Anusha Ansoriy sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat
 |ismi                  = Anusha Ansoriy
 |asl ismi       = [[fors tili|fors]].  انوشه انصاری — ''Anušeh Ansâri''<br />[[ingliz tili|ingl]]. ''Anousheh Ansari''
 |portret          = Anousheh Ansari, 2006.jpg
 |uzunligi               = 300 px
 |portret izohi = 
 |tugʻilgandagi ismi     = 
 |faoliyati turi     = [[olim]]a
 |tavallud sanasi        = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1966|9|12|df=yes}}
 |tavallud joyi       = [[Fayl:Flag of Iran before 1979 Revolution.svg|23px|Eronning 1979-yilgacha ishlatilgan bayrogʻi]] [[Eron]], {{TavalludJoyi|Mashhad}}
 |fuqaroligi          = {{bayroq|USA}} [[AQSh|AQSH]]
 |vafot sanasi          = 
 |vafot joyi         = 
 |otasi                 = 
 |onasi                 = 
 |eri               = 
 |xotini              = 
 |bolalari                 = 
 |mukofotlari     = 
 |vikiombor            = Anousheh Ansari
 |sayt                 =                
}}
'''Anusha Ansoriy''' ([[fors tili|fors]].  انوشه انصاری, [[ingliz tili|ingl]]. ''Anousheh Ansari''; [[12-sentyabr]], [[1966-yil]]; [[Mashhad]], [[Eron]]) — kelib chiqishi [[eron]]lik boʻlgan [[AQSh|amerikalik]] [[olim]]a. «''Prodea systems, Inc''» kompaniyasi asoschisi va rahbari. Anusha Ansoriy [[2006-yil]]ning [[18-sentyabr]] kuni ayollar orasida tarixda birinchi [[Kosmik turizm|kosmik sayyoh]] va kosmosga chiqqan birinchi musulmon ayoli boʻldi.Qolaversa,[[Anusha Ansoriy|Anusha]] kosmosga chiqqan birinchi eronlik shaxsdir.

== Biografiyasi ==
Anusha Ansoriy [[1966-yil]]ning [[12-sentyabr]] kuni [[Eron]]ning shimoli-sharqiy qismidagi [[Mashhad]] shahrida tugʻilgan. Ansoriyning soʻzlariga koʻra, u [[Forslar|forsligi]]dan faxrlanadi<ref name=farsnews>"Anousheh Ansari Proud of Being Iranian Muslim ", 2008-12-10. Fars news agency. Iqtibos: «I have always advertised my Persian roots and I’m proud to do so. I always start my story by telling everyone that I was born in Iran and show the map of Iran with my place of birth, Mashhad.»[https://web.archive.org/20120630083703/english.farsnews.com/newstext.php?nn=8709201466 Manba] Tekshirildi 6 mart 2010-yil.</ref>.. Ansoriyning kosmik kosmonavtlar roʻyxatiga kiritilganidan soʻng, qator [[Ozarbayjon]] ommaviy axborot vositalari Anusha Ansoriy millati boʻyicha [[Ozarbayjonlar|ozarbayjon]] ekanligini bong urishdi<ref>[http://news.bakililar.az/news_azerbayjanka_poletit_v_360.html Азербайджанка полетит в космос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408140605/http://news.bakililar.az/news_azerbayjanka_poletit_v_360.html |date=2008-04-08 }}. «''Ансари, которая родилась в 1967 году в Тегеране в азербайджанской семье, с детства мечтала стать астронавтом''».</ref><ref>Day.Az. [http://www.day.az/print/news/society/59115.html Азербайджанка полетела в космос] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100731083028/http://www.day.az/print/news/society/59115.html |date=2010-07-31 }}. «Наша соотечественница родилась в Тегеране и после исламской революции эмигрировала в США».</ref>.. Ushbu xabarlardan tashqari, ushbu nashrlar uning tugʻilgan joyi deb [[Mashhad]] shahrini emas, balki Eron poytaxti [[Tehron]] shahrini koʻrsatishgan. Ushbu notoʻgʻri xabarlarni keyinroq baʼzi [[Rossiya]] axborot vositalari ham tarqatishdi<ref>[http://www.rbc.ru/digest/index.shtml?izvestia/2006/08/25/31115628 На МКС полетит в качестве космического туриста американская миллионерша Ануше Ансари, эмигрантка из Ирана]</ref><ref>{{Citation |year= |title=Космос и Кондопога |url=http://www.profile.ru/items/?item=20043 |access-date=2007-04-22 |archivedate=2007-04-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070422051528/http://www.profile.ru/items/?item=20043 }}</ref><ref>[http://www.regnum.ru/news/694478.html Азербайджанка полетит в космос]</ref>..

Anusha Ansoriy tugʻilganidan koʻp oʻtmay uning ota-onasi [[Tehron]]ga koʻchib oʻtishgan va Anushaning bolaligi va yoshligi ushbu shaharda oʻtgan. [[1979-yil]]da [[Eron]]da monarxiya agʻdarilib islomiy inqilob yuz berganidan bir-necha yil oʻtgach, [[1984-yil]]da Anusha Ansoriy [[AQSh|AQSH]]ga ketadi va oʻsha yerda oʻqib tadqiqotlar oʻtkazishni rejalashtiradi. AQSHda U Jorj Meyson Universitetida informatika va elektronikani tadqiq qiladi va bakalavr ilmiy darajasini oladi. Keyinroq U Jorj Vashington Universitetida magistr ilmiy unvonini oladi.

Oʻqishni tugatganidan soʻng, U ''MCI, Inc.''da ishga kiradi va u yerda Hamid Ansoriy bilan tanishadi. [[1991-yil]]da ular birga turmush qurishadi. [[1993-yil]]da Anusha Ansoriy, uning eri va erining inisi ''Telecom Technologies, Inc. (TTI)'' kompaniyasiga asos solishadi. Ushbu kompaniyada Anusha ijroiy direktor lavozimida faoliyat yurita boshlaydi. [[2000-yil]]da ular oʻz kompaniyalarini ''Sonus Networks, Inc.'' kompaniyasiga 550 million dollar evaziga sotishadi. Ushbu sotuvdan soʻng ''TTI'' kompaniyasi aksiyalari kursi katta miqdorda tushib ketadi va buning oqibatida ''Sonus Networks'' tomonidan ushbu oʻzaro kelishuv noqonuniy deb topiladi va Ansoriylar insayderli savdoda ayblanishadi.

Anusha Ansoriy ''X Prize Foundation'' fondining kengashi aʼzosi hisoblanadi. Ushbu fondga Ansoriylar oilasi bir necha million dollarli sarmoyalar kiritishgan va ''Ansari X Prize'' (oldingi nomi — ''X Prize'') fondining titul homiysi maqomiga ega boʻlishgan. Ushbu fond yutugʻi birinchi xususiy suborbital kosmik kema uchun berilishi aniqlab olingan. [[2004-yil]]ning [[4-oktyabr]] kuni, ushbu yutuq ''SpaceShipOne'' kosmik kema yaratuvchilari — ''Tier One'' proekti tomonidan qoʻlga kiritildi.

[[2006-yil]]ning [[fevral]] oyida Ansoriyning investitsion shirkati — ''Prodea Systems, Inc.'', ''Space Adventures, Ltd.'' kompaniyasi va Rossiya federal kosmik agentligi bilan hamkorlikni boshlaganini eʼlon qiladi. Ushbu hamkorlikga koʻra, xususiy tomondan ishlatilishi uchun suborbital kosmik kemalar floti yaratilishi kerak boʻlgan.

Anusha Ansoriy yuqorida aytib oʻtilganidek turmushgan chiqgan. Ona tili — [[fors tili]]dan tashqari, [[Ingliz tili|ingliz]] va [[Fransuz tili|fransuz tillarida]] bemalol soʻzlasha oladi. Kosmik sayohatga tayyorlanayotganida, U boshlangʻich [[rus tili]]ni ham oʻrgangan.

== Kosmik sayohati ==

Anusha Ansoriy kosmik sayohatga, dunyoda toʻrtinchi kosmik sayyoh boʻlishi kutilayotgan [[Yaponiya]]lik ishbilarmon Daysuke Enomotoning dublyori sifatida tayyorlangan edi. [[2006-yil]]ning [[21-avgust]] kuni Daysuke Enomotoning kosmik sayohati tibiiy tekshiruv natijalariga koʻra toʻxtatildi. Ertasi kuni uning dublyori — Anusha Ansoriy kosmik ekipajning asosiy tarkibiga kiritildi va uning kosmik sayohati amalga oshishi oydinlashdi.

Oʻsha yilning [[18-sentyabr]] kuni [[UTC]] boʻyicha soat 4:09da «Soyuz TMA-9» kosmik kemasi bortdagi ekipaj aʼzolari: rossiyalik Mixail Tyurin, amerikalik Maykl Lopes-Alegriya va Anusha Ansoriy [[Qozogʻiston]]dagi [[Boyqoʻngʻir (shahar)|Boyqoʻngʻir]] shahridagi [[Boyqoʻngʻir (kosmodrom)|kosmodromdan]] uchishni boshladi. Ushbu uchish amalga oshganida, Anusha Ansoriy dunyoda ilk ayol kosmik-sayohatchisi, ilk ayol-musulmon va ilk eronlik (hozirda AQSH fuqarosi boʻlganiga qaramay) boʻldi.

[[20-sentyabr]] kuni UTC boʻyicha soat 5:21da kosmik kema XKSning «Zvezda» moduli ulanmasiga biriktirildi. Anusha Ansoriy kosmosdagi stansiyada oʻtkazgan sakkiz kunni bir nechta amaliyot va tajribalarni amalga oshirdi. Ushbu tajribalar asosan kosmik radiatsiyaning va vaznsizlik holatining ekipaj aʼzolariga va turli mikroorganizmlarga taʼsiri haqida boʻlgan. Ansoriy shuningdek kosmik stansiyada [[blog]] yurigan dunyodagi ilk inson boʻldi.

Oʻsha yilning [[29-sentyabr]] kuni UTC boʻyicha soat 1:13da Anusha Ansoriy «Soyuz TMA-8» kosmik kemasi ekipaji bilan yerga qaytdi. Ushbu ekipajga Ansoriydan tashqari rossiyalik [[Pavel Vinogradov]] va amerikalik Jeffri Uilyams kirgan edi. Ekipaj kemasining yerga qoʻnishi muvaffaqiyatli amalga oshdi va Qozogʻistonning aniqlangan va belgilangan joyida qoʻndi.

Ansoriyning kosmik stansiyadagi ishi va oʻzini tutishi ekipaj aʼzolarining qolgan ishtirokchilari tomonidan yaxshi baholandi. Uning uchishidan oldin, amerikalik astronavt Maykl Lopes-Alegriya kosmik sayyohlarni kosmosga chiqarish usuli toʻliq ishlanmagan va hali erta deb aytgan edi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://lenta.ru/news/2006/09/16/iranian/ Lenta.ru: Российская ракета выведет на орбиту первую космотуристку.] {{ref-ru}}
* [http://lenta.ru/news/2006/09/18/ansari/ Lenta.ru: «Союз» с космической туристкой выведен на орбиту.] {{ref-ru}}
* [http://lenta.ru/news/2006/09/29/landed/ Lenta.ru: Первая космическая туристка вернулась на Землю.] {{ref-ru}}
* [http://www.anoushehansari.com/ Personal veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171208194318/http://www.anoushehansari.com/ |date=2017-12-08 }} {{ref-en}}
* [http://spaceblog.xprize.org/ Anusha Ansoriyning kosmik blogi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20061004182227/http://spaceblog.xprize.org/ |date=2006-10-04 }} {{ref-en}}
* [http://www.anoushehansari.com/blog/blog_russian.php  2006-yildagi XKSga uchishdagi Anusha Ansoriy kundaligi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110707145400/http://www.anoushehansari.com/blog/blog_russian.php |date=2011-07-07 }} {{ref-ru}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Ansoriy, Anusha}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik fazogirlar]]