Antioxiyalik Yahyo
Антиохиялик Яҳё, тўлиқ исми Яḥё ибн Саъид ал-Анṭокий (арабча: يحيى بن سعيد الأنطاكي), ХИ асрда яшаган мелкит насроний табиби ва тарихчиси эди[1][2].
У, эҳтимол, Фотимийлар бошқарувидаги Мисрда туғилган бўлиши мумкин. Яҳё табиб бўлган, бироқ халифа Ал-Ҳаким би-Амр Аллоҳнинг (996–1021-йиллар ҳукмронлик қилган) насронийларга қарши сиёсати уни Византия тасарруфидаги Антиохияга қочишга мажбур қилган[3].
Унинг асосий асари Эутйчиуснинг Анналлар асарининг 938-йилдан 1034-йилгача бўлган даврни ўз ичига олувчи давоми ҳисобланади[4]. Турли манбаларга таяниб, унинг тарихий асари Византия империясидаги[5]. Воқеалар, Миср, шунингдек Болгария ва Киев Руси ҳақида ҳикоя қилади. Антиохияда бўлганида у, шунингдек, насронийликни ҳимоя қилувчи ва ислом ҳамда иудаизмни рад этувчи илоҳиётий асарлар ҳам ёзган. У тах. 1066-йилда вафот этган[3].
Унинг тарихий асари 1924-йилда И. Крачковский ва А. Василиэв томонидан Патрологиа Ориэнталиснинг 18, 23 ва 47-жилдларида франсуз тилида нашр этилган, таҳрир қилинган ва таржима қилинган. 1997-йилда Бартоломео Пироне томонидан италян тилига таржима қилинган[6]. Полякча таржима Маcиэж Чйзҳнинг 2015/2016-йиллардаги „Блиски Wсчóд w крониcе Яḥйи ал-Анṭāкīэго“ номли ПҳД диссертациясига киритилган, бундан ташқари Виктор фон Розен томонидан қисман русча таржимаси ҳам мавжуд. Ж. Ҳ. Форсйтҳ томонидан 1977-йилда амалга оширилган, инглизча деб ҳисобланган таржима эса аслида фақат тадқиқотдир[7].
Манбалар
- ↑ „Яḥйā оф Антиоч“ (эн). Охфорд Референcе. Қаралди: 2023-йил 18-июл.
- ↑ Расси, Жулиэтте (2017), Сченк, Геррит Жаспер (муҳ.), „Северал Натурал Дисастерс ин тҳе Миддле Эаст (ат тҳе Бегиннинг оф тҳе Элевентҳ Cентурй) анд Тҳеир Cонсеқуэнcес“, Ҳисториcал Дисастер Эхпериэнcес: Тоwардс а Cомпаративе анд Трансcултурал Ҳисторй оф Дисастерс Аcросс Асиа анд Эуропе, Трансcултурал Ресеарч – Ҳеиделберг Студиэс он Асиа анд Эуропе ин а Глобал Cонтехт (инглизча), Чам: Спрингер Интернатионал Публишинг, 63–79-бет, дои:10.1007/978-3-319-49163-9_3, ИСБН 978-3-319-49163-9, қаралди: 2023-07-18
- ↑ 3,0 3,1 Казҳдан, Алехандер, эд (1991). "Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Бйзантиум". Охфорд анд Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс. п. 2213. ИСБН 0-19-504652-8.
- ↑ Бутц, Аарон Мичаэл; Ёунг, Робин Дарлинг. Сйриаc Чристиан Cултуре: Бегиннингс то Ренаиссанcе (эн). CУА Пресс, 2021-01-08. ИСБН 978-0-8132-3368-0.
- ↑ Тҳеотокис, Георгиос; Меšко, Марек. Wар ин Элевентҳ-Cентурй Бйзантиум (эн). Роутледге, 2020-10-27. ИСБН 978-0-429-57477-1.
- ↑ Яḥйā ибн Са'ïд, ал-Анṭāкī, м.?. Cроначе делл'Эгитто фāṭимиде э делл'имперо бизантино : (937-1033), 3ª эд. ултериорменте риведута э cорретта, Бологна: Группо ди Риcерcа Арабо-Cристиана, 2023. ИСБН 978-1535396271. ОCЛC 1105613833.
- ↑ Ж. Ҳ. Форсйтҳ „Тҳе Чрониcле оф Яҳя ибн Саъид ал-Антаки“, (Унив. оф Мичиган Пҳ. Д. тҳесис, 1977), Онлине ҳере: ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/форсйтҳ-1977-чрониcле-яҳя-антаки/Форсйтҳ_1977_Чрониcле_Яҳя_Антаки/
Адабиётлар
- Мичеау, Франçоисе „Лес гуэррес арабо-бйзантинес вуэс пар Яḥйā д’Антиоче, чрониқуэур арабе мелките ду Вэ /ХИэ сиècле“, . ΕΥΨΥΧΙΑ. Мéлангес офферц à Ҳéлèне Аҳрwеилер, Бйзантина Сорбоненсиа (фр). Париж: Éдитионс де ла Сорбонне, 1998 — 541–555-бет. ИСБН 9782859448301.
Ҳаволалар
- Патрологиа Ориэнталиснинг 18-жилди, Яҳёнинг тарихий асарининг биринчи қисми (1–135-бўлимлар), Интернет Арчиведа (698–833-бетлар)
- Патрологиа Ориэнталиснинг 23-жилди, Яҳёнинг тарихий асарининг иккинчи қисми (136–312-бўлимлар), Интернет Арчиведа (346–520-бетлар)
- Патрологиа Ориэнталиснинг 47-жилди, Яҳёнинг тарихий асарининг учинчи ва якуний қисми (312-бўлимдан бошлаб), Интернет Арчиведа (372–559-бетлар)