Течниқуэс фор Трансформинг Леарнинг Сcиэнcес Ресеарч, Эдуcатион, анд Отҳер Cултурал Праcтиcес“, . Тҳе Интернатионал Ҳандбоок оф Виртуал Леарнинг Энвиронменц. Спрингер, 2006 — 1321–93-бет. ДОИ:10.1007/978-1-4020-3803-7_55. ИСБН 978-1-4020-3803-7.
- ↑ Cоиэра, Э. (2014). „Cоммуниcатион спаcес“. Ж Ам Мед Информ Ассоc. 21-жилд, № 3. 414–422-бет. дои:10.1136/амиажнл-2012-001520. ПМC 3994845. ПМИД 24005797.
- ↑ Cларк, Ҳерберт Ҳ.. Усинг Лангуаге. Cамбридге Университй Пресс, 1996. ИСБН 978-0-521-56745-9.
- ↑ Пиммер, C.; Матеэсcу, М.; Заҳн, C.; Генеwеин, У. (2013). „Смартпҳонес ас мултимодал cоммуниcатион девиcес то фаcилитате cлиниcал кноwледге проcессес — а рандомизед cонтроллед триал“. Жоурнал оф Медиcал Интернет Ресеарч. 15-жилд, № 11. э263-бет. дои:10.2196/жмир.2758. ПМC 3868983. ПМИД 24284080.
- ↑ Алобаид, Аҳмад; Каcпрзак, Эмилиа; Cорчо, Осcар (Жануарй 1, 2021). „Тйпологй-басед семантиc лабелинг оф нумериc табулар дата“. Семантиc Wеб. 12-жилд, № 1. 5–20-бет. дои:10.3233/СW-200397.
- ↑ Таҳериян, Моҳсен; Кноблоcк, Cраиг А.; Сзекелй, Педро; Амбите, Жосé Луис (Марч 1, 2016). „Леарнинг тҳе семантиcс оф струcтуред дата соурcес“. Wеб Семантиcс: Сcиэнcе, Сервиcес анд Агенц он тҳе Wорлд Wиде Wеб. 37-жилд, № C. 152–169-бет. арХив:1601.04105. дои:10.1016/ж.wебсем.2015.12.003.
- ↑ Алобаид, Аҳмад; Cорчо, Осcар (2018). Фарон Зуcкер, Cатҳерине; Гҳидини, Чиара; Наполи, Амедео; Тоуссаинт, Янниcк (муҳ.). „Фуззй Семантиc Лабелинг оф Семи-струcтуред Нумериcал Датасец“. Кноwледге Энгинеэринг анд Кноwледге Манагемент. Леcтуре Нотес ин Cомпутер Сcиэнcе (инглизча). 11313-жилд. Чам: Спрингер Интернатионал Публишинг. 19–33-бет. дои:10.1007/978-3-030-03667-6_2. ИСБН 978-3-030-03667-6.
- ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 Алобаид, Аҳмад; Cорчо, Осcар (2022-03-15). „Баланcинг cовераге анд спеcифиcитй фор семантиc лабеллинг оф субжеcт cолумнс“. Кноwледге-Басед Сйстемс (инглизча). 240-жилд. 108092-бет. дои:10.1016/ж.кносйс.2021.108092. ИССН 0950-7051.
- ↑ Ҳассанзадеҳ. „Ундерстандинг а ларге cорпус оф wеб таблес тҳроугҳ матчинг wитҳ кноwледге басес: ан эмпириcал студй“ (2015-йил 17-декабр).
- ↑ 17,0 17,1 Флач, Петер. Мачине Леарнинг: Тҳе Арт анд Сcиэнcе оф Алгоритҳмс тҳат Маке Сенсе оф Дата. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 2012. ДОИ:10.1017/cбо9780511973000. ИСБН 978-1-107-09639-4.
- ↑ 18,0 18,1 Бизер. „Wеб Дата Cоммонс - Т2Дв2“. wебдатаcоммонс.орг. Қаралди: 2022-йил 18-июл.
- ↑ „Семантиc Wеб Чалленге он Табулар Дата то Кноwледге Грапҳ Матчинг“. www.cс.ох.аc.ук. Қаралди: 2022-йил 30-сентябр.