Apios priceana
Апиос Приcеана — дуккаклилар оиласига мансуб гулли ўсимликларнинг ноёб тури, "Приcе картошка-ловияси", "Приcе ер ёнғоғи" ва "саёҳатчиларнинг завқи" сингари номлари билан машҳур. Бу тўқ сариқ-яшил ток новдаси бўлиб, картошкага ўхшаш қалин туганакдан ўсади. Ўсимликнинг ватани Америка Қўшма Штатларининг жануби-шарқий қисми ҳисобланади.
| Апиос приcеана | |
|---|---|
| |
Муҳофаза ҳолати
| |
Илмий таснифлаш 
| |
| Олам: | Ўсимликлар |
| Систематика: | Трахеофитлар |
| Систематика: | Ангиоспермлар |
| Систематика: | Эудикотлар |
| Систематика: | Росидлар |
| Оила: | Фабаcеаэ |
| Остоила: | Фабоидеаэ |
| Жинс: | Апиолар |
| Турлар: | А. приcеана
|
| Биномиал номи | |
| Апиос приcеана | |
Тавсиф
Узумлар 3-5 метргача узунликда бўлиши мумкин. У катта ер ости туганагига эга бўлиб, бу уни бошқа Апиос турларидан ажратиб туради. Барглари пояда навбатма-навбат жойлашган, узунлиги тахминан 20–30 cентиметр (7.9–11.8 ин) ва етти япроқдан иборат. Хушбўй оч пушти ёки яшил-сариқ нўхат гулига ўхшаш гуллари ёзда гуллайди[2]. Мева узунлиги 10 дан 15 см гача бўлган узун ингичка дуккакли экинлар дони кўринишида бўлади .
Тарқалиши ва учраш масканлари
Ўсимлик АҚШнинг Алабама, Миссисипи, Кентукки ва Теннесси штатларида учрайди . Иллинойсда кўп йиллар илгари ўсган, аммо у ердаги турлар ерлик аҳоли томонидан йўқ қилинган[3].
Чангланиш
Гуллари асаларилар ва узун думли скиппер (Урбанус протеус) томонидан чангланади [2].
Турнинг таҳдид остидаги ҳолати, биринчи навбатда, яшаш муҳитини йўқ қилиш билан боғлиқ, аммо касалликлар ва терли бошқа таъсирлар ҳам турнинг нобуд бўлишига сабаб бўлади.
Муҳофазаланиш даражаси
Тахминан 25 та қолган тур билан[3][2] ўсимлик федерал даражада хавф остида қолган турлар рўйхатига киритилган.
Фойдаланилиши
Ўсимлик, Американинг маҳаллий халқлари ва кўчманчилар томонидан озиқ-овқат манбаи сифатида ишлатилган[3].
Манбалар
- ↑ Апиос приcеана НатуреСерве
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Апиос приcеана“. Cентер фор Плант Cонсерватион (2010-йил 4-март). 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-август.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Тҳе Натуре Cонсерванcй[сайт ишламайди]
Ҳаволалар
- УСДА ўримликлар саҳифаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-09-22 санасида архивланган)
- Картошка тугунаклари нархлари
- УСФWС. Апиос приcеана (тугунаклари). Федерал Регистер Жануарй 5, 1990.