Antipirenlar

Антипиренлар (анти … ва юн. руг -олов) – ёғоч, мато ва бошқа органик материалларни ўз-ўзидан ёниб кетишдан ҳимоя қилиш мақсадида уларга шимдириладиган модда ёки аралашмалар. Антипиренлар таъсир хусусиятларига қараб қуйидаги хилларга бўлинади: 1) қуйи температураларда зич суюқ парда ҳосил қилиб материалнинг ёниши учун зарур бўлган кислород йўлини тўсувчи антипиренлар; 2) қиздирилганда материалнинг ўз-ўзидан ёниш жараёнини сусайтирувчи антипиренлар; 3) парчаланиб, кўп миқдордаги иссиқликни ютувчи ва ёнмайдиган газлар ҳосил қилувчи антипиренлар; 4) газ ҳолидаги ва конденсирланган фазаларда оксидланишни сусайтирувчи антипиренлар; 5) реаксия йўналишини кул ва қурумсифат маҳсулотлар ҳосил бўлиш тарафига ўзгартирувчи антипиренлар. Аммоний фосфатлари (диаммоний фосфат, моноаммоний фосфат, моно- ва диаммоний фосфат аралашмалари), аммоний сулфат, бура ва борат кислота каби Антипиренлар кенг тарқалган. Амалиётда юқорида келтирилган антипиренлар қаторида эндигина бошланган алангадан ҳимоя қилувчи моддалар: ДСК-П (диаммоний фосфат, аммоний сулфат ва керосинли контакт), ППЛ – поташ ва керосинли контакт асосидаги суюкликлар, Фанлар Академияси – мочевина – формалдегид смола кўшилган фурфурол-ацетон аралашма асосидаги бўёқ, ПХВО – перхлорвинил смола асосидаги, МХС – хлорпарафин ва бошқа компонентлар асосидаги мойсимон; суперфосфат – оҳак – лой ва бошқа асосидаги сурков мойлари ҳам ишлатилади.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил