Anqara tarixi
Анқарада бронза даври – Ҳатти сивилизациясига бориб тақалади. Бунинг ортидан милоддан аввалги ИИ минг йилликда Хет сивилизацияси, милоддан аввалги Х асрда Фригия сивилизацияси даври, кейин эса Лидия, Форс, Македония, Галатияликлар, Рим империяси, Византия империяси, Салжуқийлар сулоласи ва Усмонлилар империяси даврлари келади.
Тарихдан олдинги Анқара
Анадолуда инсон характерига эга биринчи фотоалбом примат қолдиқларидир. Анқарада Фикрет Озансой томонидан топилган ва уларга Анкарапитҳеcус метеаи номи берилган.[1]
Анқаранинг ма'лум тарихи палеолит даврига бориб тақалади [2]. Бу даврга оид турли манбалар Гавуркале, Эргази, Лодумлу ва Малтепеда топилган.[3]
1937-йилда Эти Ёкушида Турк Тарих Жамияти томонидан қурилган ва Проф. Др. Шевкет Азиз Кансу бошчилигидаги қазишмалар ҳисоботи 1937-йилда Этиёкуşу қазиш ҳисоботи номи билан нашр этилган. Ушбу ҳисоботда, бу жой камида милоддан аввалги 3000-йилларда яшаганлиги та'кидланган. Ма’рузанинг биринчи қисмида гравитация соҳасида қўлга киритилган палеолит қуроллари, иккинчи қисмида эса Калклит манзилгоҳида тўпланган кулолчилик буюмлари ва бошқа турли маданият буюмлари атрофлича ўрганилиб, уларнинг инвентарлари э’лон қилинди.[4]
Анқаранинг қадимийлигига оид топилмалар Анадолу сивилизациялари музейининг Анқара галереясида узоқ йиллардан буён намойиш этилмоқда. Анқара тарихи китоби ИИ. Топилмалар ушбу бўлимда кўрсатилган
Хет даври
Хеттлар иттифоқи милоддан аввалги 2000-йилда Анадолудаги биринчи сиёсий иттифоқдир. Анқара шаҳар маркази ва атрофидаги энг қадимги харобалар бронза даврида ҳукмронлик қилган Ҳатти сивилизациясига тегишли. Эллинистик давргача ёзма ҳужжатларда Анқара ҳақида маълумот бўлмагани учун, Хетт давридаги Анқара ҳақидаги маълумотларга Ўрта Анадолудаги марказлар [5] ҳамда Анқара атрофидаги шер ва сфенкс тасвирлари орқали эришиш мумкин.. Анқара ҳозирги шаҳар чегараларида вужудга келганлиги ҳақида ҳеч қандай далил йўқ.
Хетлар шаҳри бўлган Анкава бугунги Анқара эмас, деган фикрлар мавжуд .
-
Ҳитит Аслан рöлефи -
-
Фригия даври
Милоддан аввалги ХИИ аср бошларида Анадолуга Бўг'оз орқали кирган денгиз қабилаларининг(фригияликларнинг) бостириб кириши билан Хет империяси тугатилди.[6] Анқара ва унинг атрофида фригияликлар ҳукмронлик қилган. Фригияликларнинг биринчи шоҳи Гордия бўлиб, у ўз номини мамлакат пойтахти Гордионга қўйди. Тарихчи Арианоснинг сўзларига кўра, Гордиас Тҳелмессос (Фетҳие)лик бир аёлга уйланган ва ўг'ил кўрган. Унга Мидас деб исм қўйган. Мидас фригияликларнинг энг машҳур шоҳи бўлган. У ҳақида етарлича ма'лумот сақланиб қолинмаган. Бироқ, ба'зи тадқиқотларга кўра, фригияликлар ўзларининг барча шоҳларини Мидас деб аташгани ҳам айтилади.
Гордион шаҳри бугунги Анқарадан 76 км узоқликдаги Пўлатли тумани чегаралари ичида жойлашган.
Анқаранинг ташкил топиши ҳақидаги ҳикоялар орасида қирол Мидас Анқара ташкил этилишининг раҳбари сифатида қабул қилинади.
ИИ аср ўрталарида яшаган Лидиялик саёҳатчи Паусаниас ҳам Галатияликларнинг Анадолуга жойлашиши ҳақида маълумот берар экан, Анқарани тилга олади. У Анқара шаҳрига Гордиоснинг ўғли Мидас томонидан асос солинганлигини ва бу шаҳар Фригияликлар шаҳри эканлигини айтади. Юнон ва лотин тилларида кема лангари деган ма'нони англатувчи шаҳар номини тушунтириш зарурлигини ҳис қилган Паусаниас, Мидас томонидан топилган кема лангари Юпитер ибодатхонасида сақланганлигини айтиб, шаҳар номи ортидаги ма'нони беришга ҳаракат қилади. ( Зевс ) ўз даврига қадар. Юқорида тилга олинган матнда Ген Паусаниас, Мидас булоғи номи билан машҳур бўлган ва ҳикоялар ёзилган сув манбаи Анкира шаҳрида эканлигини та'кидлайди ва " Мана, Галатияликлар Анкира шаҳрини эгаллаб олдилар " деб айтади.[7]
Анқарадаги фригияликларнинг мавжудлиги ўзини Август ибодатхонаси ва Чанқирикапидаги Турк Тарих Жамияти биноси пойдеворидан топилган қолдиқлар билан кўрсатади, шаҳар ҳокимияти яқинида, Анқара станцияси атрофида, ҳозирги шаҳар чегаралари.
Аниткабир ва Отатурк Ўрман Çифтлиğи ўртасида жойлашган 20 га яқин тумули Фригия некрополларидандир.[6]
Лидия даври
Анқара милоддан аввалги ВИИ асрда Ғарбий Анадолудаги Гедиз ва Кüçüк Мендерес водийларини қамраб олган ҳудудда ҳукмронлик қилган қабила сифатида танилган Лидиялар қўлига ўтди ва тарихда биринчи бўлиб пул чоп этди.
Форс империяси даври
Форс империясининг ҳукмронлиги улар Македония қироли Александр Македонский томонидан мағлуб бўлгунга қадар давом этди.
Эллинистик жараён
Милоддан аввалги 333-йилда Анқара Македонский томонидан босиб олинган, Искандар Гордион шаҳридан келиб, у ерда қисқа муддат яшаган. Бобилда вафот этганидан сўнг (милоддан аввалги 323-йил) империя унинг саркардалари ўртасида бўлинди ва Анқара Антигонусга тегишли бўлди. Шаҳар антик даврда энг катта кенгайишни бошдан кечирган. Шимолда Қора денгиз портлари ва Қрим; жанубда Оссурия, Кипр ва Ливан билан; ва Грузия, Арманистон ва Понтия юнонлари, уни Форс империяси ва шарқ ўртасидаги товар савдоси марказига айлантирган. Шу вақтгача шаҳар ( Анқара сифатида ишлатилган, турклар томонидан бироз ўзгартирилган) Анкйра ( юнонча Анчор деган ма'нони англатади) номини олган эди.[манба керак]
Галатияликлар даври
Милоддан аввалги 278-йилда Марказий Анадолунинг қолган қисми билан бирга келт галатияликлари томонидан босиб олинган. Улар Анқарани ўзларининг етакчи қабилаларидан бири — тектозажнинг марказига айлантирдилар. Бошқа қабила марказлари Трокми маркази Пессинос (Балҳисар) ва Анқаранинг шарқидаги Толстибогии маркази Тавиум эди. Ўшанда шаҳар Анқара деб аталган. Келтлар элементи, эҳтимол, оз сонли фригий тилида сўзлашувчи деҳқонлар устидан жангчи аристократия эди. Келтлар тили Галатияда асрлар давомида сўзлашишда давом этди. МС ИВ. Асрнинг охирида Галатиядан бўлган Азиз Жеромнинг ёзишича, Анқара атрофида сўзлашувчи тил Рим империясининг шимоли-ғарбий қисмида (Триэр яқинида) гапириладиган тилга жуда ўхшайди. Бу шуни кўрсатадики, эҳтимол кекса фригия тилида сўзлашувчи аҳоли келт босқинчилари тилини қабул қилган.[манба керак]
Рим даври
Милоддан аввалги 25 йилда Август томонидан босиб олинган шаҳар Рим империяси томонидан бошқарила бошлаган. Галатиянинг пойтахти Анқара катта тижорат аҳамиятига эга марказ бўлишни давом эттирди. Анқара шунингдек, Анқара ёдгорлиги ( Август ва Рим ибодатхонаси ) билан машҳур бўлиб, унинг деворларига мармар устига Рес Гестаэ Диви Аугусти деб номланувчи ёзув ўйилган ва Август фаолиятининг расмий ёзувларини ўз ичига олади. Анқара харобалари ҳалигача қимматбаҳо барелефлар, ёзувлар ва бошқа ме'морий буюмлар билан қопланган.
Август Анқарани Марказий Анадолунинг учта ма'мурий марказидан бирига айлантиришга қарор қилди. Кейинчалик шаҳарга уэлс ва келт тилларига яқин тилда гаплашадиган фригияликлар ва галатияликлар жойлашдилар. Анқара тектозаж деб номланувчи қабиланинг маркази бўлган ва Август уларни ўз империясининг асосий марказига айлантирган. Яна иккита Галатия қабила маркази; Ғарбда Ёзгат яқинидаги Тавиум ва Сивриҳисар яқинидаги Пессинус (Балҳисар) Рим даврининг жуда муҳим аҳоли пунктлари бўлишда давом этди, аммо Анқара йирик метрополга айланди.
Анқарада Рим империясининг қулаши ва ХИИ аср бошларигача бўлган даврдан анча кўп Рим империясининг яхши даврларида 200 000 киши яшаганлиги тахмин қилинмоқда. Анқара оқими, кичик дарё, Рим шаҳарларидан оқиб ўтади. Ҳозир дарё ўралган, аммо у Рим, Византия ва Усмонлилар давридаги эски шаҳарларнинг шимолий чегараларини белгилаб қўйган. Чанкая Рим шаҳарларидан ташқарида, ҳозирги шаҳар марказининг жанубидаги улуғвор тепаликлар чеккасида жойлашган бўлиб, эҳтимол ёзги дам олиш жойлари сифатида ишлатилган. ХИХ асрда камида битта Рим вилласи ёки саройининг қолдиқлари ҳозирги Чанкая саройидан унчалик узоқ бўлмаган жойда жойлашган эди. Рим шаҳри ғарбда Вокзал ва Ёшлар боғи жойлашган ҳудудгача ва тепаликларнинг жанубида, ҳозирда Ҳаcеттепе университети эгаллаб турган ҳудуддан пастда чўзилган. Анқара ҳар қандай ўлчов билан ўсиши мумкин бўлган ва Галлия ёки Британиянинг бошқа Рим шаҳарларидан каттароқ шаҳар эди.
Готлар ва арабларнинг юришлари
Анқаранинг аҳамияти, Шимолий Анадолудаги йўлларнинг шимолдан жанубга ва шарқдан ғарбга ўтиб, бирлашма нуқтасини ташкил қилишига асосланади. Буюк император йўллари Анқара орқали шарққа чўзилган ва императорлар ва уларнинг қўшинларининг муваффақиятлари шу йўл орқали ўтган. Бу йўллар Римнинг йирик шаҳарларини боғлабгина қолмай, босқинчилар учун фойдали йўл бўлиб ҳам хизмат қилган. ИИИ асрнинг иккинчи ярмида Анқара ғарбдан Готлар (улар Кападокиянинг юрагига кириб, асирларни олиб, шаҳарни талон-торож қилишди), сўнгра арабларнинг чексиз муваффақиятлари билан босиб олинди. 10 йил ичида шаҳар қадимги дунёнинг энг ажойиб маликаларидан бирининг ғарбий постларидан бирига айланди. Сурия чўлларидан келган Палмира Арабистони императори Зенобия Рим империясидаги заифлик ва нотинчликдан фойдаланиб, бу ерда қисқа муддатли давлат тузади.
Рим
Шаҳар 272-йилда император Аврелиан назорати остида Рим империяси билан қайта боғланди. Кўп (тўрттагача) ҳукмдорлар тизими бўлган тетрахия Диоклетиан (284-305) томонидан жорий этилган ва Анқара ғарбида Герме ва Дорлион (ҳозирги Эскишеҳир )гача бўлган муҳим реконструксия ва йўл қурилиши дастури амалга оширилган.
Рим Анқара ўзининг олтин даврида нафақат йирик бозор ва савдо маркази, балки шаҳарнинг расмий муҳим қоидалари ўрнатилган йирик ма'мурий саройлар ва идоралар, преториумларга эга йирик ма'мурий марказ бўлиб хизмат қилган. ИИИ асрда Анқара ҳаёти, бошқа Анадолу шаҳарлари каби, ҳарбий босқинчилик уринишларига қарши туриш ва шаҳарнинг обрўсини таъминлашга қаратилган эди. Анқара тарихини бронза давридаги Хет цивилизациясига бориб тақалса бўлади, кейин милоддан аввалги 2-минг йилликда хетлар, милоддан аввалги Х асрда фригияликлар, сўнгра Лидия, форслар, Македония, Галатия ҳукмронлик қилган. Римликлар, Византияликлар, Салжуқийлар ва Усмонлилар .
Христиан Анқара
Анқара яқинидаги нома'лум Каллипи қишлоғининг туб аҳолиси император Траян (98-117), ўша давр шаҳидлари, жумладан Проклос ва Ҳилариос томонидан катта босимга дучор бўлган. Милодий 280-йилда Анқарада жанубий Анадолудан келган маккажўхори савдогар Филуменос ва Эустатиус қўлга олиниб ўлдирилганини биламиз.
Бошқа Рим шаҳарларида бўлгани каби, Диоклетиан даври христианларга нисбатан зулм авжига чиққан даврни кўрсатади. 303-йилда Анқара император ўринбосари Диоклетиан ва унинг ўринбосари Галериус христианларга қарши та'қиблар билан шуғулланган шаҳарлардан бири эди. Уларнинг Анқарадаги биринчи нишони Клемент исмли 38 ёшли шаҳар эпископи эди. Унинг ҳаётида Клемент Римга олиб келинди ва кейин қайтариб юборилди, у ерда у, акаси ва унинг кўплаб издошлари ўлимга жўнатилишдан олдин кўплаб сўроқ ва та'қибларга дош беришлари керак эди. ст. Клемент черкови бугунги кунда Улус майдонидаги Ишиклар кўчасида жойлашган. Бу ерда Клемент дафн этилган деб тахмин қилинади. Тўрт йил ўтгач, Платон исмли шаҳар шифокори ва унинг укаси Антиох Галериус томонидан ўлдирилган. Кейинчалик Теодот авлиё сифатида ҳурматга сазовор бўлди.
Аммо та'қиблар муваффақияцизликка учради ва 314-йилда Анқара черковнинг муҳим марказига айланди, бу ерда та'қиблардан сўнг христиан черковини қайта қуришда диний қоидалар белгилаб қўйилди ва бу ерда асосан "лапси'&мдаш" деб номланган зулм даврида таслим бўлган ва бутпарастликни қабул қилган христианлар жойлашдилар.. ИВ аср давомида Осиёдаги Галатиянинг расмий пойтахтида учта кенгаш чақирилди. Биринчиси 314-йилда чақирилган православ умумий синод эди. Уларнинг 25 та интизомий қонунлари тавба қилиш маросимларини бошқариш учун ўша даврнинг энг муҳим ҳужжатларидан бирини ташкил этди. Улардан тўққизтаси лапис тинчлиги билан боғлиқ вазият билан боғлиқ, қолганлари эса никоҳ, черков хусусиятларидан бегоналашиш ва бошқалар билан боғлиқ. мавзуларни ўз ичига олади.
Клемент даврида Анқарада бутпарастлик дини заифлашган бўлса-да, у ҳали ҳам энг кенг тарқалган э'тиқод бўлиб қолди. Йигирма йил ўтгач, христианлик ва монотеизм ўз ўрнини эгаллади. Анқара тўсатдан кундалик ҳаёти роҳиблар, руҳонийлар ва диний жанжалларга бой бўлган христиан шаҳрига айланди. Шаҳар кенгаши ва сенат эпископларга маҳаллий вакиллик вазифасини берди. ИВ асрнинг ўрталарида Анқара насронийлик табиатидаги мураккаб диний можаролар ва унинг тури – арийизмнинг пайдо бўлиши билан боғлиқ мунозаралар билан ўралган эди.
358-йилда черков кенгаши Анқара қироли бошчилигидаги яриморийлар кенгаши эди. Бу ассамблея орийларнинг куфрларини қоралади, чунки уларнинг бид'атчи та'лимотлари Исонинг тушунчаси илоҳийлик билан боғлиқдек туюлди, лекин аслида улар бутунлай бошқача эди.
362-363- йилларда император Жулиан Муртад форслар ва насронийларга қарши юришидан бахциз қайтганида Анқарадан ўтиб, турли муқаддас кишиларни та'қиб қилди. У Анқара қал'аси деворларининг ички томонининг шарқий томонида ҳали ҳам кўриш мумкин бўлган тош ҳайкални ўрнатган бўлиб, унда Жулианга бағишланган " Британия океанидан ваҳший қабилаларга қадар бутун дунё ҳукмдори" деган ёзув бор эди. " . 362-йилда императорнинг шаҳарга ташрифи шарафига о'рнатилган Жулиан ёдгорлиги бугунги кунгача сақланиб қолган. 375-йилда Анқарада орий роҳиблари то'планишди ва Ст. Улар ко'плаб роҳибларни, шу жумладан Григорийни ҳам ишдан бо'шатишди. Замонавий Анқара г'арбда Ангора номи билан танилган, Лаодикия унвони, Осиё минтақасидаги Галатия вилоятининг Рим-католик ёрдамчи эпископи .
Византия
ИВ аср ўрталарида Анқара империянинг дам олиш масканига айланди. Константинопол Шарқий Римнинг марказига айлангандан со'нг, императорлар Босфор бо'г'озининг нам ҳавоси о'рнига ИВ—В асрларда дам олиш учун Анқаранинг қуруқроқ тог'ли атмосферасини афзал ко'рдилар. ИИ. Теодосий (408-450) ёзда саройини Анқарага ко'чиради. Анқарада қабул қилинган қонунлар унинг у ерда ўтказган вақтини исботлайди.
Шаҳарнинг ҳарбий, айниқса логистика аҳамияти узоқ Византия даврида давом этди. Анқара ВИ асрдан кейин турли араб қўшинлари қўлига ўтган бўлса-да, ХИ аср охиригача Византия империясининг муҳим айланма йўли бўлиб қолди.
Салжуқийлар ва Усмонлилар даври
1071-йилда Салжуқий султони Алпарслон Малазгирт г'алабаси билан Анадолу дарвозаларини турклар учун очди. Кейинчалик, 1073-йилда муҳим ҳарбий транзит ё'ли бо'лган ва табиий ресурсларга эга Анқарани о'з мамлакатига қо'шиб олди. Усмонли империясининг иккинчи султони О'рхон Бей шаҳарни 1356-йилда босиб олди. 1402-йилда Анқара жангида туркий бо'лган яна бир қо'мондон Темур Усмонлиларни маг'луб этиб, шаҳарнинг ҳукмронлигини қо'лга киритди, аммо 1403-йилда Анқара яна Усмонлилар империяси назоратига о'тди.
Биринчи жаҳон урушида Усмонлилар империясининг мағлубиятга учраши билан Усмонлилар пойтахти Истанбул ва Анадолунинг катта қисми Антанта давлатлари томонидан босиб олинди ва Ўрта Осиё минтақасидаги туркларга жуда кичик бир ҳудуд, Англия, Франсия, Италия . ва Юнонистон уларни о'заро бо'лишмоқчи эди. Бунга жавобан Турк миллий курашининг етакчиси Мустафо Камол Отатурк 1920-йилда Анқарада қаршилик ҳаракати бошланганини расман э'лон қилди. (Қаранг. Севр шартномаси ва Туркиянинг мустақиллик уруши ). Мустақиллик уруши ғолиб бўлгач, Турк халқи 1923-йил 29-октабрда республикани эълон қилди ва Усмонлилар давлати ўрнига Туркияни тузди. Бир неча кун олдин, 1923-йил 13-октабрда Анқара Истанбул ўрнига Туркиянинг янги пойтахти деб э’лон қилинди.
Вақт жадвали
14-19. Аср
- 1356
- Шаҳар Ўрхон И даврида Усмонли қўшини томонидан босиб олинган.
- 1402
- 20 июл: Анқара жанги Чубук текислигида бо'либ о'тди, шаҳар Темур томонидан босиб олинди.[8]
- 1403
- Усмонлилар шаҳарда ўз ҳукмронлигини тикладилар.
- 1471
- Маҳмут Пошо Бедестен қурилган.
- 1523
- Чангелхон қурилди.
- 1566
- Женаби Аҳмад пошо масжиди қурилган.[9]
- 1688
- Зилзила содир бо'лди.
- 1832
- Анқара қал'аси янгиланди.
- 1864 йил
- Шаҳар Анқара вилоятининг пойтахти деб э'лон қилинди.
- 1890
- Шаҳар аҳолиси 27 825 киши эканлиги аниқланди.
Анқара янги ташкил этилган Туркиянинг пойтахти бо'лганидан со'нг, янги о'згаришлар шаҳарни эски қисмлари билан Улус ва янги қисми билан Енишеҳирга бо'лди. Қадимги бинолар ва Рим, Византия ва Усмонли тарихини эслатувчи тор ко'чалар эски қисмни ифодалаган. Ҳозирги Қизилай атрофида жойлашган янги қисм кенг ко'чалари, меҳмонхоналари, театрлари, савдо марказлари ва ко'п қаватли бинолари билан янада замонавий шаҳар тузилишига эга эди. Ҳукумат бинолари ва хорижий элчихоналар ҳам ушбу янги бо'лимда жойлашган эди.
Анқара дунёдаги энг қадимий пойтахтлардан бири бо'либ, пойтахт Лондон, Париж ёки Мадрид каби йирик шаҳар марказига эга. Ҳатто Истанбулдан ҳам қадимий тарихга эга. Ҳозирги Истанбул о'ша пайтда Византиянинг Рим провинсия шаҳарларидан бири бо'лган бо'лса-да, 324-йилда у Рим империясининг янги пойтахтига айланди, Анқара эса Туркиянинг шимолий ярмининг ко'п қисмида ҳукмронлик қилувчи муҳим ма'мурий марказ ҳолатида эди. .
Вақт жадвали
20-Аср
- 1920
- 23 апрел: Туркия Буюк Миллат Мажлиси очилди.
- Ҳакимият-и Миллие газетаси чиқа бошлади.[10]
- 1923 йил
- 13 октябр: Шаҳар Туркия Республикасининг пойтахти деб э'лон қилинди. [11]
- “Генcлербирлиги” спорт клуби футбол ташкил этилди.
- 1924 йил
- Шаҳар аҳолиси 35 мингга яқин эканлиги аниқланди.
- Мусиқа ўқитувчилари мактаби очилди.
- Президент симфоник оркестри ташкил этилди.
- 1925 йил
- Отатурк о'рмон хо'жалиги очилди.
- Пушти сарой президентнинг расмий қароргоҳи сифатида фойдаланила бошланди.
- 1927 йил
- Анқара саройи очилди.[12]
- Шаҳар аҳолиси 44 553 кишига ко'тарилди.
- Ғалаба монументи ўрнатилди.
- 1930 йил
- Шаҳар расман Анқара номини олди.
- Анқара Этнография музейи ташриф буюрувчиларга очилди.
- Анқара давлат расм ва ҳайкалтарошлик музейи қурилди.
- 1932 йил
- Чанкая саройи қурилган.
- 1933 йил
- Отатурк о'рмон хо'жалиги ҳайвонот бог'и очилди.
- 1935 йил
- Анқара 19 Май стадиони қурилди.
- 1937 йил
- Анқара станциясида экспедициялар бошланди.
- 1940 йил
- Давлат консерваторияси ташкил этилди.
- 1943 йил
- Ёшлик парки ва Анадолу сивилизациялари музейи очилди.
- 1945 йил
- Шаҳар аҳолиси 226 712 киши эканлиги аниқланди.[13]
- 1946 йил
- Анқара университети ташкил этилди. [14]
- 1948 йил
- Опера саҳнаси очилди.
- 1950
- Шаҳар аҳолиси 286 781 кишига ко'тарилди.
- 1953 йил
- Мустафо Камол Отатуркнинг жасади қурилиши тугалланган Аниткабирга ко'чирилди.
- 1955 йил
- Парвозлар Эсенбоğа аэропортида бошланди.
- 1956 йил
- Яқин Шарқ техника университети ташкил этилди.
- 1961 йил
- Мустақиллик уруши музейи ташриф буюрувчилар учун очилди.
- 1967 йил
- Ҳаcеттепе университети ташкил этилди.
- 1971 йил
- “Барис” газетаси о'з фаолиятини бошлади.[10]
- 1973 йил
- Шаҳар аҳолиси 1 461 345 киши эканлиги аниқланди.[15]
- 1974 йил
- Еникент Асаш стадиони қурилди.
- 1978 йил
- 9 октябр: Баҳçэлиэвлер қирг'ини содир бо'лди.
- 1982 йил
- 7 август: Эсенбог'а аэропортида теракт уюштирилди.
- 1983 йил
- 16-январ: Турк Ҳаво Йўлларига тегишли самолёт ҳалокатга учради.
- 1984 йил
- 1987 йил
- Кожатепе масжиди қурилган.
- 1989 йил
- Парламент масжиди очилди.[18]
- Атакуле қурилиши якунланди.
- Мурат Караялчин шаҳар ҳокими этиб сайланди.
- 1991 йил
- Анқара Шератон меҳмонхонаси меҳмонларни қабул қила бошлади.
- 1993 йил
- Билкент симфоник оркестри ташкил этилди.
- Ведат Айдин шаҳар ҳокими этиб сайланди.
- 1994 йил
- Мелиҳ Гокчек шаҳар ҳокими этиб сайланди.
- 1997 йил
- Анқара метроси фойдаланишга топширилди.
21- Аср
- 2003-йил
- Гöксу бог'и очилди.
- 2004-йил
- Wондерланд очилди.
- 2005-йил
- Ченгелҳан Раҳми М. Коч музейи ташриф буюрувчиларга очилди.
- 2006-йил
- Давлат кенгашига қарши қуролли ҳужум уюштирилди.
- 2007-йил
- 2009-йил
- Анқара-Эскишеҳир тезюрар темир ё'лида экспедициялар бошланди.
- 2010-йил
- Cер Модерн замонавий сан'ат музейи очилди.
- Анқара Арена фойдаланишга топширилди.
- 2012-йил
- Шаҳар аҳолиси 4 417 522 киши деб э'лон қилинди.[21]
- 2013-йил
- 1-феврал: Америка консуллиги бомбардимон қилинди.
- 19-апрел: Аҳмет Ҳамди Аксеки масжиди очилди.
- Май-июн: Гези парки норозиликлари .[22]
- 5-декабр: ТCДД Очиқ ҳаводаги паровоз музейи очилди.
- 2014-йил
- 12-феврал: Анқара метросининг М3 линиясида экспедициялар бошланди.
- 7-март: Анкапарк очилди.[23]
- 13-март: Анқара метросининг М2 линиясида экспедициялар бошланди.
- 5-август: Анқара-Истанбул тезюрар темир ё'лида экспедициялар бошланди.[24]
- 17-октябр: Усмонли стадиони фойдаланишга топширилди.
- 20-октябр: Аксарай янги президент қароргоҳига айланди.
- 2015-йил
- 1-январ: Сакаря тарихий миллий бог'и ташриф буюрувчилар учун очилди.
- 10 октябр: бомбали ҳужумда 86 киши ҳалок бо'лди ва 186 киши яраланди.[25]
- 31-октябр: Cебеcи İнöнü стадиони фойдаланиш учун ёпилди.
- 2016-йил
- 17-феврал: 2016-йил феврали Анқара ҳужуми Мерасим ко'часида содир бо'лди.
- 13-март: 2016 йил мартида Анқарадаги Гувен бог'ига ҳужум уюштирилди.
- 19-декабр: Андрей Карлов о'лдирилди .
- 2017-йил
- 5-январ: Анқара ва Адана о'ртасидаги транспортни осонлаштирадиган 21-магистрал лойиҳаси тайёрланди.
Ҳаволалар
- Католик энциклопедияси: Анқара кенгашлари 11 Эким 2007 тариҳинде.
Манбалар
- ↑ „Анадолу Медениетлери Мüзеси - Казан Синап Казıсı'нı япмакта ве булгуларı сергилемектедир.“. 22 аğустос 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15 касıм 2008.
- ↑ „Анадолу Медениетлери Мüзеси - Палеолитик Çаğ“. 21 аğустос 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15 касıм 2008.
- ↑ „Анадолу Медениетлери Мüзеси - Çаğлар Бою Анкара“. 21 аğустос 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15 касıм 2008.
- ↑ „Тüрк Тариҳ Куруму - Орд. Проф. Др. Şэвкет Азиз КАНСУ'нун Йüрüттüğü Казı, İстикşаф ве Сондажлар“. 10 аралıк 2010да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15 касıм 2008.
- ↑ Асарcıк, Битик, Гавуркале Кая Анıтı, Гордион, Каралар, Караоğлан, Кüлҳöйüк, Таşпıнар - Анкара, Баşкентин Тариҳи, Аркеоложиси ве Мимариси - Анкара Энститüсü Вакфı Яйıнларı - Сайфа 22 - ИСБН 975-95848-3-2
- ↑ 6,0 6,1 „Анадолу Медениетлери Мüзеси - Фриг Краллığı“. 5 майıс 2009да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15 касıм 2008.
- ↑ Тариҳ İçинде Анкара ИСБН 9944-473-07-3
- ↑ Энcйcлопедиа оф тҳе Оттоман Эмпире. Фаcц он Филе, 2009. ИСБН 978-1-4381-1025-7.
- ↑ „Анкара“. МИТ Счоол оф Арчитеcтуре анд Планнинг. 23 эким 2012да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ 10,0 10,1 „Анкара (Туркей) Неwспаперс“. WорлдCат. Онлине Cомпутер Либрарй Cентер. Қаралди: 21 март 2013.
- ↑ Босwортҳ 2007.
- ↑ „Cитиэс“, Роутледге Ҳандбоок оф Модерн Туркей, Неw Ёрк: Роутледге, 2012
- ↑ „Популатион оф cапитал cитй анд cитиэс оф 100,000 ор море инҳабитанц“. Демограпҳиc Еарбоок 1955. Статистиcал Оффиcе оф тҳе Унитед Натионс. 28 теммуз 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ Станлей 2008.
- ↑ Демограпҳиc Еарбоок 1975, Неw Ёрк, 1976 — 253-279-бет. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ Интродуcтион то Туркиш Лаw (6тҳ-нашр), Алпҳен аан ден Рижн: Клуwер Лаw Интернатионал, 2011
- ↑ 1985 Демограпҳиc Еарбоок, Неw Ёрк, 1987 — 247-289-бет. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Исламиc Cултурал Ҳеритаге Датабасе“. Органисатион оф Исламиc Cооператион, Ресеарч Cентре фор Исламиc Ҳисторй, Арт анд Cултуре. 16 майıс 2013да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Туркей Профиле: Тимелине“. ББC Неwс. 3 эким 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30 аğустос 2014.
- ↑ „Популатион оф cапитал cитиэс анд cитиэс оф 100,000 ор море инҳабитанц“. Демограпҳиc Еарбоок 2011. Унитед Натионс Статистиcс Дивисион (2012). — „Cоверинг Алтиндаг, Cанкая, Этимесгут, Голбаси, Кеcиорен, Мамак, Синcан, анд Енимаҳалле дистриcц ин Анкара“. 5 эйлüл 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Туркей“. www.cитйпопулатион.де. Тҳомас Бринкҳофф. 10 эким 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21 март 2013.
- ↑ „Туркей протесц: Унрест рагес ин Истанбул анд Анкара“. ББC (1 ҳазиран 2013). 22 эйлüл 2019да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Анкара Анкапарк ҳалка аçıлдı!“. Конуттимес.cом (7 март 2014). 5 аğустос 2017да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Анкара-İстанбул Йüксек Ҳıзлı Трен Ҳаттı Ҳизмете Аçıлдı“ (Тüркçэ). ТCДД (5 аğустос 2014). 11 касıм 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2 март 2018.
- ↑ „Туркиш ПМ бламес суиcиде бомберс ин аттаcк тҳат киллс 86“. Ашевилле Cитизен-Тимес. УСА Тодай (10 эким 2015).